2013: De grote ontwikkelingen in islamitisch Nederland

Beeld anp

Ex-PVV'er Arnoud van Doorn werd na zijn bekering overladen met media-aandacht. En de sticker met anti-islamleuzen kreeg uiteraard bijval en felle kritiek. Maar welke ontwikkelingen in islamitisch Nederland zijn zo groot dat we er in 2014 meer over gaan horen? Een overzicht.

Halal en de strijd tegen de commercie
Vleeshandelaren leerden afgelopen jaar een belangrijke les: sjoemel niet met paardenvlees. Als uitkomt dat je heimelijk stukjes van het edele dier als rundvlees hebt verkocht, kan dat leiden tot dagenlange massaverontwaardiging. Het taboe op fraude met halalvlees lijkt minder groot: dat leidde nog nooit tot landelijke ophef.

Toch hebben moslims wel reden tot zorg. Een Bredase vleeshandelaar werd afgelopen mei veroordeeld tot een half jaar voorwaardelijke gevangenisstraf en een boete van 50 duizend euro omdat hij paardenvlees had verkocht als halal-rundvlees. Negen jaar geleden constateerde het televisieprogramma Keuringsdienst van Waarde al dat lamsdöner soms rund- en varkensvlees bevat.

Halal-certificaten bieden lang niet altijd uitkomst. Vaak is het onduidelijk waar de certificaten voor staan en of ze zijn uitgereikt door een onafhankelijke controleur. Veel moslims weten nu niet meer wie ze kunnen vertrouwen. Sommige imams waarschuwen tijdens hun preken voor dubieuze merken. Toch is er reden voor optimisme: het Contactorgaan Moslims en Overheid komt binnenkort met een keurmerk voor halalslacht.

Lees: Slachters: alle Nederlandse kip halal? Onzin
Lees: Nieuw in strijd tegen sjoemelende shoarmazaak: meldpunt halalmisbruik

Hoe wijdverbreid is fundamentalisme?
Het publieke debat over Nederlandse moslims draaide ook in 2013 veelal om gevaren. Keren de Syriëstrijders straks huiswaarts met een oorlogstrauma en een verlangen om ongelovigen te doden? Moeten er bij een debatavond met imams speciale zitplaatsen zijn voor moslima's, ook al is er slechts één verzoek daartoe binnengekomen?

Experts wijzen er al jaren op dat slechts een klein deel van de moslimgemeenschap radicaal of jihadist is. Maar niemand lijkt precies te weten hoe klein het radicale smaldeel precies is.

Half december leek daar verandering in te komen. De Nederlandse socioloog Ruud Koopmans van het Duitse onderzoeksbureau WZB stelde toen op basis van een internationale telefonische enquête dat fundamentalisme 'geen marginaal fenomeen' is. Van de 4500 West-Europese moslims die het WZB belde, gaf ruim twee derde aan dat ze de wetten van de Koran belangrijker vindt dan de grondwet van zijn of haar land. En de afkeer van joden en homo's is groot.

Betekent die vermeende vijandelijkheid dat een groot deel van de Nederlandse moslims fundamentalist is? Daarover lopen de meningen uiteen. Arabist Jan-Jaap de Ruiter van Tilburg University wees in een artikel op Trouw.nl op de kloof tussen de enquête-antwoorden en de praktijk. Ook vroeg hij zich af of de vijandbeelden in kwestie niet ook veel voorkomen bij andere West-Europeanen. Het leidde tot een interessante discussie op de website van The Washington Post.

Lees: Enquête bewijst dat veel Europese moslims fundi zijn. Of toch niet?
Lees: Moslims in Europa, dragers van pluriformiteit
Lees: Muslim fundamentalism in Europe, so what?

Syriëstrijders: gevaarlijk vreemdelingenlegioen
De AIVD houdt ze nauwlettend in de gaten en ook gemeenten zijn extra alert. Maar ook als ze worden tegengehouden voordat ze naar Syrië afreizen, kunnen 'Syriëgangers' zorgen voor problemen.

Over Syriëgangers is al veel gezegd en geschreven - dat hoeven we in dit overzicht niet te herhalen. Eén perspectief bleef onderbelicht: dat van de jihadisten zelf. Wat willen ze precies? En hoe ziet dat eruit, een dag aan het front? De Vlaamse arabist en islamoloog Pieter van Ostaeyen sprak met enkelen van hen en beschreef hun belevenissen. Dat leverde interessant leesvoer op.

Lees: Dutch Foreign Fighters - Some Testimonials From The Syrian Front 1
Lees: Dutch Foreign Fighters - Some Testimonials From The Syrian Front 2
Lees: Dutch Foreign Fighters - Some Testimonials From The Syrian Front 3

De zoektocht naar de polderimam
Waar blijven de imams die uitmuntend Nederlands spreken en hun kennis hebben opgedaan aan een Nederlandse universiteit? Het 'project polderimam', waar Mark Rutte acht jaar geleden als staatssecretaris zijn handtekening onder zette is geen onverdeeld succes.

Rutte mikte op 'autochtone' imamopleidingen aan Nederlandse instituten. Aan de Vrije Universiteit in Amsterdam kwam zijn droom uit, maar een paar kilometer verderop, bij de beroepsopleiding van Inholland, wilde het maar niet lukken. De interesse was gering, terwijl de studenten die wel kwamen (en die vaak een taalachterstand hadden) veel tijd en aandacht vroegen. Die opleiding wordt opgeheven.

Het Contactorgaan Moslims en Overheid maakt zich er zorgen over. De grootste koepelorganisatie van moskeeën noemt de polderimam een goed medicijn tegen buitenlandse inmenging en radicalisering. Bovendien kunnen goed geïntegreerde imams helpen om een 'Nederlandse islam' te formuleren. Kortom: polderimams kunnen helpen om de grootste problemen in islamitisch Nederland op te lossen.

Lees: Project polderimam in de ijskast
Lees: Het zit de polderimam niet mee. Wat moet er veranderen?

Lees ook het overzicht van de grote ontwikkelingen in christelijk Nederland

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden