29 ovaties, maar weinig vrede

Israëlische premier Netanjahoe krijgt handen op elkaar in Amerikaans Congres

Na een heftige ontmoeting op het Witte Huis en vier toespraken - twee van president Barack Obama en twee van Benjamin Netanjahoe - zijn vooral de obstakels voor de vrede tussen Israëliërs en Palestijnen duidelijk geworden. Een snel hervatten van het vredesoverleg zit er niet in, terwijl de Palestijnen inmiddels hun eigen plan trekken en deze herfst de wereld willen vragen hun Palestijnse staat te erkennen.

De warme ontvangst, dinsdag, van de Israëlische premier in het Amerikaanse Congres stond in schril contrast met zijn gespannen gesprek afgelopen week met Obama. Maar liefst 29 keer kon de premier zich tijdens zijn speech te goed doen aan een staande ovatie van de Amerikaanse volksvertegenwoordigers.

Republikeinen en Democraten klappen om het hardst, vooral voor hun eigen achterban. Eén Israëlische krant telde zelfs 31 ovaties. "Een retorisch meesterwerk, maar iets nieuws heeft hij niet gezegd", oordeelde een commentator. Terwijl een andere Israëlische columnist opmerkte dat Netanjahoe de Oscar verdiende voor zijn optreden.

Aan Palestijnse kant klonk maar één conclusie: met deze man valt geen vrede te sluiten. Het was dezelfde conclusie, volgens de New York Times, die Obama zijn naaste medewerkers had ingefluisterd.

Netanjahoe zelf sprak van zijn bereidheid tot pijnlijke concessies. Dat is wellicht waar voor de rechtse politicus, die in het verleden van geen Palestijnse staat wilde weten, maar intussen zo'n staat aanvaardt; die nu zelfs verklaart dat bij een vrede Joodse nederzettingen moeten worden opgegeven.

Uit de mond van Netanjahoe is dat een ware revolutie. Maar daarna volgden zijn voorwaarden. De Palestijnen moeten eerst bereid zijn de Joodse staat te aanvaarden. En Jeruzalem blijft van Israël. Terug naar de grenzen van voor 1967 - toen Israël onder meer de Westoever en de Gazastrook veroverde - is onaanvaardbaar. Nieuwe grenzen zijn nodig, waarbij Israël de grote nederzettingen op de Westoever inlijft, alsook militair aanwezig blijft in de Jordaanvallei. En de Palestijnse president Abbas moet breken met Hamas.

Netanjahoe's visie verschilt niet alleen inhoudelijk van die van de Amerikaanse president die in de grenzen van 1967 - met uitruil van land - de nieuwe grens ziet. Obama kijkt naar de Arabische lente en ziet een ander Midden-Oosten ontstaan. Hij waarschuwt Netanjahoe niet achter te blijven: kon Israël tot nu toe vrede sluiten met een enkele leider, dan zal het nu de massa's moeten overtuigen. Voor Netanjahoe zijn die omwentelingen in de regio juist aanleiding geen ingrijpende besluiten, geen risico's te nemen. Dat was in feite zijn antwoord aan Obama.

De Israelische oud-opperbevelhebber en een van de leiders van de Kadima-partij, Sjaoel Mofaz, concludeerde dat Netanjahoe niet van plan is iets te doen: "Hij heeft geen plan en stuurt niet aan op een akkoord."

De Palestijnse topdiplomaat Nabil Sjaat ging een stapje verder en noemde het een oorlogsverklaring. "Ons rest onze strijd te concentreren op de internationale arena", waarbij hij kennelijk doelde op het streven naar internationale erkenning van de Palestijnse staat.

DE VERDIEPING 2|3

Scènes uit een niet bestaande staat

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden