Aapjes maken ook werktuigen van steen

Kapucijnaapje in een dierentuin in Duitsland.Beeld anp

Kapucijnaapjes zijn handig met stenen: ze gebruiken ze om harde noten te kraken. Maar ze slaan de stenen ook stuk op elkaar waardoor er scherpe scherven ontstaan. Precies zoals de vroege mens zijn eerste werktuigen maakte. Alleen gaat het de aap niet om die scherven, hij laat ze gewoon op de grond vallen.

Dat stemt tot nadenken, schrijven biologen in het vakblad Nature. Het vermogen om stenen werktuigen te vervaardigen leek voorbehouden aan de mens. Op dat idee was een hele theorie gevestigd. Volgens die theorie vereist het de nodige handigheid en intelligentie om een steen zo te bewerken dat er scherven afbreken waarmee je kunt snijden of vlees van botten kunt schrapen. Het waren juist deze vaardigheid en deze vooruitziende blik waarmee de eerste mensen zich van het dierenrijk onderscheidden.

En nu blijken kapucijnaapjes het ook te doen. De biologen berichten hoe ze de dieren in een Braziliaans natuurpark hebben geobserveerd. De apen pakten regelmatig ronde keien op en sloegen ze tegen elkaar of tegen een rotswand. Daarbij braken stukken af maar daar was het de apen niet om te doen. De biologen vermoeden dat de dieren uit waren op de mineralen; telkens als ze een steen gespleten hadden, likten ze het vrijgekomen oppervlak af.

Prehistorische werktuigen
De brokstukken en scherven vielen op de grond. De biologen raapten er een stuk of honderd op. Als ze niet beter hadden geweten, zouden ze de helft van de scherven hebben kunnen aanzien voor prehistorische werktuigen. Je moet keien op een bepaalde manier op elkaar timmeren (een beetje schuin) om een stenen mes te krijgen. Maar, schrijven ze: kennelijk hoef je niet de intentie te hebben om zo'n mes te maken.

Daarmee willen ze niet beweren dat de bewerkte stenen die bij fossiele resten van de vroege mens zijn gevonden, wellicht ook toevallig afval zijn. Er is voldoende bewijs dat ze bewust zijn gemaakt én gebruikt. Maar: "Deze ontdekking dat apen ook zulke voorwerpen maken, steekt een spaak in onze theorie van de menselijke ontwikkeling." Niet elke bewerkte steen die wordt gevonden hoeft een bewust gemaakte vuistbijl te zijn. Het kan ook dat de vroege mens de kunst bij de apen heeft afgekeken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden