'Aandeelhouder is kwade genius'

Logo van SNS Bank Reaal. (ANP)

De slechts op de korte termijn op winst beluste aandeelhouder is voor een groot deel schuldig aan de huidige kredietcrisis. Vooral de toplieden van banken, die niet aan de beurs genoteerd staan, zien in de aandeelhouder de kwade genius, die verantwoordelijk is voor de turbelente omstandigheden bij de banken.

De toplieden van de Nederlandse financiële instellingen, banken en verzekeraars, gaven woensdagmiddag acte de présence in de Tweede Kamer. De Kamer onderzoekt in een aantal hoorzittingen de oorzaken en de gevolgen van de kredietcrisis. Eerder waren de toezichthouders, de president van de Nederlandsche Bank en de voorzitter van de Autoriteit Financële Markten al te gast.

De aandeelhouder was vanmiddag vooral voor bestuursvoorzitter Bart Heemskerk van de Rabobank de gebeten hond. Zijn bank is als coöperatieve bank eigendom van haar klanten en heeft volgens Heemskerk dus ook minder last van druk om vooral de waarde van de bank op kortere termijn zo hoog mogelijk te maken. ,,Banken zouden eigenlijk helemaal niet in handen mogen zijn van aandeelhouders. Zij zorgen voor te veel beweeglijkheid en onzekerheid. Eigenlijk zijn banken nutsbedrijven en zouden ook als zodanig bestuurd moeten worden", aldus Heemskerk.

Een aantal van zijn collega's, waaronder Jan van Rutte van Fortis, was het met Heemskerk eens, maar topman Sjoerd van Keulen van SNS Bank legde de verantwoordelijkheid vooral bij een bepaald type aandeelhouder. ,,Vooral de hedge funds en de private equity funds speelden een bedekelijke rol. Ze zijn niet of nauwelijks gereguleerd en dus vrij om maximale aandeelhouderswaarde te creëren.''

Willem Cramer, bestuursvoorzitter van Friesland Bank wees op de voordelen van de bestuursstructuur van zijn bank. Friesland Bank is eigendom van een vereniging. ,,Die heeft maar één belang: de bank moet een zo hoog mogelijk waarde voor haar klanten realiseren in plaats van aandeelhouderswaarden. Dan zit je als bankbestuur bijzonder prettig, kan ik u zeggen.''

Een belangrijke oorzaak voor het verdiepen van de kredietcrisis zijn volgens de banktoplieden de afspraken over de waardering van uitstaande krediet. Die moeten op de balans gewaardeerd worden tegen actuele marktprijzen en niet tegen de omvang van de lening. Rabo-topman Heemskerk legde de Kamer uit wat dat voor gevolgen heeft. Niet de echt slechte leningen zijn het probleem inmiddels, maar door de onzekerheid in de markt, zijn ook gezonde leningen op de markt minder waard. De kredietwaardigheid van de lener speelt daarbij een ondergeschikte rol. De leningen staan daardoor tegen een lagere waarde op de balans, waardoor banken in acute solvabiliteitsproblemen komen. Heemskerk en andere bankiers pleitten ervoor deze boekhoudregels in ieder geval voor de komende tijd terzijde te leggen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden