Aantal zittenblijvers stijgt voor het eerst sinds 2012

De zomerschool van het Zwijsen College Veghel, waar leerlingen moeten bijleren om over te gaan naar het volgende jaar. Beeld Koen Verheijden

Het aantal zittenblijvers op de middelbare school is voor het eerst in jaren weer licht gestegen. In 2016 moest 5,7 procent van de leerlingen het schooljaar of eindexamenjaar nog eens overdoen. Dat blijkt uit cijfers van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO).

Het is een tegenvaller voor demissionair staatssecretaris Sander Dekker van Onderwijs. Hij wil, samen met de middelbare scholen, het aantal zittenblijvers terugdringen tot onder de vier procent in 2020. Zittenblijven is ‘ouderwets’, vindt de staatssecretaris en kost bovendien veel geld. Een tiener die een jaartje langer op school blijft kost het ministerie zo’n 7.400 euro.

Zonder de lente- en zomerscholen, programma’s die leerlingen helpen om met de hakken over de sloot toch over te kunnen naar een volgende klas, zouden er meer zittenblijvers zijn geweest. Vorig schooljaar volgden 11.527 leerlingen zo’n programma. Rond de tachtig procent ging uiteindelijk toch over, becijferde het ministerie van Onderwijs. De lente- en zomerscholen hebben de stijging van het aantal zittenblijvers dus getemperd.

In de vierde klas van de havo zitten de meeste zittenblijvers, veertien procent van de leerlingen doet dat jaar twee keer. Ook op het vwo (9,7 procent) blijven in het jaar voor het eindexamen de meeste leerlingen zitten. Hoe dat komt, weet de VO-raad niet precies. Het zou kunnen dat scholen en leerlingen liever kiezen voor zittenblijven in plaats van zakken. Het hoge percentage zittenblijvers in 4-havo kan ook te maken hebben met de geslaagde vmbo’ers die in dat jaar aan de havo beginnen, aldus een woordvoerder van de VO-raad.

Niet afstromen

Waarom het aantal zittenblijvers weer aan het stijgen is, blijkt niet uit de cijfers. Het ministerie van Onderwijs denkt dat het te maken heeft met de wens van ouders en kinderen voor een zo hoog mogelijke opleiding: bij een vmbo/havo advies kiezen leerlingen voor de havo, bij een havo/vwo advies voor het vwo. Door de afname van het aantal scholen met brede brugklassen is het bovendien moeilijker om het keuzemoment nog een jaartje uit te stellen.

De leerlingen die moeite hebben met het niveau en te veel onvoldoendes halen, moeten kiezen tussen overstappen naar een ander niveau of zittenblijven. Het ministerie denkt dat veel leerlingen kiezen voor de laatste optie. “Die mogelijkheid is dan een soort terugvaloptie om niet te hoeven afstromen”, aldus een woordvoerder. Of dat echt zo is, moet blijken uit nader onderzoek. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden