'40 DATA '45

DATA VAN ZATERDAG 18 TOT EN MET VRIJDAG 24 MAART 1944. VIERDE JAAR, WEEK 46

Gebleken is, dat in deze sectoren hoge prijzen werden gevraagd door de winkeliers onder het motto: het publiek koopt toch wel, want er is genoeg geld onder de mensen en voor de rest weinig te koop. Tijdens een persconferentie werd namens de Prijsbeheersing gezegd, dat er van de kant van de winkeliers geen reden tot klagen is, omdat zij al drie jaar lang hun gang hebben kunnen gaan.

Sommige winkeliers hebben na een bezoek van de Prijsbeheersing zelfs al plakkaten op de ruiten aangebracht met: 'Op last van de Prijsbeheersing verlaagde prijzen'. Een paraplubak die eerder 14,75 gulden moest kosten, was nu op 6 gulden afgeprijsd. Een leeslamp van 82,50 gulden op 47,50 gulden. En een biezen mat van 9,75 op 2,75 gulden.

De Prijsbeheersing, die komende maanden het gehele land zal bezoeken, heeft besloten de winkeliers aan te pakken, opdat zij zullen weigeren de woekerprijzen van de fabrikanten te betalen. Er zijn nog geen boetes opgelegd, maar niet uitgesloten is, dat dit binnenkort wel gaat gebeuren.

Het belang van de actie wordt bij het publiek onderstreept met het argument, dat op deze wijze wordt geprobeerd te voorkomen dat nuttige materialen voor thans nutteloze doeleinden worden gebruikt.

Arbeidsfront: geef ons de jeugd

Zondag 19 maart 1944 - “Gaf men ons eens de kans om de jeugd bijvoorbeeld drie maanden onder de invloed van de volwassenen vandaan te halen, dan zouden wij een betere, sterkere jeugd krijgen, en dan zouden wij verwonderd staan, dat het nog mogelijk is zulk een jeugd in ons land te hebben.” Met deze hartekreet van leider Theo Knol van het arbeidsgebied jeugd van het Nederlands Arbeidsfront, is in Utrecht de week van de werkende jeugd geopend.

In deze week wordt gepoogd de jeugd ontvankelijk te maken voor de idealen van het NAF: bestrijding van het bolsjewisme en Amerikanisme in eigen land, erkenning van de rechten van de werkende jeugd, eerbied onder de jeugd voor oostfrontstrijders, invoering van algemene voorlichting over beroepskeuze, invoering van het leerlingenstelsel, hulp aan begaafden, een algemene vakantieregeling en betere medische keuring in de bedrijven.

Regering voor Nederlands-Indie

Maandag 20 maart 1944 - De Australische premier Curtin heeft Nederland vorige week verrast, door in het parlement te spreken over een Nederlands-Indische regering, die gastvrijheid geniet in Australie. Tot nu toe was in de berichtgeving slechts sprake van een Nederlands-Indisch Comite, meestal het comite Van der Plas genoemd, naar het voormalig lid van de Raad van Indie.

De Nederlandse minister van Kolonien, de vroegere luitenant gouverneur-generaal van Nederlands-Indie, dr. H. J. van Mook, heeft inmiddeld ontkend dat er een Nederlands-Indische regering bestaat. Van Mook, die een inspectiereis door Australie maakt, zei wel dat in juni zo een regering gevormd zal worden. Aangenomen wordt, dat deze uit de leden van het comite Van der Plas zal bestaan.

Deze regering zal uiteraard afhankelijk blijven van het departement van Kolonien, maar 'naar het schijnt' toch in mindere mate dan vroeger het geval was. Het is niet duidelijk of hiermee door de regering in Londen een principiele keuze is gemaakt.

Van Mook kondigde aan, dat Nederland de bevrijding van Nederlands-Indie niet zal overlaten aan de geallieerden. Dadelijk na de bevrijding van Nederland, zal hiertoe een troepenmacht worden gevormd van tegen een half miljoen soldaten.

Het is natuurlijk wel de vraag of die gebeurtenissen zich zullen afspelen en in deze volgorde. Het is niet onvoorstelbaar, dat de geallieerden eerder al Nederlands-Indie van de Japanners zullen bevrijden. Volgens Van Mook zal dat geen gevolgen hebben voor de territoriale integriteit van deze gebieden, hij zei, 'dat deze kwestie zelfs nooit ter sprake was gekomen'.

Finland wijst voorwaarden af

Dinsdag 21 maart 1944 - De Sovjet-Unie is volstrekt ontevreden over het antwoord van de Finse regering op de Russische voorstellen voor wapenstilstandsonderhandelingen. De Finse rijksdag heeft de voorwaarden van de hand gewezen, maar wil verder onderhandelen. Rusland noemt dat niet realistisch: de voorwaarden zijn minimaal en elementair.

Finland staat erop eerst meer uitleg te krijgen over de territoriale gevolgen en de formele interpretatie van de overgave. Volgens de Russen moet dit uitgelegd worden als een negatief antwoord, waardoor Finland de gehele verantwoordelijkheid voor de gevolgen op zich heeft genomen.

Landwacht gaat aan de slag

Dinsdag 21 maart 1944 - Overal in het land is vandaag de Landwacht aan haar dienst begonnen. De landwachters, herkenbaar aan hun rode armband met het opschrift Landwacht, hebben politiebevoegdheid en kunnen alle in burger geklede personen zowel overdag als 's nachts aanhouden en onderzoeken op wapens of ter identificatie.

Het stafkwartier van de Landwacht wijst er nogmaals op, dat iemand die zich correct gedraagt en niets strafbaars heeft gepleegd, niets te duchten heeft van de Landwacht. Integendeel, wie prijs stelt op rust en orde, vindt een medestander in de Landwacht.

Boete voor schoolhoofd

Woensdag 22 maart 1944 - In Hilversum is een schoolhoofd een boete van vijfentwintig gulden opgelegd, omdat hij geen maatregelen had genomen nadat het gemeentelijk luchtalarm was afgegaan. Het alarm werd tijdens het speelkwartier gegeven. In plaats van de kinderen binnen te roepen en naar de schuilplaatsen te dirigeren, had hij ze in strijd met de voorschriften gewoon buiten laten spelen.

Er vielen geen slachtoffers.

Eerste kievitsei gewoon gevonden

Woensdag 22 maart 1944 - Het eerste kievitsei is gevonden. Te Finkum waren het G. Warsma en M. Dankert die de lentebode van '44 ontdekten.

Duitse troepen in Hongarije

Donderdag 23 maart 1944 - “Teneinde in het kader van de gemeenschappelijke oorlogvoering van de in het driemogendhedenpact verbonden Europese naties tegen de gemeenschappelijke vijand, Hongarije ter zijde te staan, vooral om de doeltreffende bestrijding van het bolsjewisme door de mobilisatie van alle krachten en het tot stand brengen van uitgebreide beveiligingen te versterken, zijn op grond van wederzijds overleg Duitse troepen in Hongarije aangekomen”, aldus een officieel communique, dat gisteren in Boedapest is verspreid.

“In plaats van de afgetreden tot dusver aan het bewind zijnde regering heeft de Rijksbestuurder de vorming van de nieuwe regering opgedragen aan Stojay, tot dusver gezant in Berlijn.” Een aantal ministers uit de afgetreden regering Von Kallay keert in de nieuwe regering terug.

De Duitse troepen hebben onmiddellijk de Karpaten-passen bezet, die voor de verdediging van het land uiterst belangrijk zijn. Dit is uiteraard gebeurd na goed overleg tussen het Hongaarse staatshoofd admiraal Horthy en Hitler. In Berlijn worden berichten, als zou Horthy zwaar onder druk zijn gezet, verwezen naar de prullenmand, waarin dit soort melding van vijandelijke propaganda thuishoren.

Prof. dr. K. Schilder geschorst

Donderdag 23 maart 1944 - De Generale Synode van de Gereformeerde Kerken heeft prof. dr. K. Schilder voor drie maanden geschorst in de ambtelijke bediening als hoogleraar aan de theologische hogeschool te Kampen en als emeritus-predikant te Rotterdam-Delfshaven. Schilder heeft volgens de synode, die met 41 stemmen voor en 5 tegen 'met diep leedwezen' het besluit nam, zich schuldig gemaakt aan overtreding van de artikelen 79 en 80 van de Dordtse Kerkorde: de zonde van kerkscheuring.

Schilder is voor drie maanden geschorst “teneinde hem gelegenheid te bieden zijn afdwalingen te belijden en alsnog zich nader te verklaren met betrekking tot de hem voorgelegde vragen.” Dat wil zeggen, dat Schilder zich dan alsnog moet stellen achter een aantal leeruitspraken van de synode, onder andere over het genadeverbond. Schilder was niet de enige predikant met een afwijkend standpunt, maar zijn collega's hebben zich geschikt, terwijl Schilder zijn standpunt handhaaft.

Vergeefse aanvallen en toch resultaten

Donderdag 23 maart 1944 - Na enkele dagen met 'talrijke vergeefse aanvallen op de Duitse bruggenhoofden' en tweemaal 'vijandelijke aanvallen zonder resultaat' meldt de weermacht vandaag dat de vijandelijke troepen aan het oostfront superieur zijn, maar dat de aanvallen zijn afgeslagen.

Om de gebeurtenissen aan het front en de opschuivende frontlijn te kunnen waarnemen, moeten afzonderlijke zinnen uit het bericht worden getild en aangetekend worden op de in vele huizen gekoesterde kaart van Rusland. Zoals maandag: 'Winnitza werd na vernieling van alle voor de oorlog belangrijke installaties volgens bevel ontruimd'. En gisteren: 'De stad Smerinka werd volgens bevel ontruimd'.

Doodvonnis

Vrijdag 24 maart 1944 - Het Duitse Obergericht in de bezette Nederlandse gebieden heeft de Nederlander P. J. M. Voet ter dood veroordeeld. Hij werd schuldig bevonden aan verboden wapenbezit en een poging tot moord op een Duitse politiebeambte. Het vonnis is, na onderzoek van de gratiekwestie, voltrokken.

Raamadvertenties worden verboden

Vrijdag 24 maart 1944 - Met ingang van vandaag zijn, in gevolge een besluit van de secretaris-generaal van het departement van voorlichting, de zogeheten raamadvertenties verboden. Sinds de maatregelen die leidden tot een beperkte ruimte voor advertenties in de kranten, zag men steeds vaker kleine raamadvertenties, waarin goederen te koop of ter ruil werden aangeboden of gevraagd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden