ABC Press / Alsof er niks meer gebeurde

Kan het dramatischer? 'U zult begrijpen dat de beslissing om na 68 jaar ons mooi ABC op te heffen mijn hart heeft gebroken', schrijft Ellen van de Graaf aan haar clientèle. Nog een paar dagen is ze directeur van het oudste fotopersbureau van Nederland, ABC in Amsterdam. Dan gaat de zaak dicht -voorgoed.

Fotopersbureaus hebben het moeilijk. De concurrentie is hevig en het wemelt van de overnames: Hollandse Hoogte koopt Transworld Features, Corbis koopt Sygma; Getty Images koopt de ene na de andere fotocollectie op. Foto's zijn big business; maar niet voor een klein persbureau dat, van oudsher, intermediair was tussen buitenlandse fotografen en Nederlandse afnemers.

Zo'n bureau was ABC Press. De Hongaar Imre Rona richtte het in 1935 op. In de kranten van die tijd stonden sinds nog niet zo lang foto's: aanvankelijk op een aparte 'fotopagina', later pas verspreid door de krant. Foto's afdrukken was technisch veel ingewikkelder dan tekst. In de verzetskrant Trouw verscheen de eerste foto ook pas in mei 1945. Aanvankelijk was ABC Press een bureau waar je ook Nederlandse nieuwsfoto's kon krijgen, maar al snel werd het de vertegenwoordiging van buitenlandse fotografen.

En met het buitenland in de Nederlandse kranten en tijdschriften gaat het de laatste tijd ronduit slecht, zegt Ellen van de Graaf (61) met spijt in haar stem. Eerst had je in 2001 de aanslag van 11 september. De foto's daarvan waren natuurlijk veelgevraagd. Maar daarna is het gestagneerd. ,,Het was net of er verder niks meer gebeurde'', zegt Van de Graaf. ,,De filmsterren gingen opeens ook niet meer op reis. Eind 2001 had je nog even een opleving van 11 september-foto's, voor alle gedenkboeken. Maar in 2002 is er vooral binnenslands veel gebeurd: verkiezingen, het huwelijk van Maxima en Willem-Alexander. Jawel, er waren de oorlogen in Afghanistan en Irak. Maar Nederlandse kranten namen daarvan niet de foto's van onze fotografen. Terwijl wij zes Magnum-fotografen in Afghanistan hadden rondlopen. Die de prachtigste reportages hebben gemaakt. Maar wij kwamen er niet tussen.''

Het werd dus stil, aan de zes speciaal gemaakte tafels waaraan je bij ABC Press foto's en dia's kon komen uitzoeken. Want, de drie miljoen foto's en dia's die het bureau in het archief te bieden had, waren niet gedigitaliseerd. Wel kon de klant via internet een database van 200000 andere foto's doorneuzen, plus de database van Magnum. Ook kon je bellen of mailen: stuur me een selectie over onderwerp X of Y. Die mailde het bureau dan toe.

ABC Press had 'de sterren' als specialisme. Vandaar dat Ellen van de Graaf deze week ,,een hele lieve brief'' ontving van Henk van der Meijden, in Nederland de aartsvader van de glamourjournalistiek. Bladen als Privé, Story en Weekend waren grote afnemers van het materiaal van ABC Press.

Voor die sector 'vermaak' -nee, 'cultuur' wil ze het niet noemen- was Ellen van de Graaf in de jaren zeventig bij ABC Press komen werken. Op dat moment wist het bureau er niet zo goed raad mee dat naar dergelijke foto's meer en meer vraag ontstond. ,,Ze keken er eigenlijk een beetje op neer. Mijn voorgangster, Lous Robert, wist bijvoorbeeld niet wie Brooke Shields was. 'Wat doet dat meisje?', vroeg ze. Maar met dergelijke foto's verdienden we later het meeste geld.''

Toen Lous Robert zich een paar jaar later van de ene dag op de andere van ABC Press afwendde, wees het team naar Ellen van de Graaf om het roer over te nemen. Ze werd directeur. Maar nu zij de kar niet meer wil trekken, is er onder het personeel niemand die die taak wil overnemen. Van de Graaf: ,,De een zei: 'Ik ben geen ondernemer'. De ander zei: 'Ik wil een ander soort leven'. Blijkbaar heb ik een heel afschrikwekkend leven geleid. Niet dat het personeel liever trouwt en baby's krijgt. Maar ze zijn wel gehecht aan hun vrije middag.''

Van de Graaf heeft geprobeerd om ABC Press te redden door samen te gaan met andere bureaus. Maar die zoektocht naar een fusiepartner is niks geworden; die strandde bij een paar overnamekandidaten op onwil om de negen man personeel van ABC Press over te nemen. Dus blijft er maar één mogelijkheid over: het bedrijf sluiten, voor er schulden ontstaan. ,,Pas op hoor. Ik ben niet over de kop; ik sluit de zaak zelf. Dat is een heel verschil.'' Wat er met de collectie gebeurt is op het moment nog onderwerp van onderhandeling.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden