Acht titels, van bravoure tot calculatie

Allround-grootvorst Sven Kramer: Is het saai, dan heb ik het goed gedaan

Op de grootvorst van het allrounden stond ook in Berlijn geen maat. Voor de achtste maal in tien jaar liet Sven Kramer zich onbedreigd tot wereldkampioen kronen. Daarbij liet de controlefreak van weleer zich zelfs verleiden tot experimenten.

Bij de vrouwen had de Duitse Gunda Niemann in de jaren negentig voor acht titels een jaar minder nodig. Beiden wonnen ook acht Europese titels. Het verschil: waar Niemann op alle afstanden superieur kon zijn, leunt Kramer op de vijf en tien kilometer, die hij altijd won.

Wel of geen concurrentie, Kramer stond er altijd als het om de klassieke meerkamp ging. Nimmer verslapte de spanningsboog als het ging om discipline, eerzucht en concentratie. Dat heeft hem gemaakt tot langst regerend grootvorst van de meerkampers. Of hij ook de beste aller tijden is, is voer voor discussie.

Weliswaar waren hun carrières korter, maar de Noor Oscar Mathisen (1912), Ard Schenk (1972) en de Amerikaan Eric Heiden (1979) werden wereldkampioen met vier afstandsoverwinningen. De laatste was bovendien viermaal wereldkampioen sprint en in 1980 vijfvoudig olympisch kampioen. Ook Shani Davis combineerde wereldtitels allround en sprint.

De lange weg van Kramer:

2007 Heerenveen

Na derde plaatsen in Moskou en Calgary - Shani Davis werd beide malen wereldkampioen - begint de heerschappij van Sven Kramer in Heerenveen, op enkele kilometers afstand van zijn ouderlijk huis. De beste van de wereld worden, die ambitie had Kramer al als elfjarig jongetje in het 'Jeugdjournaal' uitgesproken. Als twintigjarige brengt hij 'Thialf' in vervoering met een wereldrecord tien kilometer en een ereronde in de arreslee met zijn vrouwelijke evenknie Ireen Wüst.

2008 Berlijn

In Sportforum Hohenschönhausen wordt de Noor Havard Bökko achteloos op anderhalf punt gereden, de grootste marge waarmee Kramer wereldkampioen wordt. "Hoe saaier het is, hoe beter", zegt hij net als onlangs. Dat hij zijn tegenstanders zonder moeite vernedert, weerspreekt hij. "Ik werk er keihard voor en als ik voor een wedstrijd in de kleedkamer zit, ben ik echt wel zenuwachtig." Dat klopt, hij blijkt een controlefreak.

2009 Hamar

In de Olympia Hall van Hamar is thuisrijder Bökko wederom kansloos. Weliswaar houdt de Noor de achterstand met een half punt binnen de perken, hij is op de tien kilometer de muis die door kat Kramer spelenderwijs wordt geëlimineerd. Kramer komt op gelijke voet met de Noor Hjalmar Andersen, Ard Schenk en Eric Heiden, die ook drie keer op rij wereldkampioen werden.

2010 Heerenveen

Weer een record: als eerste man vier maal achtereen wereldkampioen. Het is een pleister op een gapende wond. Een maand eerder gaat Kramer naar Vancouver als zekere olympische kampioen tien kilometer; het eindigt met de befaamde wissel die hem de rest van zijn leven zal achtervolgen. Bovendien is er voor het eerst het gevoel dat er grenzen aan zijn vermogens zijn. Hij overweegt een lange pauze om "niet over twee jaar uitgeblust te zijn".

2012 Moskou

Uitgeputte energiereservoirs en blessures houden Kramer anderhalf jaar aan de kant. Moskou opent het tijdperk Sven de Tweede. Bravoure maakt plaats voor rust, overbodige krachtsinspanningen zijn verdwenen.

De vierkamp wordt een zo rendabel mogelijke rekensom, met nog meer dan voorheen de vijf en tien kilometer als basis. Er wordt nauwelijks nog getraind op de 500 en 1500 meter. In Moskou excelleert Kramer op de vijf, om op de tien Blokhuijsen zuinig op afstand te houden. Met vijf wereldtitels is zijn provinciegenoot Rintje Ritsma (wereldtitels in 19995, 1996, 1999 en 2001 gepasseerd. Maar dat soort statistieken interesseert hem niet, zegt hij.

2013 Hamar

Een Noorse journalist stelt Kramer de vraag: 'Is er ooit een betere schaatser geweest dan jij?' De zesvoudige wereldkampioen: 'Ik denk het niet.' Het gebrek aan concurrentie kan moeilijk Kramer worden verweten. Hij heeft het allrounden naar een hoger niveau gestuwd en wint ook als hij het WK beschouwt als niet meer dan een aanloop naar de Winterspelen van Sotsji. Al is het verschil met Bökko minimaal.

2015 Calgary

Een operatie aan de luchtwegen houdt Sven Kramer twee maanden aan de kant, hij kiest voor een gedoceerd programma. Het maakt allemaal niet uit, ook met een relatief matige 500 en 1500 meter houdt hij zijn grootste concurrent Denis Joeskov op afstand.

2016 Berlijn

Nooit is Kramer zo ontspannen. Hij experimenteert met nieuwe buizen die hem zaterdag spierpijn bezorgen. Na een val van concurrent Swings veegt hij voor de aanstormende Pedersen de blokjes van het ijs. Dan is met het terugtrekken van de geblesseerde Joeskov het grootste gevaar al geëlimineerd. De spanningsloze tien kilometer besluit Kramer met drie imponerend snelle ronden.

De achtvoudige wereldkampioen krijgt weer zijn gevraagde 'saaiheid', maar wil die wel relativeren: "Als het saai is, weet ik dat ik het zelf heel goed heb gedaan."

Ireen Wüst legt basis voor toekomst

Voor de tiende achtereenvolgende maal stond Ireen Wüst op het erepodium van het WK allround. Twee keer meer dan Sven Kramer, maar met minder titels: vijf.

Net als vorig jaar in Calgary eindigde Wüst in Berlijn als tweede achter Martina Sablikova. Slechts de relatief geringe achterstand van 0.69 punt was een verrassing. Waar de Tsjechische het hele seizoen al in grootse vorm verkeert en op de WK afstanden twee titels won, was het voor Wüst vooral tobben geweest.

Een tweede plaats zaterdag op de drie kilometer en vooral gisteren een formidabele 1500 meter in een baanrecord, vervulden haar van hoop en trots. Dat ze haar koppositie in een direct duel op de afsluitende vijf kilometer met Sablikova niet kon verdedigen, was ingecalculeerd. Maar een vormcrisis, vroeg in het seizoen veroorzaakt door een hersenschudding en problemen met het formeren van een eigen ploeg, is ze sneller dan verwacht te boven.

"Ik wil mijn Europese en wereldtitel terug en weer domineren op de 1500 meter en de drie kilometer", zei Wüst tegen de NOS. "Daarvoor moet ik volgend seizoen meer aan mijn snelheid werken. Maar voor nu is dit een fantastische afsluiting van mijn seizoen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden