Achter bordkarton schuilen verloren liefde en tijd

Als openingsfilm van het Filmfestival Rotterdam was 'Felice...Felice...' van Peter Delpeut een schot in de roos, een waardig vertegenwoordiger van de Nederlandse film van dit moment. Dat de film een fraaie carrière in het internationale festivalcircuit tegemoetgaat, lijdt geen twijfel.

Meer geïnteresseerd toonde Delpeut zich vorige week na afloop van de openingsvoorstelling in binnenlands publiek voor zijn derde lange film. Ondersteund door flink wat extra publiciteit door de wereldpremière in Rotterdam komt 'Felice...Felice...' meteen in de filmtheaters, waar hij het vermoedelijk niet makkelijk zal krijgen. Delpeut heeft niet bepaald een publieksfilm gemaakt, maar wel een film die veel aandacht en publiek verdient.

De titel verwijst naar Felice Beato, een Italiaanse fotograaf die eind vorige eeuw verslingerd raakte aan Japan en wiens foto's uit dat land voldeden aan de Europese hang naar exotisme. Zijn huwelijk met de Japanse O-Kiku loopt spaak en Felice keert terug naar Europa. De film begint met Felice's terugkeer naar Japan in 1895 en biedt een weergave van zijn zoektocht naar O-Kiku, de mysterieuze vrouw die we pas aan het einde van de film zullen zien. Zonder camera, voorheen een vertrouwde metgezel, reist hij van Nagasaki naar Tokio. Onderweg stopt hij in herberg of bordeel, plaatsen die hij kent van reizen met O-Kiku, en door de verhalen die hij daar hoort krijgt de zwijgzame, treurende Felice een beter beeld van zijn vrouw, hun relatie en zijn positie als vreemdeling. Langzaam weet hij het Japanse verdriet van zich af te schudden: eenmaal in Tokio aangekomen is hij gelouterd en gereed voor Europa.

Opmerkelijk genoeg is de Japanse reis van Felice volledig opgenomen in een Amsterdamse studio. Delpeut koos er voor om uitsluitend met interieurscènes te werken en deze minutieuze interieurs zijn met zichtbare zorg geconstrueerd door art director Vincent de Pater. 'Felice...Felice...' is gebouwd op kunstmatigheid en doet geen poging om dat te verhullen. Voor een enkele blik op buiten doet de film een beroep op een geschilderde zee of langslopende vlaggen. In een fotostudio wordt de echte Mount Fuji vervangen door een afbeelding, want de echte bergtop zit in de wolken en dus verkiezen klanten de afbeelding als achtergrond voor hun portret. Dat deze kunstmatige aanpak geen belemmering vormt voor emotionele betrokkenheid, is vooral de verdienste van de voortreffelijke titelrolspeler Johan Leysen, die zijn naar binnen gekeerde wanhoop met subtiele middelen voelbaar weet te maken.

Naast een klassiek verhaal over de teloorgang van een grote liefde en de confrontatie tussen twee zeer verschillende culturen is 'Felice...Felice...' ook een verkenning van beeld als drager van herinnering. Hoewel het gaat om een forse stap richting fictie, blijft Delpeut hiermee trouw aan zijn passie: hergebruik van oude beelden. Hij maakt gebruik van authentieke, ingekleurde Japan-foto's van verschillende 19de eeuwse fotografen. Feeërieke plaatjes zijn het, even exotisch voor ons als voor de kijker van honderd jaar geleden. Voor hen school het exotisme in het plaatsverschil, voor ons in het tijdverschil. Eenzelfde vorm van nieuwsgierigheid naar een vorige tijd werd door Delpeut met succes geëxploiteerd in zijn found footage-films 'Lyrisch nitraat', 'The forbidden quest' en 'Cinéma perdu'.

Dat Felice en zijn leerling speculeren over de komst van bewegende beelden en de film eindigt op de geboortedag van de cinema, toont aan dat Delpeut zijn eigen constructie volledig doorziet en beheerst. 'Felice...Felice...' is als een op papier tot in detail uitgetekend bouwwerk, maar tegelijk veel meer dan alleen een cerebrale exercitie. Achter het bordkarton schuilt een melancholische film over verloren liefde en verloren tijd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden