OpinieWoonruimte

Aanpak scheefwonen is niet meer dan symptoombestrijding

null Beeld ANP
Beeld ANP

Er zijn ingrijpende politieke besluiten nodig om de woningmarkt weer toegankelijk te maken voor lagere inkomens, aldus Maurits Hortensius, lezer te Rotterdam.

De gemeente Den Haag gaat inkomenseisen stellen voor betaalbare huurwoningen in de vrije sector (Trouw, 13 juni). Op die manier wil het gemeentebestuur huizen in het middensegment toegankelijker maken voor bewoners die beneden modaal verdienen. VVD-wethouder Revis zei dat de maatregel hem zwaar viel als liberaal. Het is juist deze ‘liberale’ terughoudendheid om de markt te corrigeren die ertoe heeft geleid dat wonen voor veel mensen onbetaalbaar is geworden. En Revis’ maatregel is symptoombestrijding van een groter maatschappelijk probleem: de groeiende kloof tussen arm en rijk op de woningmarkt.

Met een beetje geluk en garantstelling van onze ouders vonden mijn vriend en ik na een jaar een huurwoning in Rotterdam, maar de zoektocht eiste veel geduld en tientallen vergeefse bezichtigingen. Aanvankelijk zochten we iets in Amsterdam, waar we allebei op kamers woonden en studeerden, maar dat bleek al vrij snel onmogelijk. Als je net bent afgestudeerd, kun je niet aan de inkomenseis van drie tot vier keer de huur voldoen als je minimaal 1400 euro per maand moet betalen. Ook in andere steden was het niet eenvoudig. We merkten dat makelaars bij de toewijzing van een woning keer op keer de voorkeur gaven aan kandidaten met een hoger inkomen.

Zolang je niet bovenmodaal verdient, vijftien jaar staat ingeschreven bij een corporatie, of familie hebt die een woning voor je kan financieren, ben je als starter al snel genoodzaakt op kamers of bij je ouders te blijven wonen. Dat zie ik althans veel bij leeftijdsgenoten om me heen. Die huren dan een kamer in een gedeeld appartement, ondanks dat ze zijn afgestudeerd en fulltime werken. 850 euro voor een kamer in een gedeeld huis is geen uitzonderlijk bedrag in Amsterdam.

Liberalisering

Natuurlijk hangt de concurrentie op de huizenmarkt samen met een tekort aan woningen in de steden. Maar het feit dat zelfstandige woonruimte voor veel starters en mensen met lagere inkomens onbereikbaar is geworden, is het gevolg van verkeerde politieke keuzes. Door liberalisering van de huursector is het aanbod van sociale huurwoningen na 2009 met ruim 10 procent afgenomen, terwijl de vraag toenam. Deze ruimte op de markt is ingenomen door vastgoedontwikkelaars en beleggers die de prijzen fors hebben opgedreven. Door laissez faire-beleid konden investeerders maximaal profiteren van de toegenomen schaarste.

Er zijn ingrijpende politieke besluiten nodig om de woningmarkt weer toegankelijk te maken voor lagere inkomens. Het Rijk moet samen met corporaties de regie hernemen om de woningvoorraad weer op peil te brengen. Daarvoor moet allereerst de verhuurdersheffing, een extra belasting op sociale huurwoningen, worden afgeschaft. Behalve dat het vreemd is om juist de minst verdienende huishoudens extra te belasten, is de 2 miljard euro die het de corporaties jaarlijks kost hard nodig om nieuwe woningen te realiseren.

Fundamenteel recht

De regelgeving in de vrije sector moet daarnaast flink worden aangescherpt. Geef commerciële partijen niet meer de kans om beperkte woonruimte en bouwgrond te exploiteren en verleen een monopolie op sociale en betaalbare woningbouw in gebieden met de grootste tekorten. Onderwerp ook huurwoningen in de vrije sector aan het puntensysteem, zodat prijzen worden gekoppeld aan de kwaliteit.

Deze maatregelen zijn nodig omdat de toegang tot woonruimte een fundamenteel recht is. Een dak boven het hoofd is een basisbehoefte waarvoor men niet moet worden veroordeeld tot de grillen van doorgeslagen marktwerking.

Lees ook:

Een huis huren voor minder dan 1000 euro? Dat kunnen veelverdieners in Den Haag vergeten

De gemeente Den Haag zet een paardenmiddel in tegen het tekort aan huizen met een huur tot 1000 euro.

Stuur scheefwoners niet weg, maar koester ze

De strijd tegen scheefwonen verengt volkshuisvesting tot een soort boekhouden, constateert Maarten de Booij, directeur-bestuurder van Woningstichting De Leeuw van Putten in Spijkenisse.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden