Aardappelgal

Aardappelgalwesp op aardappelgal. (Frank Maas)

Galappels zijn die gele, rode, bruine of groene knikkers aan eikenblad. De zomereik is de thuisbasis voor honderden soorten insecten, waaronder zestig galwespen. Maar er zijn wel 1500 soorten gallen in Nederland gevonden. De bekendste zijn verzot op berk: heksenbezems.

Behalve in het herziene ’Gallenboek’ van wijlen Docters van Leeuwen kunt u over gallen lezen in het lichtgewichtje ’Gallen in beeld’ van Kees de Heer. Het is met 33 pagina’s meer een brochure dan een boek,en een leuke introductie tot de mysterieuze gallenwereld (KNNV Uitgeverij, €4,95). Een gal is een woekerende reactie van een plant op een beschadiging. Een wespje, mugje, motje of ander insect irriteert het weefsel met haar legboor. De plant vormt een gezwel waarin de insectenlarve beschutting en voedsel vindt. Hoewel de bewoner zijn gal vast als veilige woonplaats beschouwt, is die veiligheid lastig te bewijzen. Mezen bijvoorbeeld herkennen gallen en zoeken ernaar, omdat ze weten dat er een lekkere larf in zit.

De galveroorzakende insecten zijn vaak klein en kunnen op elkaar lijken. Dat geldt nog meer voor hun larfjes. De gallen echter zijn qua vorm en kleur vaak karakteristiek voor hun veroorzaker. De aardappelgalwesp leeft niet op aardappels maar op eiken. De gallen zien eruit als piepers, vooral als Opperdoezer Ronde. De aardappelgalwesp legt eitjes in eiken in de knop. Ze legt meteen een hele zwik en kan uren achtereen met haar legboor in een eikenknop boren. Zelfs als het vriest kan ze dat doen, want aardappelgalwespen leggen hartje winter. Een gal groeit maanden en bevat tientallen kamertjes met een larve. In de zomer verpoppen ze zich en verlaten ze de sponzig geworden gal.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden