A dog's live

Klassiek

Asko|Schönberg ****

Met naar schatting hooguit tweehonderd bezoekers maakte de Grote Zaal van TivoliVredenburg vrijdagavond maar een trieste indruk. En dat bij de feestelijke uitvoering van een fonkelnieuw pianoconcert van de bekende Amerikaanse componist Frederic Rzewski (1938), waar TivoliVredenburg de opdracht toe had gegeven! Overigens had het werk, dat de tot de verbeelding sprekende titel 'A dog's live' draagt, zijn wereldpremière al een dag eerder beleefd in het Muziekgebouw aan 't IJ.

De Belgische pianist Daan Vandewalle was solist en het Asko|Schönberg (versterkt met studenten van het Koninklijk Conservatorium) stond onder leiding van gastdirigent Peter Rundel.

Een traditioneel pianoconcert is Rzewski's verklanking van een hondenleven allerminst, maar dat was ook niet verwachten van de verstokte avant-gardist, die in zijn werken bijna evenveel plaats inruimt voor improvisatie als voor uitgeschreven noten. 'A dog's live' opende compositorisch zwak met 'Prelude: Endless War', uitsluitend bestaand uit simplistische ritmes getrommeld op alles wat los en vast zit.

Pas in deel 2, '25 Scents' kwam de piano aan bod. Rzewski bouwde dit stuk op uit korte fragmenten in een veelheid aan stijlen om daarmee het beeld op te roepen van een hond als een ongeleid projectiel die in het bos van de ene naar de andere geurvlag rent. De pianosolo's bestonden overwegend uit improvisaties, waarin Vandewalle maar ten dele wist te overtuigen.

Tot hier toe maakte deze nieuwe compositie niet de indruk een blijvertje te worden in het pianoconcertrepertoire. Dit veranderde ten positieve in het slotdeel 'Air Dogs', overwegend intieme, avontuurlijk georkestreerde, etherische muziek. Het idioom van aarts-eclecticus Rzewski varieerde van Prokofjev en Hindemith tot Kagel en Ligeti. Prachtig was de passage waarin losse tonen van de piano werden overgenomen door hoge blazers. Vooral het impressionistische slot, met ruisende regenklanken en (mond)fluitende orkestmusici, was feeëriek, op het randje van de kitsch, maar dat behoort bij Rzewski's charmes.

Na de pauze klonk '33 Veränderungen über 33 Veränderungen' van Hans Zender. Deze Duitse componist, vooral bekend als dirigent, baseert zich deze sterke compositie uit 2011 op de Diabelli-Variaties, het laatste grote pianowerk van Beethoven. Sommige variaties zijn vrij letterlijke, maar bont geïnstrumenteerde bewerkingen van Beethovens origineel, soms voorzien van stoorzenders in de slagwerksectie. In andere variaties is de metamorfose groter en regelmatig verdwijnt Beethoven in een ware kakofonie. Des te fraaier hierin waren plotselinge inkijkjes in Beethovens origineel. Hemels was de slotvariatie waarin voor het eerst Beethovens pianoversie klonk, onzichtbaar voor het publiek en beeldschoon backstage gespeeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden