Abu-Bakarr wilde in ro-morie geld verdienen; daar was hij beslist over

'Gedenk, zoals dit hoort, dezer dagen uw vader en (vooral) uw moeder. Vergeet niet in uw boekwinkel een tweede exemplaar van deze Groene te kopen om dat haar cadeau te doen', bindt 'de Moeder aller Vaderlandse Weekbladen' deze week haar lezers op het hart. De Groene Amsterdammer is dan ook geheel gewijd aan 'een werkelijk universeel onderwerp': De Moeder.

Ingeklemd tussen vier koninklijke moeders - Wilhelmina, Juliana, Beatrix en Gertrude - wordt een keur aan moedertypes voor het voetlicht gehaald. (Ver)tedere(nde) moeders, irriterende moeders, oermoeders, echte en namaakmoeders, kille moeders, killer-moeders.

Theodor Holman praat met zijn moeder over het Jappenkamp. "Het onderwerp was verboden, en daar hield je je vanzelf aan: je wist dat je je moeder pijn deed als je erover sprak. De oorlog: Japanse krijgsgevangenschap. Niet dat mijn moeder er nooit over sprak - eigenlijk sprak ze er altijd over." Moeder zwicht voor het verzoek van de zoon om voor het kerstnummer twee vliegen in een klap te kunnen slaan: "ik weet eindelijk wat er precies is gebeurd en we hebben een mooi stuk. 'Geen huilstuk', zegt m'n moeder, 'geen kitsch, geen tearjerker.'

"Ze vertelt: 'Om acht uur mocht niemand meer zijn huisje uit. Wel hadden de Jappen nachtwachten ingesteld, bestaande uit vrouwen in het kamp. Dat ben ik regelmatig geweest. Dan moest je dus echt de wacht houden. Als je dan een Jap tegenkwam, moest je zeggen: " Foe sjin ban, foekoe moetjoe itjoe arie massen." Dan zei die Jap weer wat en dan moest je zeggen: " Foekoe mosji mas." Ik heb geen idee meer wat het betekent, maar als je het niet zei, sloegen ze je neer. Je moest er uiteraard weer heel diep bij buigen. Als je liep met een grote lange vrouw, dan werd je altijd, zomaar, door die Japanners geslagen. Daar konden ze niet tegen.' "

De Jiddische Mamme wordt onder de loep genomen door Martin van Amerongen. 'Christenjongetjes worden voor straf in het kolenhok opgesloten. Zo niet de joodse jongetjes. Die zijn veel meer te beklagen. Zij krijgen een lading tragediespel over zich heen die Esther de Boer-Van Rijk van afgunst zou doen verbleken. 'O, wat word ik daar naar! Hier, in m'n hart, voel ik het verdriet. Wacht maar, als ik eenmaal in het graf lig, dan zal je begrijpen dat het te laat is om niet meer ondeugend te zijn!'

Boordwerktuigkundige Frans Durand controleert voor het vertrek op Schiphol nog even een DC-10. Boven de poten van het landingsgestel meent hij een gekleurde plastic zak te bespeuren. Het is een man in een korte broek, shirt en op blote voeten. Hij hangt in een 'soort verstilde zweefduik', bevroren, want op vlieghoogte is het in de wielkist erger dan in een diepvrieskist. Zeseneenhalf uur heeft de man er gehangen, want zolang duurt de vlucht van Accra in Ghana naar Amsterdam. Het incident staat opgetekend in proces-verbaal numero 901002032901.

HP/De Tijd, dat net als de andere weekbladen met een dubbeldik kerstnummer is verschenen, heeft via Accra getracht het spoor terug te vinden van Abu-Bakarr Coteh, geboren op 8 augustus 1958 te Makeni (Sierra Leone), zoals het, mogelijk vervalste, identiteitsbewijs NBT24950 meldt. "Als Afrika de achterbuurt van de wereld is" , schrijft Bart Rijs, "moet Sierra Leone het smerigste steegje zijn. In het hele land valt elke avond de elektriciteit uit. De economie wordt beheerst door enkele Libanese families die rijk worden door chemisch afval het land in en diamanten het land uit te smokkelen. Behalve het geven van officiele toestemming in de vorm van stempels, doen de omvangrijke ministeries niets. Vaak ontvangen de ambtenaren dan ook maandenlang geen salaris."

Hij treft in Makeni de vader van Conteh aan. Abu-Bakarr praatte steeds vaker over romorie, 'ver weg over zee' ofwel het buitenland. De vader: "Mensen die in romorie zijn, sturen geld en dure dingen zoals radio's naar Makeni. We hebben veel mensen rijk zien terugkomen. Die hadden geld om een auto te kopen en een eigen bedrijfje te beginnen. Abu-Bakarr wilde daar geld verdienen. Hij moest er naar toe, daar was hij erg beslist over. Hoe hij er dacht te komen, heeft hij me nooit verteld."

Op de terugweg naar Freetown zegt ontwikkelingswerker Aferwork Dawit: "Voor mensen zonder hoop biedt alleen een droom uitkomst - en die droom ligt in het Westen."

In HP/De Tijd ook: Op toernee met Felix Rottenberg; Het verdriet van meneer Frits (Philips); Een portret van Brinkmans Alblasserwaard; De relatie tussen W. L. Brugsma en Duitsland. Plus het jaarlijkse King William's Testpaper.

Elco Brinkman en Felix Rottenberg gaan in Vrij Nederland in debat. Brinkman toont een verkiezingsfolder van het CDA, waarop een stralend gezinnetje. Vader, moeder en twee kinderen. Rottenberg: "Sorry, maar nu moet ik lullig worden, hoor. Jullie doen het jezelf aan. Deze folder is echt vreselijk. Ik zou hem uit campagne-overwegingen verbranden. Weg ermee! Dit maakt in een klap duidelijk wat ik tegen het CDA heb: dat jonge modelgezinnetje. Pa is chef verkoop bij Hij en heeft vier filialen onder zijn hoede. Ma werkt er een beetje bij. De kinderen lopen er goed verzorgd bij. Hun kleren zijn bij Magna Plaza gekocht. Het is allemaal puur middle class."

Ook een aangrijpend verhaal over de 'Liefde in brieven' tussen Jaap de Leeuw, strafgevangene in Westerbork, Jopie Achterberg, ondergedoken in Amsterdam-Zuid. En verder: Bibeb in gesprek met Remco Campert, een overzicht van 141 brandhaarden in de wereld en de stamgasten van de Haagse Hema.

Traditioneel veel interviews in Elsevier. Met Ellen van Langen, Jan Pronk, Jorge Guillermo, Onno Ruding, Milan Panic en Hella Haasse, Midas Dekkers, Yvonne van Gennip, Richard Branson en Allesandra Mussolini.

Het kabinet krijgt een kerstrapport, met cijfers en beoordelingen door deskundigen op punten als acteertalent, kleding, haardracht, wapenfeit en seks-appeal. De laagste waardering van publiek en opinieleiders is voor Hedy D'Ancona: een 5 1/2 en een 5-. Ze ziet er leuk uit, kan zo in MCW meespelen, maar heeft geen visie, is politica, maar geen bestuurder. En Wim Kok krijgt de hoogste waardering: een 6 1/2 en een 7 1/2. Stuurt met vaste hand, solide, degelijk. Maar: jasje aan de krappe kant.

HN-magazine was niet gearriveerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden