'Ach Esther, wat heeft de natuur aan die zure blik van jou?'

Kamerleden Ouwehand (links, PvdD) en Jacobi (PvdA)Beeld Werry Crone

Wat gebeurt er als je Tweede Kamerlid Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren tegenover PvdA-collega Lutz Jacobi zet? "Dat wordt een strijd", voorspelt de eerstgenoemde, in 2008 door Natuurmonumenten uitgeroepen tot groenste politicus van Nederland. "Het zal saai worden", zegt de ander, winnaar van die verkiezing in 2009 en 2012. "Wij hebben beiden een groen hart." Halverwege het gesprek zal Jacobi tegen Ouwehand zeggen: "Esther, wat heeft de natuur eigenlijk aan jouw zure blik?"

Dit kabinet vaart op gebied van natuur een andere koers dan het vorige. Daar moet u blij mee zijn.
Ouwehand: "Ik zie wel dat staatssecretaris Dijksma haar hart wil volgen, maar ze laat zich tegenhouden door het kabinet. Haar voorganger, Henk Bleker, bezuinigde 70 procent op het natuurbudget. In het Lenteakkoord en het regeerakkoord is afgesproken dat er jaarlijks weer 200 miljoen euro wordt geïnvesteerd. Een doekje voor het bloeden."

Jacobi: "Daar ga ik knalhard tegen in. We vechten allebei voor goede natuur, voor een groot netwerk van aaneengesloten gebieden. Wat ik knap vind van Dijksma is dat er nu heel anders over natuur wordt gesproken. Dat heeft deze staatssecretaris in een jaar voor elkaar gekregen. De houding 'natuur is een lastig ding, groene politici moeten niet zeuren, ze zijn tegen de economie', is verdwenen. Dijksma legt een groen fundament. Je moet je realiseren dat in een tijd van zware bezuinigingen er toch in deze kabinetsperiode 800 miljoen euro extra voor natuur wordt uitgetrokken. En daar wordt niet aan getornd. Esther, tel je zegeningen."

De Partij voor de Dieren wil te veel te snel.
Ouwehand: "Je kunt er blij mee zijn dat het rancuneuze beleid van Bleker is verdwenen. Nu doet dit kabinet allerlei beloftes en komt die niet na. Er komt minder natuur dan in het regeerakkoord afgesproken. De toegezegde robuuste verbindingszones tussen gebieden komen er ook niet."

Jacobi: "Het belangrijkste is dat het Nationaal Natuur Netwerk er komt, mét draagvlak van alle betrokken organisaties. We moeten erkennen dat we in het verleden in polarisatie zijn terechtgekomen waar de natuur niet mee gediend was. Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft gezegd dat ons natuurnetwerk 725.000 ha moet zijn om de doelen voor biodiversiteit te halen. We komen in 2027 niet verder dan 680.000 ha. Maar ik vind dat we het met de huidige plannen moeten doen."

Ouwehand: "Als je spreekt over 800 miljoen extra investeringen in natuur heb je de begroting niet goed gelezen. Er is een hap uit van 50 procent."

Jacobi: "Je moet wel de feiten juist hebben. In 2014 en in 2015 komt er telkens 100 miljoen beschikbaar. In 2016 en 2017 300 miljoen."

Ouwehand:"O, jij telt gewoon deze bedragen op. Ik heb het over het budget dat vóór Bleker beschikbaar was en nu. Dan is er nog steeds een flinke hap uit. En ik snap dat niet. Als je weet dat er nu investeringen nodig zijn, waarom staat de PvdA dan toe dat de natuur zoveel klappen krijgt: forse bezuinigingen, een kleiner natuurnetwerk én de komst van grote wegen, zoals verbreding van de A27 bij Amelisweerd, waar een bos voor moet wijken, en de aanleg van de Blankenburgtunnel."

Jacobi: "Je kunt wel piepen dat je ontevreden bent, maar misschien ben je daar oppositie voor. Met zeuren kom je nergens."

Ouwehand: "Een leuk frame, Lutz."

Jacobi: "Nee, dat is het niet. Volgens mij heeft de natuur meer aan mijn aanpak, die is constructief."

Ouwehand: "Wat heeft de natuur aan de Blankenburgtunnel? Wat heeft de natuur aan de Programmatische Aanpak Stikstof (Pas, zie kader onderaan), die bedoeld is om bedrijven meer ruimte te geven?

Jacobi: "Persoonlijk ben ik verdrietig over die tunnel bij Rotterdam, maar ik ben onderdeel van grotere politiek. De PvdA heeft wel voor elkaar gekregen dat er geld beschikbaar komt om de natuur in dat gebied zo veel mogelijk te sparen."

In het regeerakkoord staat dat het natuurnetwerk wordt aangelegd, inclusief verbindingszones.
Ouwehand: "Dat wordt dus niet uitgevoerd. Het oorspronkelijke netwerk, van 725.000 ha, komt er niet. En in het natuurplan van Dijksma komt de term 'robuuste verbindingen' niet voor. Dat baart mij zorgen. Ecologen achten die verbindingen noodzakelijk voor onze belabberde biodiversiteit. De staatssecretaris vindt dat we er maar op moeten vertrouwen dat de provincies die verbindingszones gaan aanleggen, maar zij hebben daar helemaal geen geld voor. Die passage kan uit het regeerakkoord worden geschrapt."

Jacobi: "We komen straks echt wel bij die 725.000 uit. Vergeet niet dat we ook natuur buiten dat netwerk hebben. Die gebieden zijn eveneens belangrijk voor onze biodiversiteit."

Ouwehand: " Waarom geef je de VVD haar zin? Laat de VVD kiezen: je krijgt je bezuinigingen óf je krijgt die stikstofregeling, waardoor de natuur verder wordt aangetast.

Jacobi:"Ik ben blij met die stikstofregeling. Het is een goed systeem. Je kunt in gevoelige gebieden meten wat er qua bedrijvigheid nog mogelijk is en waar de biodiversiteit in het geding is. Dat is nu niet goed geregeld."

Ouwehand: "De stikstofregeling is bedoeld om bedrijven, die nu niet meer kunnen uitbreiden, meer ruimte te geven. Geef dat eens toe."

Jacobi: "We wonen hier met heel veel mensen. Die regeling is hét instrument om voor de natuur ergens te kunnen zeggen: in dit gebied kunnen bepaalde zaken niet meer. Zoals 130 kilometer per uur rijden. Ik snap niet dat jouw partij hier zo allergisch op reageert."

Ouwehand: "Ik zeg alleen wat er niet klopt aan jouw redenering."

Jacobi: "Je bedoelt dat je een ander standpunt hebt."

Ouwehand: "De rechter schorste allerlei uitbreidingsvergunningen van bedrijven. Daarom kwam het CDA destijds met dit plan om de rechter te kunnen omzeilen."

Jacobi: "Dat is feitelijk onjuist. En het was Diederik Samsoms idee."

Ouwehand: "Het was CDA'er Ger Koopmans met Samsom."

Jacobi:"Samsom met Koopmans. Esther, jij bent van de polarisatie. Je moet het wel werkbaar houden. Je zit vast is het verleden!"

Ouwehand:"Je loopt weg voor wat natuur nodig heeft."

Jacobi: "Wat heeft de natuur aan jouw zure blik? Waarom trekken we niet hand in hand ten strijde voor het groen? We gaan landelijk het beleid bepalen en zien erop toe dat de provincies uitvoeren."

Ouwehand: "De provincies hebben geen geld. Wat gaan Dijksma en de PvdA-fractie daaraan doen?"

Jacobi: "De provincies zijn van goede wil. De verbindingszones moeten er gewoon komen."

Jacobi doet hier tevergeefs een handreiking.
Jacobi: "Esther wil gewoon niet. Daar heeft haar partij niets aan. Je ziet de PvdA alleen maar als coalitiepartij waar je lekker tegenaan kunt schoppen."

Ouwehand: "Ik mis de oude Lutz."

Minder uitstoot stikstof in kwetsbare gebieden
Door strenge Europese wetgeving kunnen (boeren)bedrijven in belangrijke natuurgebieden (Natura-2000) nauwelijks uitbreiden. Vergunningen worden niet verleend of vernietigd door de rechter. De Programmatische Aanpak Stikstof (Pas) moet deze impasse doorbreken. In sommige gebieden, waar de biodiversiteit en de waterkwaliteit verder achteruit hollen, zal geen bedrijvigheid worden toegestaan. In andere wordt juist ruimte gecreëerd voor meer economische activiteiten. De regeling moet 1 juli van kracht worden.

De Tweede Kamer behandelt deze weken de begrotingen van de ministeries. In de serie Het Twistgesprek kruisen steeds twee Kamerleden de degens. Vandaag Lutz Jacobi (PvdA) en Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) over de toekomst van de natuur. 'Je kunt wel de hele tijd als oppositie piepen, maar met zeuren kom je nergens.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden