Aan de muur komen foto's die een verhaal vertellen

Bij het wekelijkse commentaaroverleg in onze vaste vergaderruimte viel het me nogmaals op. Er hangen foto's aan de muur van toen Trouw nog een verzetskrant was en foto's van de krant net na de bevrijding. Het heeft ook wel iets toepasselijks als we daar praten over de commentaren. We weten als journalisten waar we vandaan komen. Waar de oorsprong van de krant ligt. De prijs die daarvoor betaald is.

Met die gedachte liep ik terug naar het 'aquarium', mijn nieuwe werkruimte. Er zitten sinds het vertrek van Willem Schoonen witte plekken op de muur. Plekken die vragen om er iets moois of bijzonders op te hangen. Ik hou van kunst, maar een kunstwerk sloot ik al snel uit. We zijn een journalistiek bedrijf, dus in die kamer moet op een of andere wijze ons werk beeldend worden gerepresenteerd. Een mooi verhaal ophangen, dat werkt uiteraard niet. Foto's daarentegen wel.

Iedereen beschikt in zijn geheugen over foto's die op een of andere wijze een verhaal vertellen over de werkelijkheid, schokkend, duidend of liefdevol. De interpretatie van die foto's zegt in zekere zin ook iets over ons. Ik wil foto's aan de muur van journalisten die staan in de journalistieke traditie van Trouw. Bekommerend om mensen, zoekend naar gerechtigheid.

Zodoende kwam ik uit bij twee fotografen die vaak met grote persoonlijke moed, in bijzonder moeilijke omstandigheden in oorlogsgebieden, foto's hebben gemaakt die grote indruk op mij hebben gemaakt. Misschien ook wel omdat ik in een eerdere fase van mijn journalistieke carrière hier en daar wat geroken heb aan wat vaste kost is voor de fotografen Joël van Houdt en Eddy van Wessel.

Van Houdt stapte in 2008 samen met Afrikaanse asielzoekers en vluchtelingen in een wrakkig bootje dat vanaf de Afrikaanse kust dagenlang op zee voer en uiteindelijk strandde op de rotsen van het Spaanse Lanzarote. Hij bracht in beeld wat wij soms in grote maar vaak ook kleine berichten lezen als bootjes met mannen, vrouwen, kinderen zijn gezonken op de Middellandse Zee of Atlantische Oceaan.

Het moment dat het scheepje op de rotsen slaat, bracht Van Houdt in beeld. Die foto, vol angst en paniek, de vluchtelingenproblematiek treffend samenvattend, komt achter mijn bureau aan de muur. Enkele maanden geleden maakte hij opnieuw een bootreis, toen hij met vluchtelingen in een bootje van Indonesië naar Australië voer. Dit verhaal ging de hele wereld over.

Van de in Zweden woonachtige Eddy van Wessel is net een boek uit, 'The Edge of Civilisation'. En de titel zegt het al: Van Wessel zocht in de afgelopen jaren de randen van ons bestaan op, waar menselijkheid overgaat in diepe ellende. In Irak, Afghanistan, Kosovo, Bosnië en tal van andere landen fotografeerde hij, net als Van Houdt, dicht op de huid, in zwart-wit. Het is geen vrolijk boek, met op veel pagina's lijken en treurende nabestaanden. Verdriet en woede wisselen elkaar af.

Van Wessel fotografeerde in Bangladesh een arm gezin, de modder letterlijk op hun lichamen. Deze foto komt ook in mijn werkkamer te hangen.

Als krant moeten we dicht op de huid zitten. In foto's, maar het kan ook in tekst, zoals Maartje van Hoek, in haar verhalen over Guantánamo Bay, deze week bewees. De werkelijkheid moet in beeld worden gebracht en dan zijn oorlogen of de gevolgen daarvan zelden ver weg. Zeker in Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden