Aardkorsten schuiven bij Martin de zaal in

AMSTERDAM - Voor de derde keer binnen enkele weken daverde Skrjabins symfonisch gedicht 'Le poème de l'extase' tussen de muren van de grote zaal van het Amsterdamse Concertgebouw. Na uitvoeringen in september door Peter Eötvös (met het Concertgebouworkest) en Valeri Gergjev (met zijn eigen Kirov orkest) was dit keer de beurt aan Thierry Fischer om met zijn directiegebaren hemelse verrukking op te roepen.

De van oorsprong Zwitserse dirigent is een veel geziene gast bij Nederlandse ensembles en de kleinere orkesten. Zijn televisie-optreden bij het Nieuwjaarsconcert van het Nederlands Blazersensemble staat nog vers in het geheugen. Nu hij net als Eötvös en Gergjev door middel van een chef-dirigentschap (in zijn geval bij het Nederlands Balletorkest) een vaste positie in het Nederlandse muziekleven heeft verworven, lijkt niets meer frequente gastoptredens bij grotere formaties in de weg te staan.

Met het Radio Symfonie-orkest en celliste Frances-Marie Uitti mocht Fischer afgelopen zaterdag eerst de Nederlandse première van het celloconcert van Jonathan Harvey verzorgen. De Matinee op de Vrije Zaterdag besteedt dit jaar met regelmaat aandacht aan het oeuvre van deze bijna 60-jarige Brit. In een zeer ambachtelijke stijl mengt Harvey de orkestkleuren vriendelijk dooreen, zonder daarbij echter tot grote diepte te geraken. Letterlijk grote hoogte bereikt Harvey wel in zijn celloconcert uit 1990. Omgeven door een onalledaagse 'concertino' (met harp, keyboard, vibrafoon, percussie en celesta) zong Uitti op haar cello honderduit over de hemelse vreugde. Althans, als we de componist mogen geloven, die een citaat uit de Mahabharata over 'onvermijdelijk geluk' boven de partituur aanbracht.

Waar Harvey doelbewust een zwevende, etherische muziek componeerde om het 'onbenoembare' gestalte te geven, was zijn collega Skrjabin aan het begin van de eeuw nog druk bezig zich om zijn hemelse doel door strijd te bereiken. Ondanks wat foutjes en de wat minder gepolijste orkestklank slaagde het Radio Symfonie Orkest er met Fischer zeker in, een geweldige 'drive' naar het eind te creëren.

De imposante natuur van IJsland verleidde de Zwitserse componist Frank Martin tot het schrijven van een symfonisch werk dat de vier elementen (aarde, water, lucht en vuur) tot onderwerp heeft. In het aardig bijeengezochte programma over extase en hemelse verrukking in de muziek van deze eeuw, deed 'Les quatre éléments' uit 1964 dienst als voorafje. Trefzeker trof Martin hier de karakterisering der elementen. Geen ogenblik kon verwarring ontstaan waar de muziek over ging: sintels en oplaaiend vuur, verschuivende aardkorsten en vloeiende wateren, het was alles grijpbaar dichtbij.

Met bijzondere aandacht dirigeerde Thierry Fischer dit rake symfonische portret van zijn landgenoot Martin. Als hij zo consciëntieus blijft dirigeren als in dit werk, is het niet verkeerd als hij - net als Frank Martin - Nederland tot zijn tweede vaderland weet te maken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden