Aanhouden, ook om te zien wie met wie in de auto zit

Reportage | In Spangen worden vooral getinte bestuurders naar de kant gehaald. Maar niet om hun kleur, zegt een agent.

Een enkele Fiat Punto, verder staan er vooral BMW's, Volkswagens en Mercedessen bij het Sparta-stadion in de Rotterdamse wijk Spangen. De bestuurders moeten uitstappen, wijdbeens gaan staan en hun handen op het dak van de auto leggen. Een politieman fouilleert ze, terwijl andere agenten de auto en de papieren doorpluizen.

Op verschillende plekken worden in Rotterdam 'patsercontroles' gehouden. Motoragenten signaleren auto's die opvallend rondrijden of er te duur uit zien voor hun jonge bestuurders, en halen die naar de kant.

D66 in Rotterdam stelde onlangs vragen over die controles. De partij wil weten of er ook gelet wordt op de huidskleur van de bestuurder. De politie in Zwolle raakte in opspraak nadat ze de donkere rapper Typhoon staande had gehouden.

Verreweg de meeste bestuurders die hier in Spangen naar de kant worden gehaald zijn getint. Toch speelt etniciteit nooit een rol wanneer hij iemand staande houdt, zegt motoragent Xander Beenhakkers. Ook niet onbewust, zegt hij. Hij let op rijgedrag, leeftijd en type auto. "Dit is een wijk met 125 nationaliteiten, met veel jonge mensen. Alles rijdt hier door elkaar." Ja, hij houdt vaak getinte jongeren in dure auto's staande, 'maar net zo goed een kale kamper in een dikke Mercedes.'

undefined

Dit is standaard

Spangenaar Louis Firma (30) wordt heel vaak staande gehouden. Te voet en als hij in de auto zit. Ook vandaag wordt hij naar de kant gehaald. Hij denkt niet dat hij wordt gefouilleerd vanwege zijn donkere huidskleur. "Het is hier onveilig. Dit is Rotterdam-West, hier is dat standaard."

Ook zijn bijrijder Faris Benlefkih (25) weet niet beter dan dat hij wordt gefouilleerd. Hij vindt het wel frustrerend. "Tuurlijk. Als ze het bij een grote topcrimineel doen, oké. Maar nee, ze komen naar mij."

Firma raakt alleen geïrriteerd als agenten hem onbeschoft benaderen of uit de hoogte doen. Firma: "Maar als zij beleefd zijn, ben ik dat ook. Ze doen gewoon hun werk."

Tegenwoordig wordt er veel minder heftig gereageerd dan toen de patsercontroles net waren ingevoerd, vertelt agent Frank Rows, die veel in Spangen werkt. Het is vandaag sowieso rustig op straat, zegt hij, waarschijnlijk vanwege de ramadan. "Mensen van buiten de stad reageren nog weleens heftig, maar hier in Rotterdam zijn er zelfs die het leuk vinden. Die komen op vrijdagavond in het centrum hun auto showen, en rijden soms zelfs vier keer langs om gecontroleerd te worden."

Criminelen zijn inmiddels ook beter voorbereid op de controles. In het begin werden nog regelmatig hele tonnen aan contanten of onverklaarbaar dure auto's in beslag genomen, inmiddels rijden mensen die wat te verbergen hebben vaak in huurauto's of in wagens op naam van een familielid. "De geldbedragen die we vinden zijn ook kleiner. Of ze zijn verstopt in geheime ruimtes in de auto, die wij ook moeilijk kunnen herkennen."

Kort daarna wordt een jongen aangehouden, nadat er in een geheime ruimte in zijn auto drugs zijn aangetroffen. Al daarvoor werd een man gearresteerd die niet wilde verklaren hoe hij aan het grote geldbedrag in zijn auto kwam.

undefined

Allochtonen pakken

Dan wordt een man in een witte Chrysler staande gehouden. Die is woedend. "Ik ben net al op Zuid aangehouden, dat heeft me anderhalf uur gekost. Ik kan echt nergens heen rijden!" Hij is lichtgetint, draagt een petje en een Mickey Mouse-T-shirt. Even later valt hij uit tegen een agent: "Hij liegt, hij liegt! Hij wil gewoon allochtonen pakken!"

De man werd staande gehouden omdat hij ineens gas gaf toen hij achter de motoragent aanreed, legt een woordvoerster even later uit. De agent moest uitwijken. Het rijbewijs van de man is ingenomen.

Over de hele avond worden bij de controles in Rotterdam onder meer een Porsche Cayenne, een Audi S5, meer dan tien kilo harddrugs en tienduizenden euro's in beslag genomen. Zestien mensen worden gearresteerd.

Een motoragent trof in een auto een meisje aan dat eerder die avond als vermist was opgegeven. Bovendien is er veel informatie ingewonnen. Want daar draaien de controles ook om, zegt commandant Ko Minderhoud. "Wie is er met wie? Wat zijn de netwerken in de wijk? Daar willen we de vinger achter krijgen."

undefined

Risicogebied

De gemeente Rotterdam vindt patsercontroles effectief. Er worden steeds minder wapens in beslag genomen, wat er volgens de gemeente op wijst dat er minder wapens in omloop zijn. In vijf jaar tijd werden er 2700 ingenomen, waaronder 89 vuurwapens en 1860 steekwapens.

De politie noemt het 'Vigor-controles', naar een Noors woord voor 'kracht'. Ze zijn toegestaan in Rotterdamse wijken en straten die door de burgemeester zijn aangewezen als 'veiligheidsrisicogebied'. In die straten mag preventief worden gefouilleerd.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden