Aantal Olympische medailles, wat zegt dat? (opinie)

De Olympische Spelen vormen een graadmeter voor de sportprestaties per land. Je kunt je afvragen of dat beeld – de zogenaamde medaillespiegel – representatief en terecht is.

Jacques Kraaijeveld en tekstschrijver

De eindstand in Peking hangt af van het aantal gouden, zilveren en bronzen plakken, in die volgorde. Heb je de meeste gouden medailles, dan sta je bovenaan. Op dit moment is dat gastland China.

Neem je echter het totaal aantal medailles als uitgangspunt, dan ontstaat er al een ander beeld. De Amerikanen zijn goed voor het merendeel van de medailles, dit weekeinde al 65. Ze bezitten de hegemonie en dat is een constante factor. Ook tijdens eerdere edities stonden ze boven aan de ranglijst. Op de lijst aller tijden van de Olympische zomerspelen tot nu toe hebben ze er ruim twee keer zo veel als Rusland (respectievelijk 2185 en 1010).

Maar als je de medaillespiegel in Peking zo beziet, verbetert bijvoorbeeld de positie van Rusland aanzienlijk: het land stijgt van de huidige achtste plek naar de derde. En Cuba gaat van de 25-ste (slechts één keer goud) naar de dertiende plaats. Ook Nederland schuift zo een paar plaatsen op.

De vraag blijft natuurlijk of zo’n totaaloverzicht recht doet aan andere zaken die meespelen. Zo zou je de mogelijkheden om te sporten in een land kunnen meewegen, of de medaillespiegel kunnen laten afhangen van de investeringen die een land doet op sportgebied. Of de eindwaardering laten bepalen door het totaal aantal sporters dat een land afvaardigt.

Je kunt de prestaties ook uitdrukken in verhouding tot het totaal aantal inwoners. De VS zakken dan aanzienlijk weg (65 medailles op 280 miljoen inwoners is gemiddeld 1 op de 4,3 miljoen) en China zal onderaan bungelen (met 61 medailles op meer dan een miljard inwoners gemiddeld 1 op 16 miljoen).

Een ander punt is de inbreng van sponsors. Je kunt je afvragen hoe de verhouding zal uitpakken als sponsoring niet langer is toegestaan.

De huidige medaillespiegel wordt waarschijnlijk helemaal op zijn kop gezet als we de verdeling laten afhangen van het bruto nationaal product of het gemiddeld besteedbare inkomen per inwoner. De Chinezen overklassen in dat laatste geval de Amerikanen ongetwijfeld ruimschoots. En omgekeerd geredeneerd: de VS zouden tien of misschien wel honderd keer zo goed moeten presteren als ze nu hebben gedaan als we het aantal miljonairs in het deelnemende land als richtsnoer zouden nemen.

Kortom, de waarde van de medaillespiegel in zijn huidige vorm is erg betrekkelijk. Laten we ons niet blind staren op de officiële einduitslag en daar allerlei – onjuiste – conclusies aan verbinden. Een ander bezwaar tegen zo’n plakkenoverzicht gebaseerd op het aantal medailles naar gewicht aan edelmetaal, is dat die methode het chauvinisme aanwakkert. Dat is in tegenstelling met het eigenlijke ideaal van de Olympische Spelen, die juist tot verbroedering moeten leiden.

Voor veel sporters ligt gelukkig de eer niet zozeer in de uitdaging om medailles mee naar huis te kunnen nemen, als wel in de mogelijkheid mee te doen. Uitvergroot naar de prestaties per land is er nog veel te verbeteren. Lang niet alle landen doen mee en een groot aantal deelnemende naties blijft om wat voor reden ook onder de maat wat hun prestaties betreft. Het IOC zou daar eens stil bij moeten staan bij de nabeschouwing van de 26ste editie van de Spelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden