Aanval op VS

AMSTERDAM - De Verenigde Staten zijn gisteren getroffen door de zwaarste reeks terreuraanslagen in de geschiedenis. President Bush heeft aangekondigd met alle middelen jacht te maken op de onbekende daders, die twee vliegtuigen te pletter lieten vliegen tegen het World Trade Center in New York en met een derde het Pentagon, het ministerie van defensie in Washington, ramden.

Van onze redactie buitenland

Gevreesd wordt dat het aantal slachtoffers in de duizenden loopt. Het World Trade Center stortte volledig in, het Pentagon deels. Gisteravond stond vast dat zeker vierhonderd mensen zijn omgekomen.

De chaos in New York was compleet. Het wereldhandelscentrum bij Wall Street werd om 14.48 uur (8.48 lokale tijd) getroffen door een vliegtuig van American Airlines. Achttien minuten later werd de tweede WTC-toren in het midden geraakt, voor het oog van de camera's, door een ander gekaapt toestel van American Airlines.

De straten van de stad boden een aanblik alsof de Derde Wereldoorlog was uitgebroken. Toen na vieren beide WTC-torens instortten, brak enorme paniek uit, mensen onder het stof zochten een heenkomen. Nog trillend van angst en soms in complete shock deden ooggetuigen hun verhaal. Een vrouw vertelde huilend hoe ze mensen uit het 110-verdiepingen hoge WTC had zien springen. De twee torens bevatten een groot aantal kantoren waar dagelijks 50000 mensen werken. Iemand die in het gebouw werd gebeld riep 'we zijn verdomme bezig dood te gaan', en hing op, op de achtergrond was gegil te horen. Tegen de avond zijn bij het WTC minstens 150 doden geborgen. Tienduizend reddingswerkers zijn ingezet.

De vliegmaatschappij American Airlines maakte bekend dat in de twee machines die tegen het WTC zijn gevlogen, 156 mensen zaten. Een vliegtuig van United Airlines dat waarschijnlijk op het Pentagon is neergekomen, en een United-toestel dat neerstortte in Pennsylvania, bevatten in totaal 110 passagiers. Aangenomen wordt dat alle 266 inzittenden van de vier neergestorte vliegtuigen zijn omgekomen. Een passagier in een van de gekaapte toestellen vertelde in een telefoontje met haar man dat de kapers gewapend waren met messen.

Het luchtruim boven de VS is geheel afgesloten tot in elk geval vanavond zes uur Nederlandse tijd. De Verenigde Staten zijn letterlijk in het hart getroffen door de aanslagen op het financiële centrum in New York en het regeringscentrum in Washington. De verbijstering en de verslagenheid zijn groot. 'Dit is oorlog', en: 'Pearl Harbor' (de Japanse aanval op Hawaii 1941) stamelden Amerikanen voor tv-camera's, ontzet over de slag die het door hen onaantastbaar geachte land is toegebracht.

In het land leek een gevoel van hulpeloosheid te ontstaan, van: wat komt er nog meer, en: waar is onze regering. President Bush, die op bezoek was in Florida en gisteravond laat in Washington terugkeerde, reageerde onderweg op de kritiek. Hij verzekerde dat hij alle maatregelen had genomen om het Amerikaanse volk te beschermen. ,,De vrijheid is deze morgen aangevallen, de vrijheid zal worden verdedigd.'' Zijn vrouw Laura en zijn beide dochters zijn naar veilige locaties gebracht. De Amerikaanse regering had zich teruggetrokken in een bunker. Het Witte Huis is ontruimd.

Wie achter de aanslagen zit, is nog onduidelijk. In Palestijnse vluchtelingenkampen werd uit vreugde over de actie in de lucht geschoten, maar alle Palestijnse terreurgroepen lieten weten er niets mee te maken te hebben. De Palestijnse leider Arafat zei geschokt te zijn: ,,Moge God het Amerikaanse volk helpen''.

Gelet op de omvang van de aanslag en de organisatie die daarvoor nodig was, wordt voorlopig in drie richtingen gedacht. Het is mogelijk de Saoedische zakenman/terrorist Osama bin Laden, betrokken bij eerdere aanslagen op Amerikaanse doelen. Hij zou drie weken geleden hebben gewaarschuwd voor een 'grote aanslag' tegen de VS. Een andere mogelijkheid is een terroristische actie van 'een Arabisch land', bijvoorbeeld Irak, Iran of Libië al dan niet in samenwerking met een Palestijnse organisatie. De derde optie is een combinatie van één en twee: Bin Laden en een Arabisch land. Niet uitgesloten wordt dat Amerikaanse ingezetenen, met relaties in het Midden-Oosten, hebben meegewerkt.

Wereldwijd is geschokt gereageerd op de aanslagen. De Navo, Europese Unie en ook individuele landen als Israël zegden Washington onmiddellijk alle steun toe bij de jacht op de daders. De Russische president Vladimir Poetin sprak in een telegram aan Bush onder het kopje 'Dear George' zijn verontwaardiging uit over de 'barbaarse actie', en riep op tot een 'internationaal antwoord' op het terrorisme. Koningin Beatrix en premier Wim Kok stuurden condoleances naar Bush.

Een woordvoerder van de Afghaanse Taliban, die Osama bin Laden onderdak biedt, veroordeelde de terreurdaad.

In de VS kwam het openbaar leven vrijwel tot stilstand. Overheidskantoren en andere grote gebouwen werden ontruimd, waaronder de beurs op Wall Street. Wereldwijd sloten de beurzen met grote verliezen.

Ook in het buitenland zijn maatregelen genomen. Zo moesten alle Britse ambtenaren uit hun kantoren. Frankrijk zette gewapende troepen in voor controles op vliegvelden en op straat.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden