Aanpak schooluitval verdient juist alle lof

Het CPB suggereert dat veel projecten tegen schooluitval niet werken, maar de afgelopen jaren is juist succes geboekt.

Met een schot hagel probeert de overheid volgens het Centraal Planbureau (CPB) de schooluitval terug te dringen. Trouw haalt fors uit met een voorpagina-artikel (21 november) en een vervolgartikel (22 november). 'Twijfel over aanpak schooluitval' opent de krant over de volle breedte. Het geld voor schooluitval wordt mogelijkerwijs niet effectief besteed en meer onderzoek is wenselijk. Geld moet niet hapsnap worden gestopt in projecten waarvan het nut niet wetenschappelijk is aangetoond.

De argeloze lezer kan makkelijk de conclusie trekken dat het beleid van de regering dus is mislukt. Honderden miljoenen in een bodemloze put gegooid! Maar iedereen die het onderwerp iets beter volgt, weet dat de resultaten juist zeer goed zijn - iets wat Trouw verderop in het artikel ook meldt. In tien jaar tijd is het aantal voortijdig schoolverlaters bijna gehalveerd. Dat is een prachtig resultaat. Dus waarom nu opeens deze twijfel?

Het probleem is dat het CPB niet heeft gekeken naar het totale beleid om schooluitval tegen te gaan, maar alleen naar de effecten van één project op één school, namelijk het Gelderse roc Rijn IJssel. Daar kregen leerlingen intensieve persoonlijke begeleiding. Vervolgens trok het CPB de - positieve - lessen door naar alle mbo'ers op niveau 2. Versterkte persoonlijke begeleiding zou voor heel Nederland tweeduizend minder voortijdige schoolverlaters per jaar betekenen.

De CPB-onderzoekers verdienen lof voor hun inzet, maar deze onderzoeksaanpak kent wel zijn beperkingen. De conclusies hebben betrekking op de werking van één instrument op één locatie. Het onderzoek laat zien dat intensieve persoonlijke begeleiding kan bijdragen aan minder schooluitval. Die kennis is nooit weg, maar sluit niet uit dat andere instrumenten, zoals beter teamwerk van docenten of goed toegeruste zorgadviesteams op het vmbo, een beter resultaat kunnen opleveren.

Het CPB-onderzoek is bovendien beperkt tot een enkel roc in Gelderland. De uitvalproblematiek in de grote steden, Rotterdam en Amsterdam voorop, is echter wezenlijk verschillend. Drie jaar geleden publiceerde de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid al een onderzoek over de probleemstapeling waarmee een groot aantal overbelaste jongeren juist in de grote steden te maken krijgt. Dat vereist andere, zwaardere instrumenten, bijvoorbeeld het voorkomen van een te grote concentratie van overbelaste leerlingen binnen een enkele klas, met dientengevolge overbelaste docenten. Een extrapolatie van één succesproject naar het hele mbo-niveau 2 is mede daarom voorbarig.

Al experimenterend is de laatste jaren veel geleerd. Het onderzoek op roc Rijn IJssel vormt daarvan een prima illustratie. Schoolmeesterschap krijgt ook op veel andere plaatsen met passie inhoud. Ook zonder onderzoek naar de effecten van instrumenten heeft dit tot aanmerkelijke vermindering van de schooluitval bijgedragen. Er zijn de afgelopen vijf jaar 14.000 minder jongeren uitgevallen. Als zelfs maar de helft daarvan kan worden toegeschreven aan het recente beleid van het ministerie van onderwijs, dan is het rendement een veelvoud van de prognoses die het CPB noemt op basis van het Gelderse experiment.

Het ministerie, tot voor kort onder aanvoering van Marja van Bijsterveldt, mag daarom worden geprezen voor de consequente aanval op de uitval. Het zou jammer zijn als in een tijd van besparingen nog onvoldoende onderbouwde conclusies tot een onwenselijke beperking van die inzet zouden leiden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden