Opinie

Aboutaleb: Grenzen stellen en bewaken, en binden

De Rotterdamse burgemeester Aboutaleb bezocht samen met zijn collega's uit Parijs en Vilvoorde een conferentie in Washington over radicalisering. Beeld anp

In het Witte Huis legde Ahmed Aboutaleb in zeven minuten uit hoe hij extremisme probeert tegen te gaan.

Het is nu zes weken na de gruwelijke aanslag in Parijs. Kónden wij maar garanderen dat zo'n aanslag nooit meer zal gebeuren. Maar zelfs met een soldaat op iedere straathoek, ben je nooit honderd procent veilig voor lieden die bereid zijn te sterven voor hun waanideeën. We zijn echter zeker niet machteloos. Juist wij, lokale bestuurders, kunnen een krachtige rol spelen. Als burgemeester van Rotterdam, een internationale stad waar 175 nationaliteiten met elkaar leven, zie ik vier cruciale punten.

1. Een sterke informatiepositie
Als je weet wat er speelt in de stad kun je snel en adequaat reageren op spanningen in de samenleving en de effecten daarvan. Daarvoor heb je wel het vertrouwen van burgers nodig. Om dat te winnen, moet je zichtbaar en aanspreekbaar zijn. Daarom ga ik regelmatig de stad in met de korpschef en de hoofdofficier van justitie om met bewoners te praten. Bewoners maken vervolgens zelf afspraken met de politie en de politie houdt hen op de hoogte van hun acties. Veel wijkagenten organiseren zelf een spreekuur op straat, met een tafel en twee stoeltjes. Iedere bewoner met vragen kan aanschuiven.

Daarnaast heeft de stad sinds tien jaar een meldpunt radicalisering. Er is een netwerk van contactpersonen op scholen, bij maatschappelijke en religieuze organisaties. Zij hebben ontsporende jongeren snel in het vizier en delen die informatie met ons.

Toen vorig jaar het conflict in Israël en de Palestijnse gebieden hoog opliep, heb ik vertegenwoordigers uit de joodse en moslimgemeenschap op het stadhuis uitgenodigd om na te gaan wat de gevolgen zijn van de spanningen in het Midden-Oosten in de samenleving. Ik heb in mijn stad de ruimte geboden voor pro-Gaza demonstraties. Moskeeën en synagogen hebben hun deuren nog wijder opengezet om wederzijdse ontmoetingen te stimuleren.

2. Perspectief bieden
Ik zie het als de taak van de lokale overheid om jongeren perspectief te bieden, zodat zij minder ontvankelijk zijn voor extremistisch gedachtengoed. Uitsluiting en discriminatie maakt jongeren kwetsbaar voor de boodschap van ronselaars. Goed onderwijs blijft nodig en een betaalde baan is de beste remedie tegen armoede en een bestaan in de marge.

3. Grenzen stellen en bewaken
Natuurlijk, als eerste burger van de stad is het mijn primaire taak om te binden. Maar het is net zo goed mijn verantwoordelijkheid om grenzen te stellen. Mensen die de Nederlandse nationaliteit krijgen, wijs ik niet alleen op hun rechten, maar ook op hun plichten. Tegen de nieuwkomers in mijn stad zeg ik: u krijgt binnenkort uw paspoort. Dat is niet zo maar een reisdocument, het is een opdracht om niet alleen te profiteren van de rechten en vrijheden die de Grondwet u biedt, maar deze actief na te leven en uit te dragen. Als u daar niet toe bereid bent, wees dan zo eerlijk om uw paspoort in te leveren en te vertrekken.

4. Burgers oproepen tot dialoog
Na de aanslag in Parijs hebben we in de stad met een paar duizend mensen onze solidariteit betuigd. Als burgemeester en belijdend moslim roep ik ook de moslimgemeenschap op om in actie te komen en hun stem krachtiger te laten horen. Juist die stem is een waardevol medicijn: de 16 miljoen moslims in Europa en 2 miljoen in de Verenigde Staten kunnen laten zien dat hun religieuze overtuiging prima te combineren is met onze westerse waarden. Ik ben er van overtuigd dat zij een sleutelrol spelen bij het blussen van deze brand.

Aan ons de taak de samenleving zo sterk mogelijk te maken. Het probleem van religieus geweld en extremisme kunnen we niet alleen in Europa en de VS oplossen. We kunnen wel een lichtend voorbeeld zijn, door onszelf te blijven. Een samenleving waarin je kunt zijn wie je bent en kunt worden wie je wilt, zolang je dat een ander ook gunt.

Dit is een bekorte versie van de speech die burgemeester Aboutaleb dinsdag hield in Washington.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden