96 en midden in het leven

Op 20 januari, om twee uur in de morgen, viel in Londen een gigant om, maar de dreun ervan bereikte gisteren de Nederlandse kranten niet. Wel de Duitse krant Die Welt. Maar dat was niet zo gek, want daarvoor schreef de gigant al jaren een column, de laatste nog geen week voor zijn dood.

George Weidenfeld werd 96.

Uitgever, columnist, filantroop.

U kent zijn naam misschien van een boekenrug; zijn uitgeverij draagt de naam Weidenfeld & Nicholson, want met Nigel Nicholson richtte hij die op in 1945. Het zou een van de meest gerenomeerde literaire huizen van de wereld worden. Een huis met lef: het gaf tegen de censuur in Vladimir Nabokov's 'Lolita' uit, toen gezien als een schandaalroman. Isaiah Berlin, Trevor Roper, Saul Bellow, Robert Hughes en vele anderen publiceerden er.

Onder de titel 'The Double Helix' gaf W&N James Watsons persoonlijke verslag uit van zijn ontdekking van de structuur van het DNA. En Nigel Nicholson, in 2004 overleden, publiceerde in eigen huis zijn beroemde 'Portrait of a Marriage' - over het huwelijk van zijn ouders, het schrijversechtpaar Harold Nicholson and Vita Sackville-West.

Nu is dus ook de andere oprichter van de uitgeverij gestorven. En wat een leven.

In Die Welt van gisteren schreef Matthias Döpfner, bestuursvoorzitter van de Axel Springer Media Groep en oud-hoofdredacteur van de krant, een portret van de man die hij als een persoonlijke en dierbare vriend beschouwde. Hij wilde het geen necrologie noemen. 'Alleen maar zeer persoonlijke herinneringen.'

Bijvoorbeeld aan hun kennismaking bij de Frankfurter Buchmesse in 1996. Weidenfelds autobiografie was net verschenen en ze stonden er twee uur lang hartstochtelijk over te praten bij een blazende airconditioning. Twee dagen later lag Weidenfeld met een longontsteking in het ziekenhuis. En bedankte Döpfner. 'U heeft mijn leven gered. Zonder ons gesprek geen longontsteking. En zonder longonsteking zou ik niet hebben kunnen stoppen met roken.'

Weidenfeld werd geboren in Wenen, op 13 september 1919, in een Oostenrijks-Joodse familie. Na de 'Anschluss' in 1938 wijkt hij uit naar Londen, waar hij voor de BBC gaat werken. Hij verwerft er enige faam omdat hij de stem van Hitler goed kan imiteren. (Hij deed hem vorig jaar nog gierend na in een hotelbar.)

Na de oorlog sticht hij met Nicholson de uitgeverij als Chaim Weizmann, Israëls eerste president, hem vraagt als zijn stafchef bij het opbouwen van de staat. Israël wordt Weidenfelds project, net als later Europa. Hij bouwt een netwerk op van presidenten en staatshoofden. Zijn wereld reikt van Ben Goerion en Weizmann via Amerikaanse presidenten tot Kissinger en Kohl. Hij helpt Graham Greene bij de opzet van 'The Third Man' en omringt zich met schrijvers als Ian Fleming en Truman Capote. Hij richt een denktank op en doet aan liefdadigheid via zijn organisatie 'Safe Havens' waarmee hij vorig jaar nog christelijke vluchtelingen uit Syrië ondersteunde. Hij reageert fel op kritiek op die selectieve keuze: in de aangrenzende moslimlanden hebben die christenen geen kans.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden