Aanstichter geweld Darfur is regeringslid

De Soedanese onderminister Ahmad Harun heeft leden gerekruteerd voor de Janjaweed-milities, hen bewapend, gefinancierd en aangezet tot grof geweld in Darfur.

door Sybilla Claus

In Janjaweedleider Ali Kushayb vond hij een fanatieke volgeling. Die beschuldiging heeft het Internationaal Strafhof in Den Haag gisteren geuit.

Augustus 2003: onderminister van binnenlandse zaken Ahmad Harun landt met een helikopter in Mukjar, Darfur. In een toespraak vertelt hij: „De kinderen van de Fur (een Afrikaans volk in Darfur) zijn rebel geworden. Alle Fur en hun bezittingen zijn daarom nu oorlogsbuit voor de strijders van God.” De aanwezige milities juichen en roepen: „Allah is groot”. Harun belooft geld en vertrekt. Direct daarna plunderen de milities winkels, huizen en het vee in Mukjar. Tientallen mannen worden doodgeschoten.

Vijftig kilometer verderop, in het stadje Arawala, doet Janjaweedleider Ali Kushayb - een paar maanden later - mee aan executies van dorpelingen. Bij een gecombineerde aanval met het leger scheiden zijn strijders de dorpelingen in mannen en oudere en jongere vrouwen. De mannen worden weggeleid en vermoedelijk gedood, de jonge vrouwen in groepjes verdeeld. In de militaire kazerne wordt één groep ontkleed en verkracht. Kushayb komt de naakte vrouwen inspecteren. Die nacht worden zij aan bomen vastgebonden en weer verkracht. „Honden, dit land is niet voor jullie”, zeggen de militairen. De meisjes krijgen niet te eten, worden zes dagen naakt vastgehouden, geslagen en misbruikt. Drie van hen sterven.

Van deze en andere gebeurtenissen heeft het Internationale Strafhof (ICC) geanonimiseerde bewijzen. Het hof heeft zich beperkt tot aanvallen op vier dorpen en steden tussen augustus 2003 en maart 2004. De Janjaweed, Arabische milities te paard, krijgen met Kushayb een gezicht; voor het islamistische regime geldt hetzelfde met Harun (tegenwoordig onderminister humanitaire zaken). Zo komt het leed dat zij moedwillig hebben aangericht, huiveringwekkend dichtbij.

Twintig maanden verzamelde het ICC bewijzen, door in 17 landen getuigen op te zoeken. Overal, behalve in Darfur zelf. Dat is te riskant voor de getuigen. Hoofdaanklager Luis Moreno-Ocampo toonde zich gistermiddag, live op internet, trots op het resultaat: „Relatief snel vergaard, en vooral degelijk bewijs”.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden