Aardbeving vanuit het vliegtuig

Als een remtest, zo voelt het maandag iets voor half drie, als de KLM-Boeing 777 op het vliegveld van Chengdu op het punt van vertrekken staat. Wel wat vreemd, dat heen en weer gaan, want het toestel staat stil.

  • 13.000 doden na beving in China
  • Een aardbeving, horen we 10 minuten later van een bemanningslid, een aardbeving 100 kilometer ten noorden van de stad. Vijf doden en een aantal gewonden, verder alleen materiële schade.

    ’s Ochtends is het nog als elke dag in de miljoenenstad Chengdu. Vanuit het hotel waar we de nacht voor het vertrek doorbrengen is te zien hoe het verkeer rustig op gang komt. Veel wandelaars, fietsers, (elektrische) brommertjes, en langzaamaan de auto’s. Op de halfoverdekte markt met al zijn groenten, vis en vlees is het goed toeven, ook als enige westerling.

    Ruim twee weken waren we in China, om vogels te kijken en te filmen. Voornamelijk ten noordwesten van Chengdu in de provincie Sichuan, met als belangrijk reisdoel het gebied richting Tibet, de provincie Qinghai. Over prachtige, vaak slechte wegen gaat het. Over de Balang Shan-pas op meer dan 4500 meter hoogte, waar we de Tibetaanse Sneeuwhoenders zien, allerlei soorten roodmussen, en ook de schitterende diepblauwe Grandala’s. Vanuit de plaats Rilong klimmen we in de ochtendschemering te voet omhoog, in de richting van de berggroep de Vier Zusters, de jongste dik 6300 meter hoog. Onbereikbaar voor ons, letterlijk adembenemend. Het zijn feestdagen en na 8 uur trekken honderden Chinezen omhoog, vaak op ingehuurde paarden.

    Tegenvaller: buitenlandse toeristen mogen vanaf 1 mei de provincie Qinghai niet meer in. blijkt. Terug naar Rilong dan maar, en de dagen erna naar Wolong; filmen en een bezoek brengen aan het centrum van de Reuzenpanda’s. Bij de ingang een ontroerende beeldengroep van mensen die een gewonde panda dragen, terwijl de beer aan het infuus hangt. De beesten zijn schattig, groezelig bruinzwart, in plaats van zwartwit. Komt doordat ze steeds op hun rug bamboe liggen te breken en eten. Een dier met een ontstoken oog wordt afgevoerd. Of ik dat niet wil filmen, alstublieft.

    De alternatieve route voert naar het berggebied ten zuidwesten van Chengdu. Een tussenstop voor de lunch in Ya’an is geen straf: volgens Tina, onze vrouwelijke Chinese gids, is het de stad met de mooiste dames van China. Een kwestie van de gematigde regenval en het eten van vis uit de rivier, zegt ze. Logisch.

    In het hooggelegen Wawu Shan wordt druk gebouwd. Met beperkte middelen zijn mannen en vrouwen aan de slag om extra hotelruimte te bouwen en oude behuizing te vervangen. Het is meestal niet meer dan een juk met twee emmertjes water of stollend beton. Sjouwen met zakken, met golfplaten tegen de heuvels op. Stenen sjouwen. Zeven dagen per week, twaalf uur per dag, drie keer per dag naar de kantine voor een kom rijst. Echt stevig ziet het er niet uit.

    Het lukt om een Pygmy Wren Babbler te filmen, een Mossluiptimalia van net 9 centimeter groot. Met een kabelbaan omhoog naar de top: 700 meter in 25 minuten. Later die dag, tegen donker, schiet vlak voor onze auto een Aziatische Luipaardkat de weg over.

    Er wordt hard gewerkt aan de wegen. Arme sloebers wonen in nauwelijks beschutting biedende tentjes langs de bergweg. Er worden tunnels gegraven. Zien er ook al niet echt bemoedigend uit, die Chinese tunnels.

    De passagiers van het toestel van China Eastern achter de KLM-777 zijn na een uur of vier geëvacueerd. Onze bemanning wil ons aan boord houden, zodat we zo snel mogelijk kunnen vertrekken. Dat kan nog uren duren: de verkeerstoren is direct na de beving ontruimd. In de terminal zou een deel van het dak naar beneden gekomen te zijn. Sms’en met huis is erg lastig. Vierhonderd pogingen kost het om een paar berichtjes weg te sturen. Er komt één reactie uit Nederland, en er zouden al duizenden doden zijn. De KLM-crew die in de stad een paar dagen kan uitrusten, beleeft angstige momenten op de 17de verdieping van het Sheraton Hotel. Een van hen wordt letterlijk van muur tot muur gesmeten, horen we. De bemanningsleden worden net als de Chinezen naar pleinen en een stadion gedirigeerd. Pas later mogen ze hun bagage ophalen.

    In het vliegtuig blijft het rustig, de sfeer is goed, geen wanklank te horen. De informatieverstrekking draagt hier aan bij. Zelfs de vele Chinezen aan boord blijven rustig. We worden weggesleept, staan een kwartier dwars op de landingsbaan, maar krijgen uiteindelijk kerosine en uitzicht op vertrek. De baan is onbeschadigd, blijkt als een binnenlandse kist plots het luchtruim kiest. Inkomend verkeer is er al een tijdje niet meer.

    Na bijna 10 uur wachten kan onze 777 omstreeks middernacht vertrekken. In Chengdu lijkt in het donker alles normaal. De verlichting doet het overal, zo te zien. Er rijden wat auto’s.

    Na een verplichte tussenstop in Helsinki landen we tegen kwart over vier op Schiphol. Een uurtje later zie ik de eerste beelden op CNN en BBC World. Ook van plaatsen waar wij waren. Zoveel kapot, niet te bevatten. Ya’an schijnt voor 80 procent vernietigd te zijn. Ook in Wolong is veel verwoest. Het zou me niet verbazen als ook onze hotels zijn ingestort. De Reuzenpanda’s zijn gespaard gebleven, zeggen de persbureau’s. Dat lijkt me wat triviaal, nu er tienduizenden doden te betreuren zijn.

    De dag erna wordt het alleen maar erger. Schoolkinderen onder het puin. Op youtube staan beelden van de paniek op het vliegveld, op het moment dat wij op de baan stonden. Het is al met al de verkeerde vakantiefilm.

    Ik bel Tina. Haar mobieltje gaat over. Ze neemt niet op.

    Meer over

    Wilt u iets delen met Trouw?

    Tip hier onze journalisten

    Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
    Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
    © 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden