Aan wie keihard nodig is, bestaat vast grote behoefte

Kan iemand keihard nodig zijn? Aanleiding voor die lezersvraag is het bericht afgelopen zaterdag in Trouw dat er in Brabant 'keihard officieren van justitie nodig' zijn in de strijd tegen drugscriminaliteit.

Keihard betekent in het algemeen 'erg hard'. De voorbeelden in Van Dale maken duidelijk dat hiermee 'met veel vaart' of 'met grote kracht' wordt bedoeld: je kunt keihard op iemand af rennen en keihard de bal schieten. Van Dale vermeldt een paar andere betekenissen van keihard, maar niet het gebruik als versterkend bijwoord met de betekenis 'in hoge mate'. Dát is de betekenis die keihard heeft in iemand keihard nodig hebben.

Dit bijwoordelijke gebruik van keihard is al een jaar of dertig courant. In Turbotaal (1987) signaleerde Jan Kuitenbrouwer de trend om woorden tot in het absurde te intensiveren met zijn opmerking dat de yuppen in de jaren tachtig zeggen dat 'maatregelen niet hard, nee 'keihard' nodig zijn.

Zoek je keihard nodig zijn op Google, dan blijkt dit gebruik nu doodnormaal te zijn. Dezelfde verbreding van het betekenisprofiel zie je ook wel bij bikkelhard en snoeihard. Zo schreef de Volkskrant onlangs dat transfers in het voetbal 'bikkelhard nodig' zijn en vond De Telegraaf dat meer kennis over jihadisme 'snoeihard nodig' is.

Keihard zelf is ook anderszins volop in ontwikkeling en heeft nu blijkbaar tevens de betekenis intens/intensief. Zo meldden de makers van het programma 'Over mijn lijk' onlangs dat hun programma gaat over jongeren die 'vastberaden zijn om de korte tijd die ze nog hebben, keihard te leven'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden