Aangrijpend verhaal zonder filmisch vernuft

In Darkness
Regie: Agnieszka Holland. Met Robert Wieckiewicz.

**

Het is natuurlijk hartverscheurend. Een rioolinspecteur ontfermt zich in 1943 over een groep van ongeveer twintig Joodse mannen, vrouwen en kinderen die zich in het riool van de Poolse stad Lvov verborgen houden voor de nazi's. Eerst brengt hij ze nog voedsel tegen betaling. Heel opportunistisch. Maar ook als het geld op is, zet hij zijn geheime actie voort. Hij riskeert uiteindelijk zijn leven om de vluchtelingen in leven te houden.

De wederwaardigheden van de Poolse rioolwerker Leopold Socha (1909-1946) en 'zijn' Joodse overlevers werden al in 1991 opgetekend door Robert Marshall in het boek 'In the Sewers of Lvov - A Heroic Story of Survival from the Holocaust' en in 2011 verfilmd door de Poolse regisseuse Agnieszka Holland (64). De laatste kennen we nog van 'Europa, Europa', de film over het Joodse jongetje dat zijn identiteit verborgen probeert te houden door zich aan te melden bij de Hitlerjugend. 'In Darkness' vertelt eveneens een waargebeurd oorlogsverhaal, maar het drama wordt ons nu flink ingepeperd.

De Poolse filmmaakster laat geen piano of viool onberoerd om het lot van de 'onderduikers' te onderstrepen. Omdat je in het duister van het riool niet veel kunt zien, wordt er een soort opera opgevoerd van geschreeuw, gegil en gejammer. Het is natuurlijk verschrikkelijk om ruim een jaar ondergronds te moeten leven, tussen ratten en uitwerpselen, maar omdat het leven bovengronds ook vorm moet krijgen, blijven de karakters steken in schimmen.

Rioolinspecteur Leopold Socha, die in 1946 zelf tragisch verongelukte (hij kwam al fietsend onder een Russische militaire truck terecht) ontwikkelt zich wel tot een soort Poolse Oskar Schindler. U herinnert zich vast de Duitse fabriekseigenaar die op locatie in Polen 1100 Joodse werknemers van de ondergang redde, en die met de nodige heroïek werd vastgelegd in Steven Spielbergs 'Schindler's List'. Ook een verhaal van een redder in nood die het verschil maakt en hoop geeft in bange dagen, maar dan wel verteld met filmisch vernuft.

Ter ere van de twintigste verjaardag van 'Schindler's List' is de oorlogsfilm van Steven Spielberg deze week verschenen in een speciale, digitaal gerestaureerde editie op Blu-ray.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden