Aanpak van woekerhuren leidt nog niet tot betaalbare woningen

Het aanbod van huurwoningen neemt toe. Het groter wordende aanbod heeft te maken heeft met mensen die hun koophuis niet kwijtraken. Deze bewoners kampen met dubbele lasten en kiezen er daarom voor woningverhuurder te worden. Beeld anp

Minister Ollongren wil de woekerhuren in de vrije sector aanpakken. Maar daardoor is dat segment aan huurwoningen niet ineens voor een grotere groep huurders beschikbaar. 

Zo’n 2000 euro aan huur voor een studio van nog geen veertig vierkante meter. In het centrum van Amsterdam is het inmiddels de gewoonste zaak van de wereld. Minister Kajsa Ollongren van binnenlandse zaken hoopt met een maximumhuurprijs een eind te maken aan wat zij ‘woekerhuren’ noemt.

Goed dat de minister stappen onderneemt, zeggen woningmarktexperts, al staan haar ideeën nog in de steigers. Maar aan de extreem hoge huren in de grote steden zal zo geen einde komen.

Ollongren wil de maximumhuurprijs in de vrije sector koppelen aan een percentage van de WOZ-waarde, de geschatte marktprijs die de gemeente toedicht aan een woning. Daarmee hoopt ze uitbuiters vooral van de drukbezette Amsterdamse, Utrechtse, Haagse en Rotterdamse woningmarkt te verdrijven. Die hebben nu de vrije hand in dit ongereguleerde deel van de huurmarkt.

‘Symbolisch beleid’

Over de hoogte van het maximum rept de minister niet. Dat moet zo hoog zijn dat verhuurders van woningen in het middeldure segment er geen last van hebben, schrijft ze. Maar het maximum moet er wel voor zorgen ‘dat verhuurders die exorbitante huurprijzen vragen hun nieuwe aanvangshuur naar beneden zullen moeten bijstellen’.

“Voor een heel groot deel symbolisch beleid”, zegt Hugo Priemus over Ollongrens plan-in-de-steigers. De extreem hoge huren zullen hierdoor niet plots gaan dalen, meent de emeritus hoogleraar systeeminnovatie ruimtelijke ontwikkelingen aan de TU Delft. Ook de sociale huursector kent een maximumprijs die deels afhankelijk is van de WOZ-waarde en ook daar drukt dat de huurprijzen nauwelijks. “Het plafond in de sociale huursector is nu zo hoog dat woningcorporaties en beleggers er ver onder zitten met hun huurprijzen. Dus ook in de vrije sector kunnen beleggers met een aan de WOZ-waarde gekoppeld maximum nog flink verdienen. In de praktijk verandert er niet veel.”

Ollongren wil voorkomen dat ze beleggers in de weg zit die investeren in nieuwbouwwoningen. Zorgt haar plan ervoor dat hun inkomsten slinken, dan stoppen zij met bouwen, vreest ze. “Maar zo’n vaart zal het niet lopen”, zegt Priemus daarover. “Beleggers kijken waar het rendement het hoogst is. Als dat met woningen is, is dat fijn. Halen ze in een andere sector meer rendement, dan kiezen ze daarvoor. Maar dat zal niet gebeuren. Het huidige huurbeleid biedt genoeg ruimte voor rendement.”

In de knel

Daar denkt Frans Schilder, woningmarktonderzoeker bij het Planbureau voor de Leefomgeving, anders over. Anders dan Priemus is hij wel bang dat beleggers met middelhoge huren van 900 euro in de knel komen te zitten. “Dan stoppen ze met bouwen. Het is ook trouwens hun rol om het maximale uit hun investering te halen.”

Sowieso oordeelt Schilder milder over het nog uit te werken plan van Ollongren. Niet eens zo’n slechte zet, zegt hij. “Het hangt allemaal af welk maximum de minister kiest. Maakt ze die keuze zorgvuldig, dan raakt ze én uitbuiters op de markt én de reële markthuren van beleggers worden niet al te veel beïnvloed.”

Kan het jonge gezin dat graag wil vertrekken uit een krappe sociale huurwoning dan eindelijk in de vrije sector terecht? Niet per se, zegt Schilder.

Nee, daar is meer voor nodig, zegt zowel huurdersorganisatie de Woonbond als Aedes, branchevereniging voor woningcorporaties. Zij zijn van mening dat de minister meer verandering teweeg kan brengen door corporaties een grotere rol toe te dichten in het middeldure huursegment. Ja, het afstraffen van zogeheten huisjesmelkers prijzen ze. Maar mensen die een paar tientjes per maand te veel verdienen voor een sociale huurwoning zijn daar niet mee geholpen, die kunnen nog steeds niet in de vrije sector terecht. Zij hebben er meer aan als sociale verhuurders die woningen tot 1000 euro aan kunnen bieden. “Er moet veel meer gebeuren dan het leggen van een noodverbandje”, aldus Paulus Jansen, directeur van de Woonbond.

Lees ook:

Scheefhuurders wegjagen helpt doorstroming niet op gang

Als de lage middeninkomens weg moeten, verloederen er wijken. Dan blijven alleen de allerarmsten over.

De huurprijzen schieten omhoog en nu zijn de middelgrote steden aan de beurt

De huurprijzen van vrijgekomen woningen in de particuliere sector schieten omhoog. Landelijk stegen ze het afgelopen jaar met gemiddeld 5,9 procent, in Apeldoorn of Zoetermeer zelfs met meer dan 20 procent, meldt verhuurbedrijf Pararius op basis van eigen data.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden