200.000 brillen

In de middag scheen de zon, hij stond zacht schuddend van de lach aan het firmament. Want hier beneden hadden we in de ochtend opgewonden van de voorpret uitgezien naar dat kosmische toeval dat verduistering heet, met onze tweehonderdduizend door een brillenwinkelketen uitgedeelde eclipsbrillen.

Ik had er bij Pearle geen meer kunnen bemachtigen en voor de zekerheid nog navraag gedaan bij Eyewish en Specsavers, want die hebben toch ook het beste met onze ogen voor. Maar nee, nergens.

Zonsverduisteringen zijn bijzonder, dat weet ik al sinds Kuifje bij de Inca's was. Pachacamac! Ooit, ik meen in 1983, beleefde ik een totale eclips in de Preanger op West-Java, waar de lucht even koelde, de natuurgeluiden stil vielen en alle kleur uit de rijstvelden en theeplantages trok.

Goed, een volledige verduistering zou boven onze polders niet plaatsvinden, maar 84 procent was toch niet te versmaden, en die brilletjes waren niet aan te slepen geweest. Moest er nu iets geprutst worden met een gaatje in een stuk karton en een vel wit papier?

Gelukkig was daar nog Marieke Baan, die werkt voor de communicatieafdeling van Nova, een coördinerende onderzoekschool voor de astronomie. Ze nodigde uit de zonsverduistering te komen bekijken vanaf het dak van de Bèta-faculteit van de Universiteit van Amsterdam, in het Science Park aldaar.

Ik arriveerde er nog vóór het twee uur durende spektakel zou beginnen. Op het dak stond Marieke's collega Jaap Vreeling in zijn eentje aan een zonnekijker te sleutelen. Daarvan waren er twee op statieven opgesteld, hoewel de één een echte zonnekijker was en de ander een kijker die onder moeilijker omstandigheden 'het zichtbare licht zichtbaar maakt'. Zo zei Jaap het, en ik knikte er begrijpend bij.

Zichtbaar was op dat moment niks, behalve een grijze hemel en beneden ons een plas water, een snelweg, een spoorlijn, de flats van Diemen en aan de horizon de Arena waar de avond ervoor een club was begraven. Jaap had ook twee solarscopes naar het dak gebracht, mooie zonnekijkpakketten die de zon projecteren op hun binnenkant; daarvan zou iedere middelbare school er een paar moeten hebben. Zoals havo- en vwo-scholen in de bovenbouw nu ook een sterrenkundehoofdstuk in hun natuurkundeboeken krijgen aangeboden - de astronomie leeft.

De wind woei over het dak, ijzig, maar boven ons schoof hij alleen maar mist voort, een dicht aaneengesloten veld. We tuurden naar lichte vlekken.

Langzaam begon het dak zich te vullen, met studenten en medewerkers. De stemming was jolig, AT5 filmde, men wees naar wolken, lachte om wat men niet zag en maakte selfies met exclipsbrillen veel beter dan die van Pearle. 'Die zijn zo donker, daar zie je niets door', grinnikte Jaap.

Wij zagen ook niets, of toch, heel even. Heel kort priemde die sikkel door de nevel en verdween weer. Dat was het. Maar het was al beter dan die Venus-overgang in 2012, zei Jaap. De passage van Venus voor de zon langs. Toen had hij in de stromende regen gestaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden