Standplaats Godetia

'Aan huilende kinderen wen je niet'

Scheepsarts Peter Caubergh. Beeld Pauline Valkenet

Hoe is het om bootvluchtelingen te redden? Het Belgische fregat Godetia is op weg naar de zone tussen Libië en Zuidoost Italië waar het gaat patrouilleren, in het kader van operatie Triton. Trouw-correspondent Pauline Valkenet vaart mee, en portretteert de bemanningsleden.

Scheepsarts Peter Caubergh (41) heeft heel weinig te doen. Caubergh zit in de ziekenboeg rustig 'Congo' van de Belgische schrijver David van Reybroeck te lezen. "Er komt alleen af en toe een bemanningslid langs die zich niet lekker voelt of een hechting nodig heeft."

Hij heeft de container op het dek al lang in gereedheid gebracht: daar staan stretchers in, er zijn dekens en medicijnen en luiers, er is maandverband. Als dit fregat een smokkelboot zal naderen, is Caubergh die eerste die er in een rubberboot op af gaat. "Zie ik zieke mensen? Zie ik misschien lijken?" Hij is extra alert op besmettelijke ziekten als Tuberculose en MERS en ook op schurft, longontstekingen en salmonella-infecties. Wat hij vooral niet wil, is dat bemanningsleden een infectie of virus oplopen.

De arts was koud een dag aan boord - hij heeft altijd bij de landmacht gewerkt, niet eerder bij de marine - of er moesten honderden migranten worden gered. "Ik vloog erin. Het was een aparte ervaring. Je helpt echt mensen in nood en dat geeft zin aan je werk. Militairen trainen erg vaak en zijn niet gauw zo zinvol bezig."

Deze kalme man is niet ondersteboven van de Syrische gezinnen die uitgeput aan boord kwamen. Hij zegt al veel ellende te hebben gezien in Afghanistan, Kosovo, Bosnië, Mali en Congo. "Wat fijn is, is te zien dat kinderen huilend bij ons aan boord komen en er zwaaiend naar ons vanaf gaan."

'Aan huilende kinderen wen je niet'
Tussen alle Belgische vrouwen en mannen aan boord, loopt één Italiaan rond. Giuseppe Seminara is 'liason officer': hij onderhoudt het contact tussen dit schip en het International Coordination Centre in de buurt van Rome waar alle zoek-en reddingsacties worden gecoördineerd. Omdat die rondom Italië plaatsvinden, zijn de Italianen er de baas en die willen dat er op alle niet-Italiaanse schepen perse een Italiaanse militair zit.

Seminara (48) leeft zijn leven normaal gesproken in Brindisi, in de hak van de Italiaanse laars, waar hij commandant van een schip van de militaire Fiscale Politie is. Bootjes met immigranten zijn voor hem niet nieuw: hij maakte dik 15 jaar geleden een immigratiegolf uit Albanië mee en de afgelopen jaren haalt hij regelmatig migranten van zeilboten die uit Griekenland of Turkije komen. "Maar het went nooit. Aan huilende kinderen wen je niet."

Seminara zou 2 weken op de Godetia werken en dan worden afgelost. "Dat is dus niet gebeurd", zegt hij lachend. "Ik zal twee maanden van huis zijn." Dat valt niet mee. Er is geen wifi en de internetverbinding op het schip is middeleeuws: ongelooflijk traag en soms helemaal niet werkend. "Ik kan niet mailen, niet Skypen met mijn gezin, niet bellen met Viber. Helemaal niets. Ik zal blij zijn als mijn verblijf op dit schip achter de rug is."

Standplaats
In de rubriek 'Standplaats' schrijven de correspondenten van Trouw over persoonlijke indrukken en ervaringen in hun gebied. Deze keer: Pauline Valkenet uit Italië. Zij vaart mee met het Belgische fregat Godetia, dat meehelpt met de operatie Triton.

Liason officer Giuseppe Seminara. Beeld Pauline Valkenet

'Ik probeer ze zonder woorden te steunen'
Op zaterdag zoekt de bemanning van de Godetia op een eindeloze vlakte van golven tussen Oost-Libië en Zuidoost-Italië naar bootjes met vluchtelingen. Magali Huret (40) zit in de zon. De psychologe heeft vriendelijke ogen en een zachte stem. Ze vaart mee voor de vluchtelingen die aan boord komen. "Ik kijk of de mensen die wij van de bootjes halen in shock zijn. Of psychotisch. Dat kunnen ze namelijk worden na een opeenstapeling van ingrijpende gebeurtenissen."

Zo ernstig was geen van de honderden migranten die de bemanning van het Belgische fregat sinds eind mei heeft gered er aan toe. Huret: "Ze zijn wel volledig uitgeput, wanhopig, hebben geen energie meer. Ze zijn een beetje van de wereld."

Dat de migranten zich weer veilig voelen, is het allerbelangrijkste voor ze, meent Huret. "Ze hebben een enge reis achter de rug en komen dan aan boord van een militair schip en zien gewapende mannen. Dat is beangstigend. Ik glimlach en probeer oogcontact met ze te maken en hen met mijn blik te ondersteunen, net zoals een moeder met haar baby doet. Zonder woorden wil ik overbrengen dat ze mensen met waardigheid zijn."

De psychologe werkt normaal gesproken in België, waar ze psychotherapie geeft aan militairen en waar ze aan het werk gaat na grote, dodelijke ongelukken. "Tot nu toe is mijn werk aan boord makkelijk geweest. Maar ik weet niet hoe de bemanning en ik reageren als we mensen zien verdrinken of als we lijken in zee zien drijven."

Magali Huret. Beeld Pauline Valkenet
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden