Aan sommige taken besteedt de Voedsel- en Warenautoriteit nét iets minder aandacht

Varkens worden in vrachtwagens vervoerd naar het slachthuis. Beeld Eyes on Animals

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit heeft zoveel op haar bordje, dat ze niet al haar taken met evenveel aandacht kan vervullen. Ze maakt keuzes. Dierenwelzijn is belangrijker dan gebleekte tanden. 

Het is een waakhond met duizend poten, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). De inspecteurs controleren zeecontainers met producten die de Rotterdamse haven binnenkomen, ze houden toezicht op de gang van zaken bij vlees- en visverwerkende bedrijven, ze letten erop dat baby's zich niet verslikken in een rammelaar, ze worden ingeschakeld als er fipronil in eieren blijkt te zitten, ze zorgen ervoor dat het rookverbod in cafés wordt nageleefd, ze zetten zich in om het aantal beroepsziekten terug te brengen en ze zijn van de partij als de Aziatische tijgermug wordt aangetroffen. NVWA-inspecteurs houden zelfs toezicht op keuringsdiensten.

Dat kunnen ze nooit allemaal even grondig doen, daar is de organisatie te klein voor, vertelde inspecteur-generaal Rob van Lint gisteren aan de verzamelde pers. "Daarom moeten we keuzes maken."

Als voorbeeld noemde hij het bleken van tanden, waar tanden witter van worden, maar een gezondheidsrisico ontstaat als de behandelaar te veel waterstofperoxide gebruikt. De NVWA bemoeit zich ook met zulke zaken, maar niet met dezelfde intensiteit als voedselveiligheid of dierenwelzijn. Van Lint: "Dat zijn grote thema's. Daar waar dieren geslacht worden en waar de volksgezondheid in het geding is, daar zijn wij altijd."

Geen rustige start

Hij is er de man niet naar om te smeken om meer personeel , maar hij erkent wel dat ook een duizendpoot niet alles kan belopen. "Er wordt weleens geroepen: 'Daar had de NVWA bovenop moeten zitten', maar dat kunnen wij absoluut niet waarmaken. Wij moeten steeds opnieuw keuzes maken. Wij moeten daar zijn waar de grootste risico's zitten."

Dat de schijnwerpers soms vol op de warenautoriteit kunnen staan, merkte Van Lint al direct bij zijn aantreden als inspecteur-generaal, vorig jaar juli. "Dat was geen rustige start, ik viel middenin de fipronilaffaire."

Die kwestie, die speelt sinds pluimveehouders vorig jaar zomer werden geconfronteerd met in eieren aangetroffen insecticide, is nog altijd niet uit de wereld. Aanvankelijk blokkeerde de NVWA een kleine achthonderd kippenlegstallen, wat betekende dat er geen eieren, geen mest en geen kippen bij die bedrijven van het erf af mochten. Nu zijn nog 115 pluimveehouderijen gedeeltelijk geblokkeerd: die mogen bijvoorbeeld alleen mest afvoeren. Tien kippenboeren zijn nu nog volledig op slot.

De NVWA kreeg in de fipronilkwestie kritiek vanuit de boerenbranche. De autoriteit zou de zaak onderschat hebben en volgens sommigen juist hebben overdreven. In het jaarverslag staat daarover niets. "Dat is bewust, omdat een commissie nog onderzoek doet over de fipronilkwestie. Die willen wij niet voor de voeten lopen."

Van Lint verwacht dat het rapport van de commissie-Sorgdrager nog voor de zomer verschijnt. De inspecteur-generaal wil nog wel kwijt dat de hele zaak 'ongelooflijk dramatisch is voor alle betrokken ondernemers'.

Doodsangsten

Wat de eigen rapporten betreft: daarover wil de NVWA meer openheid betrachten. Volgens Van Lint begint toezicht houden met vertrouwen. Hij wil er daarom voor zorgen dat inspectieresultaten voor iedereen zijn in te zien. De NVWA doet dat nu soms al met rapporten over horeca of de veiligheid van consumentenproducten, maar wil ook de inspectieresultaten van slachthuizen openbaar maken. "Dat maakt niet alleen ons werk transparanter, wij zien ook dat het de naleving verbetert. Toezichthouden met vertrouwen als uitgangspunt, dus. Maar stevig optreden als het nodig is."

Zorgelijk is dat de inspecteurs van de NVWA tijdens hun controles nogal eens stuiten op agressie en geweld. Bij het aan boord gaan van een viskotter op volle zee stond een inspecteur doodsangsten uit omdat de kotter doelbewust even gas gaf, vertelde Van Lint. Ook bij de controle op mestfraude en tijdens een inspectie bij een dierenverzamelplaats werden medewerkers van de autoriteit bedreigd. "Volstrekt onaanvaardbaar. Ook onze mensen moeten hun werk veilig kunnen doen."

Lees ook: Het fipronil is uit het ei, de onzekerheid nog niet uit de boer
Eelco Jansen heeft met zijn vader Herman de 47.000 kippen verzorgd, de koeien gemolken en wat reparaties uitgevoerd. Nu zit de 28-jarige pluimveehouder uit Lunteren aan de keukentafel voor een uurtje waar hij misschien wel het minste zin in had. Praten over het afgelopen jaar, over de zomer waarin eieren besmet bleken met fipronil. Jansen kijkt liever niet terug. Hij wil vooruit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden