Aanvaller en verdediger in één lichaam

1995, halve finale WK rugby. Engeland tegen Nieuw-Zeeland. Jonah Lomu vist de bal uit de lucht. De reus - 1,96 meter lang 119 kilo zwaar - gaat er als een speer vandoor. Een verdediger probeert hem te tackelen. Het is een aaitje, veel te laat. Dan de tweede, die raakt zijn voet aan. Lomu gaat al struikelend in een noodvaart door.

Er is nog maar één man die hem kan tegenhouden. Mike Catt. In een split second denkt de Brit na over een tactiek. Catt besluit de benen van zijn tegenstander van voren te grijpen. Een kamikazeactie. Het voelt alsof hij op een rails ligt en er een snelheidstrein zijn kant op komt, vertelt de rugbyer later over de legendarische try die dit jaar nog werd verkozen tot de beste uit de WK-geschiedenis.

Lomu walst als een bulldozer over Catt heen, vliegt over de tryline en drukt de bal op de grond. Het moment, dat Lomu internationale faam bracht, werd gisteren veelvuldig teruggekeken op internet, toen het nieuws bekend werd dat Lomu is overleden.

De voormalig rugbyer stierf dinsdag thuis in Auckland plotseling aan een hartstilstand. Hij is 40 jaar geworden.

Lomu leed al jaren aan de zeldzame nierziekte nefrotisch syndroom, waardoor hij zijn carrière voor de 'All Blacks' vroegtijdig moest beëindigen. Zijn laatste interland voor Nieuw-Zeeland speelde hij in 2002.

Een moeilijke jeugd in een buitenwijk van Auckland, waar hij grotendeels opgroeide, zorgt ervoor dat Lomu mentaal wordt gehard voor het bestaan als rugbyprof. Op eenjarige leeftijd sturen zijn ouders hem naar Tonga, waar hij wordt opgevoed door zijn tante. Na vijf jaar keert hij terug. In Nieuw-Zeeland groeit hij op met een agressieve vader met een alcoholprobleem.

In een interview uit 2013 vertelde Lomu dat hij tijdens wedstrijden soms aan zijn vader dacht als hij het zwaar had. De rugbyer besefte op het veld dat het leven thuis nog veel moeilijker kon zijn, waardoor hij zich makkelijker over tegenslagen heen zette.

Rugby is in zijn tienerjaren een uitlaatklep dat hem van de straat houdt. Het geeft hem hoop en kansen op een toekomst zonder armoede en huiselijk geweld.

Zijn lengte in combinatie met zijn sprintvermogen vallen op jonge leeftijd al op. Chris Grinter, zijn eerste coach op zijn middelbare school Wesley College, vertelde in een documentaire over de rugbylegende dat hij zijn unieke talent direct spotte: Lomu was zo snel als een aanvaller, maar dan met het postuur van een verdediger.

Als hij negentien jaar en twee maanden oud is, maakt Lomu als jongste international ooit zijn debuut voor Nieuw-Zeeland. Een jaar later breekt hij internationaal door met zijn ongekende onemanshows op het veld, waarbij kerels van meer dan honderd kilo plotseling jongetjes lijken.

In zijn carrière scoort hij maar liefst 37 try's tijdens 63 interlands. Samen met de Zuid-Afrikaan Bryan Habana is Lomu nog altijd WK-topscorer met 15 try's op de mondiale titelstrijd van 1995 en van 1999. Ondanks zijn scoringsvermogen pakte hij nooit de wereldtitel.

Acties om hem te tackelen zijn vaak tevergeefs, vertelde de voormalig international Eric Rush eens over zijn teamgenoot. Als je de meeste wingers te pakken krijgt, aldus Rush, kun je ze stoppen. "Bij deze kerel is één hand niet genoeg. Je hebt twee handen nodig, en dan nog twee om te helpen. Een op een is hij niet te stoppen." Als hij het zwarte shirt van de All Blacks aan trekt, verandert hij in een monster. Gevreesd op het gras, maar buiten het veld is Lomu bescheiden en geliefd. Hij wordt geregeld uitgenodigd door hoogwaardigheidsbekleders en had fans als Nelson Mandela en acteur Robin Williams, die hem mate noemden.

Na een niertransplantatie in 2004 keert Lomu kort terug in het rugby, maar hij komt nooit meer uit voor de All Blacks. Twee jaar later zet hij voorgoed een punt achter zijn carrière.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden