Aan de drank, depressief en tot in de dood communist (2)

'Volgens de weduwe Philby was hij niet zo slecht op zijn plaats in zijn tweede vaderland: “Hij was zeer Brits, maar ook overtuigd Russisch patriot. Hij vertelde me: toen ik hier kwam, was ik van plan alles op te geven wat ik

Dat hij niet langer als spion kon optreden, simpelweg omdat er in Moskou op dat gebied niet veel voor hem te doen was, ontgoochelde hem. De weduwe vertelt in het interview dat zij er in slaagde hem enig zelfvertrouwen terug te geven. Begin jaren zeventig kreeg hij weer werk van de KGB: het trainen en adviseren van Russische spionnen die zouden worden uitgezonden.

Rufina Ivanova hielp hem ook zijn drankprobleem in de hand te houden.

“Hij dronk 's morgens vanaf bed al wijn, en was in de loop van de dag niet meer te harden. Zonder mij zou hij zich zeker dood hebben gezopen.” Op haar advies bracht hij zijn drankzucht terug tot een glas of twee om de zes uur.

Philby zou zijn linkse overtuiging, gegroeid en gerijpt in het GrootBrittannie van de jaren dertig, tot aan zijn dood hebben gehouden.

“Hij vertelde over het Engeland van de jaren dertig en de noodzakelijkheid de rijkdom beter te verdelen.” Philby werd woedend als Brezjnev, of andere leden van de Sovjet-leiding, op tv kwamen. Hij begon dan dan te trillen en verliet de kamer. “Hij kon hem en de corruptie die aan Brezjnev kleefde niet uitstaan.” Philby zou een adept zijn geweest van KGB-chef Joeri Andropov en zijn leerling, Gorbatsjov.

Toen Gorbatsjov aan de macht kwam, leefde Philby op, maar al gauw verveelden de meterslange speeches van de nieuwe Sovjet-leider hem. “Hij zei: 'waarom naar die urenlange toespraken luisteren, als de BBC het in drie woorden kan samenvatten?' ”

Kim Philby stierf in mei 1988, op het toppunt van de perestrojka. Zijn vrouw verscheen tijdens de begrafenis maar kort in het openbaar en bezweek bijna van verdriet. Tot het verschijnen van dit interview, is er weinig meer van haar vernomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden