Aantal koeien daalt omwille van het milieu

Staatssecretaris Van Dam maakt afspraken met melkveesector en groene organisaties

De Nederlandse melkveestapel moet inkrimpen. Alleen als bedrijven minder koeien houden, kan de melkveesector voldoen aan milieu-afspraken. Staatssecretaris Van Dam (economische zaken) geeft de boeren tot begin 2018 de tijd om via natuurlijk verloop kleiner te worden, zo heeft hij afgesproken met de melkveesector en milieu-organisaties.

Die uitkomst komt niet geheel onverwacht, maar is wel pikant. Nog geen jaar geleden kwam er na 31 jaar een eind aan de quota voor melk. Die reguleerden de productie. Boeren die te veel melk produceerden, moesten daarover een boete betalen. Zo werd overproductie (die leidde tot 'melkplassen' en 'boterbergen') bestreden.

In de aanloop naar de afschaffing van de quota - die op 1 april vorig een feit was - breidden veel boeren hun bedrijf flink uit. De melkproductie steeg navenant. Zuivelcoöperatie FrieslandCampina, die gisteren haar jaarcijfers over 2015 bekendmaakte, kocht vorig jaar meer dan 10 miljard kilo melk op (ruim 10 miljard liter). In 2014 was dat 9,4 miljard en in 2014 9,2 miljard kilo. Veel boeren die fors hebben uitgebreid, zullen hun bedrijf nu moeten verkleinen.

Boeren die veel grond hebben in verhouding tot het aantal koeien worden in de plannen van Van Dam ontzien. In het ongunstigste geval - melkveehouders met relatief weinig grond - zal een boerenbedrijf het met 8 procent minder koeien moeten doen, meldt hij de Tweede Kamer.

Het milieu-probleem waar het om gaat, is de uitstoot van fosfaat. Volgens berekeningen moet de fosfaatproductie van melkveehouders met minimaal 4 procent omlaag om de sector weer aan Brusselse regels te laten voldoen.

Boeren mogen een bepaald maximum aan fosfaten produceren. Dat is geregeld in het 'fosfaatrechtenstelsel' dat op 1 januari 2017 ingaat. Het aantal rechten dat een melkveehouderij krijgt, wordt gebaseerd op het aantal koeien dat op 2 juli 2015 op het bedrijf aanwezig was. Melkveehouders kunnen die rechten ook verhandelen.

De regeringspartijen VVD en PvdA zijn tevreden met de plannen. Kees Romijn, hoofd melkveehouderij van branche-organisatie LTO, is er niet blij mee, maar vindt het wel positief dat er tijd is om de veestapel in te krimpen.

Piet Boer, voorzitter van de zuivelcoöperatie FrieslandCampina, noemde de fosfaatrechten gisteren een 'noodzakelijk kwaad'. Hij vindt het kwalijk dat het zo lang heeft geduurd tot er duidelijkheid over was. "Die had er al in 2014 moeten zijn."

Dat is oppositiepartij CDA met hem eens. De Stichting Natuur en Milieu vindt de maatregelen niet ver genoeg gaan. De organisatie verliet het overleg met de melkveesector en Van Dam voortijdig.

economie 15 Volle melkbus nekt boeren

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden