95 Carlos de Bourbon de Parme Voorzitter 'Nederland krijgt nieuwe energie' (1970)

Nieuwkomer in de Duurzame 100: prins Carlos de Bourbon de Parme. Hij probeert met zijn stichting de omslag naar duurzame energie te stimuleren. Dat lijkt op het trekken aan een dood paard, maar prins Carlos doet het met bezieling.

'De paleizen van mijn tante maak je niet zomaar even duurzaam'
Prins Carlos staat op 95, toch twee plaatsen boven zijn neef, kroonprins Willem-Alexander. Jammer dat juist Carlos' moeder prinses Irene dit jaar uit de Duurzame 100 is getuimeld. Maar tegenover het vertrek van zijn moeder staat dat zijn tante, koningin Beatrix, dit jaar vanuit niets op plaats 59 is gekomen. Dat komt vooral door haar kersttoespraak van afgelopen december, die de vorstin volledig wijdde aan de noodzaak tot verduurzaming van Nederland.

Het staatshoofd werd door zes van de veertien experts gekozen uit de groslijst met 419 namen. Een van de experts plaatste haar zelfs in een persoonlijke top-10. Bij de bepaling van de positie van koningin Beatrix op de eindlijst scoorde zij vooral hoog op de criteria charisma, op haar contacten en op haar brede visie op duurzaamheid. De vorstin heeft onmiskenbaar grote invloed en daarom kan één toespraak al een plaats betekenen op de lijst van de duurzaamste Nederlanders, ondanks het feit dat zij door haar functie een robuuste ecologische voetafdruk heeft vanwege haar vele vliegmijlen.

De koninklijke familie blaast met een koningin en twee prinsen een behoorlijk partijtje mee in de top van duurzaam Nederland. Hoe komt dat? Speelt bij prins Carlos de invloed van zijn moeder Irene een rol?

Onmiskenbaar, maar niet alleen dat, zegt hij. "Wij zijn in onze familie opgegroeid met het denken aan de langere termijn. Mijn grootvader was een van de oprichters van het Wereld Natuur Fonds."

"Dat toekomstdenken stijgt boven partijen uit. Juist bij duurzaamheid wordt van je verlangd dat je verder kijkt dan een kabinetsperiode of, zo je wilt, een generatie. Daar komt voor mij nog bij dat ik zoveel heb gekregen in mijn leven, ik wil ook iets terugdoen."

"Voor mij is verspilling altijd de sleutel geweest. We gooien alles maar weg. Als kind was ik al met die wegwerpcultuur bezig. Vroeger, als je televisie kapot was, dan ging je met dat apparaat naar een mannetje dat er wat aan sleutelde, een kapot onderdeel verving, en dan kon je er weer een jaar of tien mee vooruit. Nu wordt zo'n apparaat meteen in een container gegooid en vervangen door een nieuwe. Dat is zo'n verspilling, dat kunnen wij ons niet veroorloven in deze tijd van energie- en grondstoffenschaarste. Als er bij mij thuis iets kapot is, dan repareer ik het, of laat het repareren."

Zeker, de aandacht voor de leefomgeving is er bij hem met de pap-lepel ingegoten. In 1995, prins Carlos was 25, publiceerde prinses Irene haar eerste boek, 'Dialoog met de natuur'. Als kind verkocht hij ooit koekjes om te helpen geld in te zamelen voor een nieuw schip voor Greenpeace, nadat de Rainbow War rior door de Franse inlichtingendienst met twee bommen tot zinken was gebracht in Nieuw-Zeeland. "Voor mij is duurzaamheid een levenshouding, het komt voort uit liefde voor de wereld. Het nest dat je voedt en je laat ademen, dat wil je toch beschermen?"

Hij is bezorgd over de te trage omschakeling van Nederland op duurzame energie-opwekking en maakt zich daarom sterk voor 'Nederland krijgt nieuwe energie', een platform voor initiatieven die moeten leiden tot een snellere omschakeling op groene energie. Zijn werk als voorzitter van dit platform sluit naadloos aan bij het doel van zijn eigen stichting Insid (instituut voor duurzame innovatie en ontwikkeling), een netwerkorganisatie gericht op het versnellen van de duurzaamheid. "We willen bruggen bouwen, de samenwerking tussen grote en kleinschalige initiatieven versnellen. Want de tijd dringt. Als we niet snel grote stappen maken, zullen we problemen krijgen. Als straks de benzine op is, staat morgen de Albert Heijn leeg of zitten ziekenhuizen zonder elektriciteit. Onze samenleving is volledig afhankelijk van energie."

De Bourbon de Parme pleit voor een nationaal transitieakkoord, een deltaplan voor groene energie. "Er zou een deltacommissaris moeten komen voor de energie." Hij is blij met de aankondiging van alle politieke partijen om zo spoedig mogelijk bijeen te komen voor een energieakkoord. Dat voornemen is een direct resultaat van een verkiezingsdebat dat zijn stichting vorige maand organiseerde in Den Haag.

De politiek is aan zet, vindt de prins. "Ik verwacht van politieke partijen dat zij voor ons de risico's voor de toekomst bewaken. Wat we nodig hebben, is een stabiel langetermijnbeleid, waarop investeerders kunnen vertrouwen. Te vaak is in de afgelopen jaren het overheidsbeleid tussentijds gewijzigd, waardoor er voor het bedrijfsleven te grote risico's zijn ontstaan voor investeringen in duurzaamheid. Dat heeft veel bedrijven afgeschrikt en de energietransitie geen goed gedaan."

Maar politici denken per definitie in periodes van vier jaar, is dat niet een veel te korte termijn als het gaat om het nadenken over de transitie naar duurzame energie-oplossingen? Prins Carlos: "Zo'n redenering benauwt mij. We hebben toch ook de kracht gehad als land om een deltaplan op te zetten? We hebben in Nederland na de Watersnoodramp van 1953 de transitie meegemaakt van vechten tégen het water naar leven mét het water. Zo'n transitie kunnen we ook bereiken met onze energievoorziening. Ik hoop dat we met z'n allen slim genoeg zullen zijn niet te wachten op de energiecrisis, maar nu door te pakken. We hebben nooit zo veel geld, rekenkracht en kennis gehad. Dit is het moment waarop we kunnen en moeten ingrijpen."

De prins ontvangt thuis. Zijn in mei geboren dochtertje Luisa heeft waterpokken en hij moet voor haar zorgen. Zijn vrouw, journaliste, is druk met de nasleep van de verkiezingen. Hoe groen is hijzelf eigenlijk? Voor de deur van zijn herenhuis staat een elektrische Volvo C30. Net geleast. Hij bekent dat hij zijn benzineauto nog heeft aangehouden als tweede wagen, met het oog op de beperkte actieradius (120 km) van de Volvo. "Maar in de praktijk maak je toch vooral korte ritjes. Dus eigenlijk rijd ik, als het moet, hoofdzakelijk in de elektrische auto. Tot groot genoegen van mijn vrouw neem ik vaker de fiets. Ook als het regent."

Vliegreizen maakt hij nog nauwelijks. "Ik ben geen frequent flyer meer. Je kunt heel goed zaken doen via moderne communicatiemiddelen." Het jonge gezin woont nog maar kort in een nieuw huis, maar de zonnepanelen zijn reeds besteld. "Groen zijn zit vooral in kleine dingen, zoals het scheiden van afval."

Ook de rest van de familie doet aan praktische duurzaamheid, zegt De Bourbon de Parme. "Mijn tante heeft drie paleizen in gebruik die je niet zomaar even duurzaam kunt maken. Dat zijn per definitie grote, historische gebouwen. Maar inmiddels zijn wel vrijwel alle gloeilampen vervangen, dubbele beglazing is er nu bijna overal. Er wordt ten paleize heel goed gekeken naar de afvalstromen en de herkomst van voedsel. En ook op Noordeinde rijden twee elektrische auto's voor de huishoudelijke dienst."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden