A. Treurnicht 1921-1993

JOHANNESBURG (ANP) - Voor de leider van de Zuidafrikaanse Conservatieve Partij, Andries Treurnicht, die gisteren in Kaapstad na een hartoperatie overleed, bestond er geen twijfel over. Het was Gods wil dat er duidelijke verschillen tussen de mensen bestonden.

De aartsconservatieve politicus en voormalig predikant die naar eigen zeggen elke dag bad voor een Afrikaner-staat, schroomde dan ook niet om de bijbel erbij te halen om zijn hardnekkig beleden standpunt - het blanke ras is superieur - te rechtvaardigen.

De CP-leider stond door zijn gedecideerde afwijzing van machtsdeling in Zuid-Afrika bekend als "Dr. No" . Hij voerde in maart 1992 het "neekamp" aan in het blanke referendum over politieke hervormingen in Zuid-Afrika. Met een uitgebreide campagne waarin hij opriep tot een aparte blanke staat, probeerde Treurnicht de afschaffing van apartheid te voorkomen. Het resultaat werd een overweldigend "ja" voor de hervormingspolitiek van president F. W. de Klerk.

De CP-leider gruwde toen de voormalige Zuidafrikaanse minister van buitenlandse zaken, Pik Botha, in 1989 opperde dat aan de blanke overheersing in Zuid-Afrika een einde diende te komen. "Nationale zelfmoord. Pik Botha en president Frederik de Klerk verraden hun eigen volk" , riep hij in een poging heel behoudend Afrika achter zich te krijgen.

Treurnicht zorgde in 1982 voor splitsing in het 'Afrikanerkamp'. Hij richtte zijn Conservatieve Partij op, toen hij geroyeerd werd als lid van de (regerende) Nationale Partij omdat hij zich verzette tegen het plan van de regering beperkt stemrecht voor 'kleurlingen' in te voeren. Zijn partij won bij de verkiezingen in '87 26 procent van de stemmen en werd daarmee de belangrijkste oppositiepartij.

Treurnichts CP raakte deze week in opspraak na de arrestatie van voorman Clive Derby-Lewis en diens echtgenote wegens hun vermeende betrokkenheid bij de moord op de leider van de Zuidafrikaanse Communistische Partij, Chris Hani.

Het Afrikaans Nationaal Congres hoopt dat de CP nu tot herbezinning zal overgaan en de onderhandelingen over de toekomstige deling van de macht als de enige mogelijkheid voor Zuid-Afrika gaat beschouwen. Maar de aangewezen kandidaat om Treurnicht op te volgen, Ferdi Hartzenberg die aan de wieg stond van de CP, liet deze week nog in een vraaggesprek weten dat zijn partij uitsluitend is geinteresseerd in een onafhankelijke blanke staat. Hartzenberg heeft het leiderschap van de partij voorlopig op zich genomen, totdat een nieuwe voorman is gekozen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden