Ach, was Femke maar niet van GroenLinks

Welk hokje kleur je op 22 november aanstaande rood als je van jezelf denkt dat je een links-liberaal georiënteerd persoon bent? En met hoeveel overtuiging doe je dat?

Als het louter om personen gaat is de keuze niet moeilijk. Dan wordt het Femke Halsema natuurlijk, want zij heeft de moed gehad om de dogmatiek van haar oud-linkse partijdoctrines een wending te geven naar de eeuw van het individu.

Een stem op Jan Marijnissen daarentegen is voor een linkse liberaal zoiets als wat het slikken van een hostie moet zijn voor een lid van de gereformeerde gemeente. Jan zelf mag door een zeer groot aantal Nederlanders voor de meest betrouwbare persoonlijkheid in Den Haag gehouden worden, zijn partij vegeteert nog altijd op de voedingsbodem van het klassieke democratisch centralisme. Een onafhankelijke opstelling geldt daar als een vorm van verraad, zodra de partijleiding uitgesproken heeft wat het juiste standpunt is.

Over Alexander Pechtold hoeven we het niet te hebben. Vanzelfsprekend stem je niet op de doodgraver van een stroming die kort na de geboorte al op het sterfbed is gaan liggen. Wouter Bos dan? Hohoho. Waarom zou je de enige nationaal-parlementaire stem die je in vier jaar hebt, uitbrengen op een man die zich in het parlement vier jaar lang heeft verstopt? En die van mening is dat te Den Haag, de omgeving van het Binnenhof er een stuk minder toe doet dan die van het Laakkwartier?

Maar helaas, het gaat op 22 november niet louter om personen. Het gaat ook om een acceptabele kijk op de wereld van nu. En die is links behoorlijk kwijtgeraakt. Traditioneel linkse bolwerken als Vrij Nederland, de VPRO, de Volkskrant en de rode vakbonden kampen allemaal met een identiteitscrisis en met een aanzienlijke teruggang in ledental en gezag. De oorzaak daarvan schuilt in de omstandigheid dat de dagen geteld zijn voor een wereldbeeld waarin de gewenste werkelijkheid de plaats in kon nemen van de werkelijke werkelijkheid. Daar wil links, tot de dag van vandaag, maar niet aan wennen. Nog altijd gaat links ervan uit dat het individu nergens is zonder de alomtegenwoordige steun van een hechte organisatie. Dat gaat anno 2006 misschien nog op voor een minderheid aan allochtone, dan wel dakloze, dan wel werkloze, dan wel drankzuchtige losers, maar het geldt allang niet meer voor de overgrote middenklasse, waar zo langzamerhand negen op de tien Nederlanders, welvarend en wel, toe behoren.

Als die op reis naar Ecuador willen, zoeken ze zelf wel het goedkoopste ticket op www.vliegwinkel.nl. Als die een pijntje in de nek voelen opkomen, kijken ze zelf wel op internet of de symptomen op hersenvliesontsteking duiden. En als die een conflict krijgen met hun baas, dan hebben ze de bond niet meer nodig om er zo ongeschonden mogelijk uit te komen. In België heeft de sociaal-democratische voorman Steven Stevaert, als eerste linkserik in Europa, begrepen dat het leven voor de meeste mensen in dit deel van de wereld geen armlastige kwelling meer is, maar vaak genoeg ook een feestje. In Nederland meent links nog steeds dat vrolijkheid een bijverschijnsel vormt van een verwerpelijk soort sigarenrook- en whiskyconservatisme.

Daar komt nog iets bij. In het overbevolkte land waarin we leven staat de werkende mens om de haverklap in een uitzichtloze file. De lucht die hij dan inademt, doet denken aan bruinkool. De lucht die de auto uitademt, verdwijnt in het ozongat. Zo kan ook een links-liberaal mens voortsomberen. In de grote steden verworden wijken tot no-go-area’s. Over het platteland lopen meer wegen dan koeien. En een treinreis van Den Helder naar Maastricht voert de reiziger voornamelijk langs lelijke industrieterreinen.

Ik zeg niet dat links het alleenrecht op de schuld van dat alles heeft. Ik zeg wel dat links er het soort oplossing voor in de aanbieding heeft dat aan de omvang van het probleem geen recht doet. Dat is het gevolg van de linkse voorkeur voor een gewenste werkelijkheid. En van de linkse neiging om voor de zwakkere op te komen, ook als dat een mormel is dat eerder bestrijding verdient. Als achtergestelde, rondslungelende moslimjongeren hun afkeer laten blijken van de vrijheden die we sinds de Tweede Wereldoorlog hebben verworven, dan krijgen ze van links daarvoor niet op hun donder, maar dan zegt links dat er nog meer geld naar het buurt- en clubhuiswerk moet.

Ja, wat stemt een links-liberaal persoon dus op 22 november aanstaande? Ik weet het niet. Jammer dat Ayaan niet meer herkiesbaar in ons midden is. Als iemand de linkse droomwereld verstoorde, dan zij wel. Maar ik heb haar even vaak, tot in Bloemendaal aan toe, zalen vol VVD’ers horen uitfoeteren om hun naargeestig eigenbelangelijke levenshouding.

Femke Halsema dan maar? Ach, als zij nou eens niet van GroenLinks was.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden