65-plusser gebaat bij longontstekingsprik

Minder ziekte door vaccin, maar weegt die winst op tegen de kosten?

Vaccinatie van 65-plussers tegen pneumokokken helpt om longontstekingen door die bacterie te voorkomen. Dat schrijven de Utrechtse microbioloog professor Marc Bonten en collega's in het New England Journal of Medicine. Of ouderen hiervoor uiteindelijk, net als de griepprik, op kosten van de overheid ingeënt kunnen worden, hangt mede af van een advies van de Gezondheidsraad.

Onder de ruim 40.000 ouderen die een vaccin hadden gekregen kwamen ongeveer de helft minder pneumokokkenlongontstekingen voor dan onder een vergelijkbare groep die een placebo had gekregen, schrijven Bonten en zijn collega's. Het vaccin uit het onderzoek is effectief tegen dertien verschillende typen van de pneumokok. In de gevaccineerde groep kregen 49 mensen ondanks de vaccinatie een longontsteking op basis van één van deze dertien bacteriën. In de groep die de placebo kreeg, waren dat 90 mensen. Keken de onderzoekers naar alle mogelijke veroorzakers van longontstekingen, dan was er nog maar een verschil van ongeveer 5 procent tussen de groepen: 747 gevaccineerde mensen tegen 787 ontvangers van een placebo. Het aantal sterfgevallen verschilde niet in beide groepen.

"In de onderzoeksperiode werd bij niet-gevaccineerden ongeveer 10 procent van de longontstekingen door één van de dertien varianten van de pneumokok veroorzaakt", zo licht professor Bonten de resultaten toe. "Als je de helft van die gevallen door vaccinatie voorkomt, geeft dat dus op het totaal 5 procent minder longontstekingen. Of dat verschil uiteindelijk de moeite van het vaccineren van 65-plussers waard is, dat hangt af van de kosten-batenanalyse. Die resultaten hopen we binnenkort te publiceren. Daarbij zul je dus moeten afwegen wat het kost om honderdduizenden ouderen naast de griepprik ook een 'longontstekingsprik' aan te bieden, en hoeveel kosten je daarmee in de gezondheidszorg bespaart voor bijvoorbeeld ziekenhuisopnames van deze ouderen."

Bonten veronderstelt dat de ouderen inmiddels ook al profiteren van de pneumokokkenvaccinatie die Nederlandse kinderen krijgen. "Tot 2011 zaten zeven van de dertien varianten van de pneumokok in het jeugdvaccinatieprogramma van de overheid. Sinds 2011 zijn dat er al tien. Onze kinderen worden vooral tegen de bacterie gevaccineerd om bacteriële hersenvliesontsteking te voorkomen. Maar het is een gegeven dat de hele gemeenschap, dus ook 65-plussers, nu al profiteert van de vaccinatie van die kinderen, omdat er door die vaccinaties minder bacteriën circuleren onder de bevolking."

Bonten zit ook in de adviescommissie van de Gezondheidsraad die zich buigt over de vraag of het pneumokokkenvaccin uiteindelijk op kosten van de overheid aan ouderen zal worden aangeboden. Maar omdat het onderzoek dat hij deed werd gesponsord door de producent van het vaccin, zal hij zich niet met het uiteindelijke advies bemoeien.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden