2011: het jaar om vrijwilliger te bedanken

Nederland heeft 5,6 miljoen vrijwilligers en dat zijn er eigenlijk wel genoeg. „Wij komen dus niet met een oproep aan mensen om vrijwilligerswerk te gaan doen. Wij laten vooral de kracht van het werk zien”, zegt Petra van Loon over het Europees jaar van het vrijwilligerswerk 2011, waarvan zij een van de projectleiders is. Het komend jaar wordt aangegrepen om die miljoenen mensen te zeggen dat het geweldig is wat ze doen.

De Nederlandse aanpak verschilt daarmee van die in andere landen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek stelde onlangs vast dat de Nederlander Europees kampioen vrijwilligerswerk is. De Nederlandse Bank berekende dat die 5,6 miljoen mensen – waarvan 3,5 miljoen mantelzorgers – omgerekend samen 560.000 banen zouden bezetten, wat weer, afhankelijk van het uurloon, goed is voor 5 tot 20 miljard euro.

In bijvoorbeeld het voormalige Oostblok zetten veel minder mensen zich belangeloos in voor anderen of voor de samenleving. In die landen, zegt Van Loon, staat het Jaar van het vrijwilligerswerk dan ook wél in het teken van het werven van nieuwe mensen.

De organisatoren in Nederland –onder meer het ministerie van volksgezondheid, welzijn en sport en kennis- en adviescentrum Movisie– beginnen het jaar bewust met het goede nieuws dat er zoveel mensen actief zijn. Via grote organisaties en gemeenten wordt geprobeerd ze per mail te complimenteren met hun inzet. En 13 januari, de dag waarop staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten het jaar opent, heeft net zo bewust een positief karakter.

Wensen en klachten, bijvoorbeeld over de rol van de overheid, komen pas in oktober aan de orde, zegt Van Loon. Ze wil daar nu niet op vooruitlopen, al waarschuwt ze dat iedereen moet begrijpen dat vrijwilligerswerk onbetaald, maar níet gratis is. „Onbetaalde krachten bij de Kindertelefoon, of bij Slachtofferhulp, moeten worden getraind. Dat gaat niet vanzelf. En sportclubs hebben ook ondersteuning nodig. Het moet in elk geval niet minder worden met de hulp van buitenaf.”

Een ander doel van het vrijwilligersjaar is zichtbaar maken hoe breed het vrijwilligerswerk is. Mensen associëren dat vaak met zorg, zegt Van Loon, met hulp aan familie, vrienden, buren. En ze denken aan sportclubs en ander verenigingswerk. Maar wilgen knotten is net zo goed vrijwilligerswerk, een lokaal museum draaiend houden eveneens, actieve bemoeienis met gemeentepolitiek ook.

Met name het georganiseerde vrijwilligerswerk heeft soms grote moeite voldoende mensen te vinden. Van Loon raadt aan meer dan nu de aandacht te richten op de wensen van de vrijwilliger. Wat wil die? De moderne burger wil de handen best eens uit de mouwen steken. Maar liefst als het hem of haar schikt, en niet jarenlang elke derde woensdag in de maand. „Veel organisaties hebben die omslag nog niet gemaakt”, zegt Van Loon. „Het kan flexibeler, meer afgestemd op de behoefte van de mensen. Als je dat doet, dan hoeft een drukke agenda geen probleem te zijn.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden