Achter een muur van stilte

Producer en liedjesschrijver Phil Spector heeft een invloedrijkere rol gespeeld in de ontwikkeling van de popmuziek dan menig artiest. De excentrieke kluizenaar wordt verdacht van de moord op Lara Clarkson, een veertigjarige actrice wier levenloze lichaam zondagnacht in zijn kapitale villa werd aangetroffen.

In de tijd dat Harvey Philip Spector (geboren 26 december 1940 in New York) nog werkzaam was als producer, vergeleek hij zich graag met Beethoven. Net als de componist was hij zelf immers veel belangrijker dan de muzikanten die zijn liedjes speelden. Niet voor niets noemde hij zijn hitsingles van begin jaren zestig, waarmee hij de koers van popmuziek voorgoed veranderde, 'kleine tienersymfonieën'.

Ongehoord voor die tijd plempte hij zijn opnames vol met strijkers, blazers en percussie, laag op laag op laag, totdat er een zoetgeurende or kaan van klanken ontstond, waarin ieder afzonderlijk instrument opging in het kakofonische geheel. Zijn liedjes waren geen brave, zoetsappige popsingles maar wagneriaanse epiek gepropt in nummers van drie minuten. Deze zogenaamde 'wall of sound' beïnvloedde iedereen van de Beach Boys tot de Beatles en de Rolling Stones.

Spector schreef, net als iedereen in die tijd, liefdesliedjes. In tegenstelling tot wat gebruikelijk was stelde hij de liefde echter niet alleen voor als mooi, puur en onschuldig. In zijn belevingswereld was liefhebben ook pijn lijden. Niemand wist de duizeligmakende koorts van de romantiek zo in muziek en tekst te vangen als hij dat deed. Geheel onomstreden was dat niet. De single 'He hit me (but it felt like a kiss)' van The Crystals werd in de ban gedaan door Amerikaanse radiostations omdat de tekst te aanstootgevend was.

Benjamin Spector, de zoon van een Russisch-joodse immigrant, pleegt in 1949 zelfmoord omdat hij geen uitweg ziet uit de enorme schuldenlast die hij heeft opgebouwd. Philip is dan acht jaar oud. Samen met zijn zusje en zijn zeer dominante moeder, die werkt als naaister, verhuist hij vier jaar later naar Los Angeles.

Daar leert Philip op school gitaar, drums, bas en piano spelen. Samen met een paar vrienden neemt hij een eerste single op. Ze noemen zich The Teddybears en scoren met 'To know him (is to love him)' in 1958 een nummer-eenhit in Amerika. De songtitel leent de zeventienjarige Spector van de grafsteen van zijn vader, waarop deze tekst als epitaaf diende.

Vier jaar later is de magere, kleine jongeman met teruglopende kin en droevige oogopslag miljonair. Hij heeft dan al de beslissing gemaakt liever in de studio dan op het podium te staan. Hij schrijft en produceert hit na hit voor onder andere meidentrio's The Ronettes en The Crystals, The Righteous Brothers en Aretha Franklin. 'River deep-mountain high' van Ike & Tina Turner beschouwt hij als zijn ultieme meesterwerk. Als het nummer maar nauwelijks de hitlijsten haalt, keert hij in 1966 de muziekindustrie gedesillusioneerd de rug toe.

Daarna is Spector slechts sporadisch in de studio te vinden. Hij neemt nog wel de eerste soloplaten van John Lennon en George Harrison op en werkt met Leonard Cohen aan 'Death of a ladies' man', maar dat draait uit op een artistieke flop. Daarna probeert hij een niet geslaagde comeback te maken met punkband The Ramones, op het moment dat punk allang dood is. Meer en meer trekt hij zich terug in zijn villa, diep verstopt in de heuvels aan de rand van Los Angeles, waar hij zich verliest in zijn eigen excentriciteit.

Zijn huwelijk met Veronica Bennette, leadzangeres van The Ronettes, loopt na zes jaar op de klippen. In haar autobiografie 'Be my baby' beschrijft ze hoe Spector haar mishandelde en gevangenhield in hun villa. Ook raakt hij geobsedeerd door vuurwapens. Met een pistool op haar gericht dwingt Spector zijn echtgenote de scheidingspapieren te tekenen. In 1977 bedreigt hij Leonard Cohen met een pistool en ook tijdens de opnamesessies met The Ramones haalt hij, na een handgemeen met de bassist, een wapen te voorschijn.

Uitgerekend tijdens het weekeinde waarin hij wordt gearresteerd verschijnt er in de Britse krant The Daily Telegraph een interview met Phil Spector, zijn eerste in vijfentwintig jaar. Daarin geeft hij toe iedere dag een pistool op zijn heup te dragen, het liefst eentje dat past bij zijn kleding. Zijn zelfverkozen kluizenaarschap - pas toen ze hem op tv in een politiewagen weggevoerd zagen worden, kwamen zijn buren erachter naast wie ze nu eigenlijk woonden - vloeit voort uit een diepgewortelde schuwheid, zo zegt hij in het artikel. 'Ik hou niet van praten en kan het ook niet uitstaan als er over mij gepraat wordt. Ik haat het als mensen naar me kijken.'

Hoewel zijn advocaat Marvin Mitchelson, een van de weinige mensen die hij in zijn buurt duldt, verklaarde dat Spector de laatste tijd mentaal juist erg stabiel was, slikt de schatrijke einzelgünger medicijnen tegen depressies en schizofrenie. 'Waarschijnlijk ben ik krankzinnig', zegt hij in The Daily Telegraph. 'Er schuilen demonen in mij.'

Geroemd om zijn 'wall of sound' heeft Spector de laatste twintig jaar een muur van stilte om zich heen gebouwd. Met één enkel pistoolschot heeft hij daar waarschijnlijk voorgoed een einde aan gemaakt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden