2018 brengt veel gedachten van niets met zo nu en dan een uitschieter

Rob Schouten. Beeld Maartje Geels
Rob Schouten.Beeld Maartje Geels

Oud en Nieuw brachten we door in Berlijn bij een oude vriend die daar voor zijn werk naartoe is verhuisd. Je kunt er naartoe vliegen of met de trein maar wij gingen ouderwets met de auto.

De zeven uur die dat kost geeft veel om over na te denken en omdat ik geen ster ben in het overpeinzen van afgelopen jaren, vroeg ik mij eerst maar eens af wat die beer in het wapen van Berlijn deed. Ik opperde dat het vanwege dat 'Ber' in Berlijn was, maar niemand wist het zeker. Nee, niet op internet opzoeken, dat was flauw. Überhaupt maar eens minder internetten in 2018. Überhaupt, was dat eigenlijk wel goed Nederlands?

Vervolgens kwam Silvesterabend aan de beurt. Waarom in hemelsnaam Silvester? Wisten we ook niet, maar was dat erg? Deden we soms mee aan 'De slimste mens', die dagelijkse beproeving van onze kennis? Buiten regende het gestaag en de Duitse wouden die op weg naar Berlijn langs ons heen trokken zagen er doods en verlaten uit. Bij Helmstedt begonnen we aan de DDR te denken, dat voormalige afkortingsland. Hier dook je vroeger de corridor in om in West-Berlijn aan te komen. Een bedrukkende aangelegenheid die ook iets spannends had, je werd ondervraagd en je auto werd overhoop gehaald voor je erdoor mocht.

De DDR was een soort kwaaie reus waar je hartkloppingen van kreeg. Op mijn eerste buitenlandse vakantie, ik was negen, was ik met mijn ouders naar de Harz getrokken en daar hadden we midden in een bos met ontzag naar het beton en prikkeldraad gekeken dat Oost-Duitsland van West-Duitsland scheidde. De DDR was allang verleden tijd maar wie er ooit geweest was vergat nooit meer dat het er ooit naar bruinkool had gestonken en dat de huizen er verwaarloosd bij lagen.

Waarom maakten de Duitsers eigenlijk niet net zoals de Engelsen mooie historische tv-series, ze hadden toch ook zoveel meegemaakt. Het is te besmet allemaal, beweerde ik, misschien kun je iets leuks over de BMW-fabrieken maken maar de geschiedenis, nee.

Ergens aan het eind van de vorige eeuw had ik een paar jaar in Duitsland gewoond, er waren dochters van me geboren, maar ik had er zonder veel spijt afscheid van genomen. En nu reden we er weer naartoe om 2017 in de prullenmand te gooien en 2018 te verwelkomen.

Maar wat was er het afgelopen jaar eigenlijk gebeurd? Ik denk helemaal niet in afzonderlijke jaren, het is het hele verleden dat opdoemt. In Duitsland kennen ze het begrip 'Bewältigung' voor de verwerking van de Tweede Wereldoorlog. Je zou het ook kunnen gebruiken voor ieders persoonlijke leven dat je op een of andere manier moet zien te verwerken. In de Harz had ik ooit voor het eerst onwennig onder een dekbed geslapen en zuur brood gegeten dat ik niet lustte maar van mijn moeder toch moest opeten, vijfenvijftig jaar geleden. Het was een minuscule herinnering maar omvang doet er in dit soort zaken niet toe. Ik herinnerde het mij beter dan het hele jaar 2017 dat alweer verdwenen was, verdampt. Wat zou het kakelverse jaar brengen? Ik denk het te weten. Veel gedachten van niets met zo nu en dan een uitschieter.

Lees hier andere columns van Rob Schouten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden