33 filmgedichten over verliefdheid. Regisseur Mark de Cloe over 'Boy meets girl stories', een low budget megaproject.

Aah....verliefdheid. Het onderwerp is even platgetreden als onuitputtelijk voor verhalenvertellers, schilders, filmmakers. Afgezaagd of niet, Mark de Cloe (1969) onderzoekt drieëndertig keer, in filmpjes die in lengte variëren van luttele seconden tot enkele minuten, verschillende fasen van verliefdheid. Gisteren kreeg hij er voor de film Alleen de NPS-prijs voor de Beste Korte Film op het Nederlands Filmfestival in Utrecht.

,,Het is gewoon een van de leukste dingen die er zijn. Popliedjes gaan er eigenlijk ook altijd over. Dat is voor mij geen reden om het dan maar over te slaan,'' zegt De Cloe in het Amsterdamse kantoortje van Cinema 33, het collectief dat hij vormt met filmmakers Jeroen Berkvens, Stijn van Santen en Walter Stokman.

Smachten, twijfelen, kijken, twijfelen, zoenen en weer twijfelen. Verliefdheid is een gecompliceerde materie die mensen tijdelijk wankel of versuft in het leven doet staan. De Cloe verbeeldt dat in fraai gecomponeerde, soms zeer compacte beelden waarin verliefden om elkaar heen draaien, naar bevestiging zoeken, overdonderd worden door de eerste ruzie. 'Koppig vasthouden' behelst slechts twee slapende mensen en een effectief toegepaste splitscreen: de minnaars liggen aanvankelijk verstrengeld in elkaars armen, zoeken vervolgens wat meer eigen ruimte en schuiven dan weer bij vlagen knus tegen elkaar. Een simpel, grappig en aandoenlijk kijkje in de veranderende intimiteit van gelieven.

Voor de structuur van zijn serie liet De Cloe zich inspireren door 'Fragments d'un discours amoureux' van de Franse semioticus en filosoof Roland Barthes (1915-1980) die in zijn boek teksten over de liefde uit de wereldliteratuur thematisch rangschikte, onder kopjes als 'Alleen', 'Jaloezie' of 'Stilzwijgen'. Maar 'Boy Meets Girls Stories' is uiteindelijk meer een dagboek-achtige serie schetsen dan een staalkaart van alle facetten van verliefdheid. ,,Dat wilde ik absoluut niet,'' zegt De Cloe. ,,Ik wilde er niet op een rationele manier mee bezig zijn. Dit is juist een onderwerp waardoor je je lekker kunt laten meeslepen.''

Een jongen worstelt in 'Houden van de Liefde' tijdens een boswandeling met de vraag of verliefdheid je doet versmelten met iemand. Blijf je zelf nog wel bestaan, los van die ander? In 'Feest' maken twee mensen zich op voor een feest, maar de sfeer is kil. Dan beginnen ze allebei te huilen en blijken ze niet in staat elkaar te troosten. Het is op, de fut is uit de verliefdheid.

De Cloe's serie bestaat uit gecomprimeerde minidrama's waar iedereen die wel eens verliefd is geweest, iets in herkent. ,,Die herkenbaarheid vind ik heel belangrijk. Kijk, het is een soort collectieve wetenschap. Over verliefdheid heeft iedereen z'n ideeën, z'n wijsheden en waarheden, maar niemand komt er echt uit. Daaruit heb ik geprobeerd al die details te halen.'' In enkele gevallen levert dat een film op waarin acteurs en hun tekst tegen realisme aanschurken. Maar meestal creëert De Cloe, die in 1992 afstudeerde aan de Gerrit Rietveld Academie en sindsdien korte films als 'Miss Blanche' en 'Gitanes' heeft gemaakt, beeldpoëzie. ,,Ik wil een wereld scheppen waarin mensen kunnen wegdromen. Een soort kijkdoos van een andere werkelijkheid waarin je toch universele dingen herkent.'' Vandaar de secure combinatie van beeld, geluid en muziek die tezamen soms bijna abstracte bespiegelingen op liefde, passie en intimiteit vormen. Geluid volgt zelden het beeld, maar gaat z'n eigen gang, vertelt liever een eigen verhaal. In 'Tederheid' legt een jongen steeds opnieuw de deken over zijn geliefde die 'm, naast hem in haar slaap, alsmaar wegslaat. We horen geen geschuif van dons, maar het geruis van de zee. ,,Ik vind dat hij méér van haar houdt door een golf over haar heen te leggen dan een dekbed,'' verklaart De Cloe. In 'Alleen' horen we een steeds venijniger telefoonruzie tussen minnaars. Ondertussen kijken we naar het wonderlijke wuiven en buitelen van een zwerm spreeuwen in de lucht. Zijn het tientallen individuele vogels of is het een soort perpetuum mobile?

Drieënendertig korte films (plus een proloog) zijn er nu en voorlopig laat De Cloe het daarbij, hoewel hij er met alle plezier nog meer zou maken. Maar eerst wil hij werken aan zijn eerste lange speelfilm, ook al een love story. De Cloe is bezig met de bewerking van A.F.Th. van der Heijdens 'Het Leven uit een Dag.' Over een wereld waarin mensen maar één dag te leven hebben. Slechts één keer verliefd of dronken kunnen worden, of de liefde bedrijven. Maar de twee hoofdpersonages worden zo verliefd dat ze ervoor kiezen naar de hel te gaan omdat daar herhaling wel mogelijk is. De Cloe: ,,Een beetje zoals onze wereld.''

Tijdens het Nederlands Film Festival worden de piepkorte films verstrooid over het programma vertoond, voorafgaand aan langere films. Ook daarbuiten leiden de filmpjes tot nu toe een verspreid bestaan. Op televisie is een groot deel al te zien geweest rond het 22 uur-journaal op Nederland 3, en een handvol 'Boy Meets Girls Stories' maakte deel uit van 'K. Schippers en De Liefde - Een flirt van 72 uur' in De Balie afgelopen week.

Maar op de dvd komen de kleine liefdesvertellingen eindelijk allemaal bij elkaar te staan, omlijst door een raamvertelling die De Cloe nu aan het maken is. ,,Ik heb een theorie dat je je geliefde al zo'n zeven keer eerder bent tegengekomen tegen de tijd dat je iets met elkaar begint. De eerste keer was misschien toen je op schoolreis was op dezelfde plek als waar die ander ook met school was. Of je bent ooit naar hetzelfde popconcert geweest. Of je bent al jaren bevriend. En dan ineens gebeurt er iets. Is dat lotsbestemming of valt dat allemaal prozaïsch te verklaren?'' In die raamvertelling kijkt een vrouw terug op haar liefdesleven en gaat de mogelijke eerdere ontmoetingen met haar minnaar na. Wanneer verschijnt de dvd? Met Valentijnsdag natuurlijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden