Académie heeft haar les nog niet geleerd

JAAP DE BERG

In Frankrijk is het toezicht op de taal toevertrouwd aan de Académie française: veertig geleerde senioren, merendeels mannen. Door grappenmakers worden ze wel met één been in het graf en met het andere in de negentiende eeuw gesitueerd. Hun conservatisme geeft daar ook aanleiding toe. Zo mochten vrouwelijke ministers van haar niet Madame la Ministre heten. Ministre zou voor altijd een mannelijk woord moeten blijven.

Maar een digibeet is de Académie niet. Ze heeft een internetsite. Sinds kort probeert ze daar te verordonneren wat Fransen wel en niet mogen zeggen. Uiteraard gaan anglicismen als impacter (in plaats van affecter, 'beïnvloeden') de prullenmand in. Maar ook de traditionele betekenis van Franse woorden wenst de Académie niet uitgebreid te zien. Wie wil meedelen dat iets geen probleem is, moet cela ne pose pas de difficulté zeggen, en niet langer pas de souci. Souci mag alleen 'zorg, bezorgdheid' betekenen, niet tevens 'moeilijkheid, bezwaar'.

Quelque part als equivalent van het Nederlandse ergens in zinnen als ergens hebt u gelijk, is de Académie eveneens een gruwel. Evenmin zint het haar dat Fransen geregeld het simpele oui (ja) vervangen door absolument, effectivement, tout à fait, exactement of parfaitement, allemaal woorden die vanouds een wat andere betekenis hebben.

Intussen is de opmars van la ministre, la maire enz. onstuitbaar gebleken, ook bij de overheid. De les dat taalverandering zich niet van hogerhand laat reguleren, is aan de Académie kennelijk nog niet besteed.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden