Aan het Binnenhof worden vele broodjes aap gegeten

Drie weken geleden schreven we op deze plek over D66'ers Jan Terlouw en Ernst Bakker, die tijdens een verkiezingscampagne in 1981 een schaap van de verdrinkingsdood zouden hebben gered. Bakker, onlangs overleden, heeft dat verhaal altijd ontkend. Terlouw laat nu het volgende weten: "De anekdote berust op een verzinsel, wellicht van een politieke tegenstander. Ernst en ik zouden een schaap in een sloot hebben aangetroffen. Ik zou tegen Ernst hebben gezegd: 'Neem mijn auto, waarschuw de media. Ik wacht hier bij het schaap tot je terug bent, liefst met een televisieploeg. Daarna red ik het schaap'."

"Er is nooit zoiets gebeurd. Ook niet met een konijn. Ook niet met een veldmuis. Wel hebben we nu al een jaar of twintig schapen en kan ik af en toe een lam redden als het beklemd zit in een geboortegang."

Vakantievilla

Peter Burger heeft geprobeerd de bron van het schaap-verhaal te achterhalen. De docent aan de universiteit Leiden doet sinds 1990 onderzoek naar broodjes aap-verhalen. Begin dit jaar promoveerde hij zelfs op dit verschijnsel. Wat hem opviel: in 1981 is door de media niet over het voorval met het schaap bericht. Bakker en Terlouw hebben de anekdote destijds dus niet zelf in de wereld geholpen. Onduidelijk blijft wie wel.

Het voorval doet denken aan de kwestie-Den Uyl en de vakantievilla. Eind jaren zeventig verschenen berichten dat de toenmalig PvdA-leider, held van de gewone man, om belastingtechnische redenen een buitenhuis in België zou hebben. Een schandaal in de dop. Journalisten gingen de grens over, op onderzoek uit. De villa bleek niet te bestaan.

De Telegraaf kreeg de schuld van de roddel. Een beschadigingsactie, werd het genoemd, met het oog op de verkiezingen. In 1994 zag toenmalig adjunct-hoofdredacteur Kees Lunshof zich genoodzaakt de beschuldiging te weerspreken. In een ingezonden brief in NRC schreef hij: "Tot tweemaal toe is in onze rubriek Stan Huygens Journaal gemeld dat Den Uyl géén villa in België had. Juist om van het gezeur af te komen, is toen vermeld dat dit gerucht totaal niet klopte. Vervolgens won Den Uyl tien zetels, maar dat zal daar wel niets mee te maken hebben gehad."

Mariakaakje

Het bekendste politieke broodje aap gaat zonder twijfel over Willem Drees en het Mariakaakje. De premier zou een functionaris van het Marshallplan bij hem thuis in zijn woning aan de Haagse Beeklaan zo'n sober koekje hebben aangeboden om de noodzaak van Amerikaanse steun aan te tonen. Een onzin-verhaal, dat moge duidelijk zijn. Verzonnen door Joseph Luns, liefhebber van smeuïge roddels.

In het onlangs verschenen vijfde en laatste deel van de biografie van Drees wordt prachtig beschreven hoe het verhaal werkelijk in elkaar steekt. De gast van de premier heette W. Averell Harriman, die op bezoek was ter ere van één jaar Marshallhulp. Het grootste deel van het geldbedrag was toen al toegezegd door de Amerikanen, dus voor Drees was er helemaal geen noodzaak om Nederland te presenteren als armlastig.

Het tegendeel was waar, zo achterhaalden de biografen van Drees: Harriman kreeg eerst een lunch in het Haagse restaurant 'Royal' aangeboden, daarna een diner met Drees en acht andere ministers en de volgende dag in bijzijn van koningin Juliana een groots banket. Een kaakje werd er niet genuttigd.

Vreemd genoeg hield de anekdote over het koekje decennialang stand. Net als de slappe thee die Drees' vrouw To zou hebben geschonken. En de zuinig afgestelde gashaard. En de speciaal ingevlogen Cadillac die te breed was voor de Beeklaan.

Favoriete broodjes in het Tweede Kamerrestaurant
broodje (biologische) kroket

broodje hamburger

stokbroodje met erwtensoep

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden