Aannemers vormen machtige lobby in politiek van Turkije

Van een medewerker ANKARA - Terwijl de doden - en heel soms de levenden - onder het puin vandaan worden gehaald in Adana speelt het scenario van elke eerdere aardbeving zich af. Turkse politici vliegen een dag na de ramp naar het gebied, omhelzen de getroffenen, pinken een traantje weg en zitten een dag later weer op hun stoelen in het parlement in Ankara. De corruptie bij de bouwbedrijven, die slechte huizen en kantoren bouwen, wordt echter ongemoeid gelaten.

De Turkse president Demirel stond met tranen in de ogen bij de puinhopen in Adana. De zware aardbeving die zaterdag het zuiden van Turkije trof, heeft zeker 119 mensen het leven gekost. In het land met ongeveer één grote aardbeving elke vijf jaar blijft het echter altijd bij dat vertoon van emoties. Er is nog steeds geen enkele voorzorgsmaatregel getroffen om de schade bij aardbevingen te beperken.

Het zijn voornamelijk spiksplinternieuwe gebouwen die het begeven bij aardbevingen in Turkije. Terwijl één flat rechtop staat alsof er niets aan de hand is, is van een ander gebouw dat tien meter verder op ligt, niets heel gebleven. Zelfs een eenvoudige bouwvakker ziet dat er zaken zijn die niet deugen. Het commentaar van bouwvakker Mustafa: “Ik zie dat ze bij gebouwen met zeven verdiepingen goedkope ijzerstaven van acht millimeter hebben gebruikt. Maar ze hadden minstens zestien millimeter dik moeten zijn.”

Minister van milieu Imren Aykut spreekt schande over de bouwbedrijven en de aannemers: “Deze mensen hebben geen geweten. Het is de hoogste tijd om deze corruptie een halt toe te roepen. Elke keer rollen de tranen over onze wangen, maar nooit worden maatregelen getroffen. Ik vind het ministerie van Openbare Voorzieningen schuldig, omdat ze niet direct aan maatregelen werken.” Een andere minister verzekert iedereen dat de verantwoordelijken gestraft worden. Inderdaad, de kwaliteit van het beton is niet om naar huis te schrijven. We zullen de schuldigen opsporen en straffen”, aldus staatsminister Hasan Gemici.

Het is echter makkelijker gezegd dan gedaan. Turkije is het land van aannemers. De jonge bevolking heeft steeds meer huizen nodig. Daarbij komt de massale trek van het arme oosten naar het westen, die de bouwsector veel werk geeft.

De aannemers zijn sinds vijftien jaar dan ook de machtigste mensen van het land. Ze hebben een krachtige lobby binnen alle politieke partijen en wisten maar liefst veertig collega aannemers in het Turkse parlement te krijgen. De partijen die financiële hulp ontvangen van deze bouwbedrijven kijken wel uit om deze lobby tegen zich te krijgen.

De vooraanstaande econoom Mehmet Altan zegt dan ook: “Ik ben ervan overtuigd dat ook na deze aardbeving niets zal veranderen. De overheid regeert als een ouderwetse sultan. De belangen van het corrupte systeem gaan helaas voor de belangen van de mensen.”

Iedereen houdt zijn hart vast voor een soortgelijke aardbeving in een van de drie grote steden. De gevolgen van een aardbeving in Istanbul zouden rampzalig zijn. Om een beeld te krijgen van het bouwsysteem van de stad hoeft men alleen even op de snelweg te rijden die heel Istanbul doorkruist. Niemand legt een dak op zijn huis. Mensen sparen voor nog een verdieping en nog een verdieping. De fundering, die misschien voor twee verdiepingen is bestemd, moet na enkele jaren zes, zeven woonlagen dragen.

Vroeger was de vereniging van ingenieurs door de gemeente Istanbul bemachtigd om controle uit te oefenen op de bouw van de gebouwen. Bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen kwam Recep Tayyip Erdogan van de islamitische Welvaartpartij aan de macht. De nieuwe burgemeester constateerde al snel dat de bestuursleden van dit controlelichaam voornamelijk uit mensen bestond die bij de verkiezingen tegen hem waren. Die bevoegdheid is dus ook maar snel uit de handen van die vereniging genomen.

Terwijl de algemene voorzitter van de grootste oppositiepartij zegt dat het stelen van de overheid traditie is geworden in Turkije en dat deze ziekte zich als kanker uitbreidt, praat Turkije over Serkan, de jongen die na een dag levend onder de puin is gehaald. Bij de werkzaamheden heeft hij de reddingsploeg nog beloofd om hen op ijs te trakteren als hij in leven zou blijven.

“Turkije staat op zijn laatste benen. Daar ben ik van overtuigd. De aardbeving duurde vijf uur. De eerste hulp kwam pas om half tien. In welk ander land kan zoiets gebeuren? Als ze op tijd waren hadden we zeker nog tien mensen gered”, zegt een huilende man in Adana.

Even verderop vragen mensen wie de aannemer is van een gebouw, dat als een kaartenhuis in elkaar is gevallen. De aannemer is Ahmet Sunar. Hij zit persoonlijk bij het gebouw te huilen. Niet omdat het gebouw onder zijn verantwoordelijkheid zo slecht is gebouwd, maar vanwege de dood van zijn broer. Sunar had hem een appartement in het flatgebouw geschonken. Opmerkelijk is dat bij de aardbevingen bijna alle moskeëen rechtop blijven staan. Blijkbaar vrezen de aannemers de hand van Allah. Vrees voor bestraffing door staatsinstanties is er daarentegen niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden