1997

januari Een echtpaar uit Hoofddorp doodt zijn drie kinderen.

14 Bijna twee maanden na het begin van massale protesten tegen de gemanipuleerde gemeenteraadsverkiezingen in Servië, 'geeft' de kiescommissie Belgrado aan de oppositie. De rechter draait dat tijdelijk terug, maar op 22 februari wordt oppositieleider Zoran Djindjic burgemeester van de hoofdstad.

De macht van president Slobodan Milosevic, aan het eind van zijn tweede en laatste ambts-termijn lijkt tanende, maar dat blijkt later schijn. De oppositie valt uiteen, in juli laat Milosevic zichzelf kiezen tot de president van de Federatieve Republiek Joegoslavië: Servië plus het minder belangrijke Montenegro. En in december slaagt hij erin een marionet als nieuwe president van Servië gekozen te krijgen.

15 Een echtpaar uit Hoofddorp doodt zijn drie kinderen, twee jongens en een meisje. Op 24 januari vermoordt een man uit Breda zijn twee zoontjes. Volgens de Utrechtse traumatoloog professor W. Wolters staan deze zaken niet op zich. Wolters, die erop wijst dat bij ouder-daders vaak krantenknipsels van voorgaande gevallen worden gevonden, vangt bij de media bot met zijn oproep om zes maanden niet te berichten. Het stel uit Hoofddorp, dat ook zichzelf van het leven trachtte te beroven, wordt later veroordeeld tot drie jaar cel, TBS en dwangverpleging.

16 De Knesset stemt in met het akkoord over Hebron. Israël laat volgens dit akkoord vier vijfde van de stad aan de Palestijnen. De terugtrekking van het Israëlische leger wordt een dag later al voltooid.

20 In de Verenigde Staten begint Bill Clinton aan zijn tweede termijn als president.

27 Tsjetsjenië maakt een eind aan twee vernietigende oorlogsjaren met de verkiezing van een ook voor Moskou acceptabele president, Aslan Maschadov, en een parlement.

februari Johan V. wordt veroordeeld tot zes jaar cel.

1 Nog geen twee maanden na het slot van het debacle met Sport 7 verkoopt de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond de uitzendrechten op het betaald voetbal aan een combinatie van zowat alle Nederlandse televisiezenders. De opbrengst bedraagt 80 tot 85 miljoen per jaar. Sport 7 had zich vastgelegd op 140 miljoen.

7 Johan V., alias de Hakkelaar, wordt met behulp van kroongetuigen veroordeeld tot zes jaar cel. Volgens de rechtbank in Amsterdam is hij de leider bij uitstek van een organisatie die zich jarenlang bezighield met grootscheepse, internationale hasjhandel. Zijn handlangers Koos R. en Lambertus K. krijgen vijf respectievelijk drie jaar. De drie gaan in hoger beroep.

23 Toeval? Of het begin van een bedreigende ontwikkeling? Schotse onderzoekers blijken erin te zijn geslaagd een kloon van een volwassen schaap te maken: Dolly.

Pest Slachtoffers: 9,65 miljoen, kosten 6 miljard.

Het is een somber carnaval, dit jaar in Odiliapeel: de optocht op zaterdag 8 februari gaat niet door. De dertig boerenwagens die de stoet zouden vormen, mogen niet rijden. Drie dagen eerder is in het Brabantse plaatsje een geval van varkenspest geconstateerd. Het tweede: de trieste primeur ging naar het naburige Venhorst.

Dit begin verbleekt bij wat er later in het jaar allemaal zal gebeuren. Het aantal pestgevallen breidt zich snel uit. Op carnavalsmaandag 10 februari zijn het er al 10, op 15 maart 43. Die dag wordt in Ammerzoden (Gelderland) het eerste geval buiten Brabant vastgesteld. Later in het jaar komen daar nieuwe provincies bij: Limburg, Overijssel en Zeeland. Uiteindelijk zullen 1634 van de bijna 21 000 bedrijven in Nederland worden getroffen.

Minister Van Aartsen van landbouw reageert navenant en stapelt vervoersverbod op vervoersverbod. Op 14 april verbiedt hij alle vervoer van varkens ten zuiden van de Waal. Overvolle stallen nopen tot een door de Europese Commissie gesteunde regeling waarbij dieren worden opgekocht en vernietigd. Op 20 mei volgt een tweede maatregel: het afmaken middels een gifinjectie van drie tot zeventien dagen oude biggen. En nog is het niet voldoende: op 2 juni kondigt de bewindsman een fokverbod af in een gebied met een straal van tien kilometer rondom Odiliapeel. Op 10 juli gebeurt het onvermijdelijke: Van Aartsen kondigt een drastische inkrimping van de varkenssector aan. Met een kwart: van 14,4 naar circa 10 miljoen varkens. Kosten: 475 miljoen gulden. De sector stribbelt tegen, en ook de fracties van PvdA en VVD in de Tweede Kamer vinden het plan te drastisch. Op 11 december zwakt de minister het af. Zeer tegen de zin van D66, waardoor kort voor de kerst een heuse 'varkenscrisis' dreigt. Maar de Democraten gaan overstag: in 1998 wordt de sector met 10 procent ingekrompen, in 2000 met 'de rest'. Boeren die echter met milieubewuster voer (gaan) werken hoeven 'maar' twintig procent van hun varkens in te leveren, omdat dat voer de fosfaatuitstoot al vijf procent kan terugdringen.

De varkenspestepidemie is dan al lang op haar retour. De vervoersverboden buiten Brabant zijn opgeheven, en het verbod in Brabant is versoepeld. Op 13 november is het 'feest in de stal' als het fokverbod wordt opgeheven. Erg veel reden voor vrolijkheid is er natuurlijk niet. In een jaar tijd zijn 9,65 miljoen varkens afgemaakt. Kosten: zes miljard gulden. De sanering van de sector zal naar schatting 13 000 banen kosten. En het vrijwel totale exportverbod voor varkens dat de Europese Commissie Nederland in februari al oplegde, is nog altijd van kracht.

maart Bij een treffen tussen supporters van Ajax en Feyenoord valt een dode.

5 In België wordt het lichaam van Loubna Ben Aïssa gevonden. Het Marokkaanse meisje, dat in 1992 op negenjarige leeftijd werd ontvoerd en vermoord, lag jarenlang op de bodem van een put in een garage op enkele honderden meters afstand van haar ouderlijk huis in Brussel.

9 In Albanië bereikt president Sali Berisha na maanden van steeds toenemende onrust een akkoord met de oppositie: er wordt een overgangsregering van nationale verzoening gevormd en er komen, uiterlijk in juni, verkiezingen. Een massale uittocht van buitenlanders, maar al gauw ook Albanezen die in eigen land geen toekomst meer zien, komt op gang. Op 29 juni beginnen de verkiezingen die worden gewonnen door de socialisten, de voormalige communisten. Berisha ruimt het veld. Begin augustus verlaat de internationale, door Italië geleide, troepenmacht van 7 000 man die sinds april de orde handhaafde, het land.

12 De vijftigste P. C. Hooftprijs, groot 125 000 gulden, gaat naar de dichteres Judith Herzberg (62).

19 Amsterdam mag huizen gaan bouwen in het IJmeer. Bij het referendum over het plan IJburg in de hoofdstad zegt een meerderheid (130 000 tegen 93 000) 'nee', maar de 'drempel' van 155 000 tegenstemmen wordt niet gehaald.

21 Voor het eerst wordt in Nederland een geval van gekke-koeienziekte vastgesteld. Anja 3, een in Nederland geboren koe, en nog 110 gezonde dieren van een veehouder in Wilp worden afgemaakt. Op 7 april volgt een tweede geval: een koe in het Friese Kollum.

In juni meldt minister Van Aartsen van landbouw dat besmet veevoer uit Groot-Brittannië, dat tot 1994 nog vrij gemakkelijk in Nederland kon belanden, de bron van besmetting moet zijn geweest.

23 Bij een tevoren afgesproken treffen tussen supporters van Ajax en Feyenoord in de buurt van Beverwijk, valt een dode: de 35-jarige Amsterdamse hoteleigenaar Carlos Picornie. In het najaar veroordeelt de politierechter in Haarlem 8 Ajax- en 24 Feyenoordsupporters die bij het treffen aanwezig waren tot straffen die variëren van 180 uur dienstverlening tot, voor twee Feyenoorders, vier jaar cel.

Op 7 oktober wordt het gerechtelijk vooronderzoek naar de dood van Picornie heropend, onder meer omdat de advocaten van vijf verdachten wier zaak werd aangehouden, een videoband van Rijkswaterstaat als bewijsmateriaal willen gebruiken.

25 Het CDA presenteert zijn lijsttrekker voor de komende verkiezingen. Jaap de Hoop Scheffer, Kamerlid en rooms-katholiek, triomfeert. Fractievoorzitter Enneüs Heerma maakt plaats en kondigt zijn vertrek uit de politiek aan.

26 Door brandstichting in een woning in de Schilderswijk in Den Haag komen een zwangere Koerdische vrouw en vijf van haar kinderen om het leven. Nederland en ook Turkije reageren geschokt op het vermoeden van racistische motieven. Later blijkt de dader een neef, die woedend was omdat de vader van het omgekomen gezin negatieve verhalen over hem verspreidde.

april Brinkman vecht zijn ontslag aan.

9 André du M., een 43-jarige verpleger, wordt veroordeeld tot levenslang. De rechtbank in Den Haag acht vijf van de zeven hem ten laste gelegde moorden op ouderen die hij verzorgde, bewezen.

22 In Peru maakt het leger na 126 dagen een einde aan de gijzeling van aanvankelijk meer dan vijfhonderd mensen in de woning van de Japanse ambassadeur. Eén van de 72 mensen die nog werden vastgehouden en alle veertien gijzelnemers, leden van de verzetsbeweging Tupac Amaru, worden daarbij gedood.

28 De drie politievakbonden en de ondernemingsraad zeggen het vertrouwen op in korpschef J. W. Brinkman van de politie Rotterdam-Rijnmond. Dit slot van een hoogopgelopen plaatselijk conflict blijkt al gauw het begin van een nationale affaire.

Brinkman mag blijven, moet vertrekken, gaat in de aanval en moet het veld ruimen. Brinkman is psychisch ongeschikt, vecht zijn ontslag aan, berust en begint een kort geding. En dat is al weer van tafel nu de rechtbank in Rotterdam heeft aangeboden de zaak in februari te behandelen. Brinkman (50) heeft voor die gelegenheid een schadeclaim op zak van 3,2 miljoen.

30 Het blijft wennen met het nieuwe decoratiestelsel: er worden 1404 lintjes opgespeld, 400 meer dan in 1996, maar bijna 1100 minder dan in 1995, bij de laatste lintjesregen oude stijl.

Koningin Beatrix bezoekt Marken en Velsen.

mei In Groot-Brittannië boekt Labour het beste resultaat ooit.

1 In Groot-Brittannië boekt Labour het beste resultaat bij de parlementsverkiezingen ooit. De Conservatieven worden weggevaagd, ze vallen terug van 336 naar 165 zetels in het Lagerhuis. Labour springt van 271 naar 419; de Liberalen van 20 naar 46. Met Tony Blair (43) krijgt Groot-Brittannië na achttien jaar weer een socialistische premier. De dag na de nederlaag doet verliezer John Major al afstand van het leiderschap van de Torries.

16 In Zaïre komt een einde aan het tijdperk van Joseph-Désiré Mobutu. De 66-jarige president doet na 32 jaar afstand van de macht. Rebellenleider Laurent-Désiré Kabila proclameert zich een dag later tot staatshoofd van een land met een nieuwe naam: de Democratische Republiek Congo. Zijn troepen, die tijdens hun acht maanden durende opmars zouden zijn gesteund door 15 000 Rwandese en Oegandese soldaten, rukken op naar de hoofdstad Kinshasa. Er wordt relatief weinig bloed vergoten; de politieke en militaire top onder Mobutu zit al aan de overzijde van de rivier: in Brazzaville, de hoofdstad van het andere Congo. Mobutu zelf vlucht naar Togo, en later naar Marokko, waar hij op 7 september aan prostaatkanker overlijdt.

25 PSV wordt, voor het eerst sinds 1992, weer landskampioen.

juni In ijzig-stijve sfeer geeft Groot-Brittannië Hongkong terug aan China.

1 In Frankrijk verliezen de neo-gaullistische RPR en de liberale UDF de door president Jacques Chirac (RPR) vervroegd uitgeschreven parlementsverkiezingen. Frankrijk krijgt weer een cohabitation: de socialist Lionel Jospin vormt een regering van zijn PS, de Communisten en de Groenen.

Nadat Hans van Mierlo al eerder had laten weten dat hij niet meer beschikbaar was, wijst D66 minister Els Borst van volksgezondheid (65) aan als lijstaanvoerder voor de komende verkiezingen.

5 Blunder? Minister Wijers van economische zaken bericht de Tweede Kamer dat er een juridisch vacuüm in Nederland dreigt. Om nationale economische protectie tegen te gaan dienen sinds 1984 technische voorschriften in wet- en regelgeving te worden aangemeld in 'Brussel'. In 368 gevallen blijkt dat niet te zijn gebeurd. De vraag is of de betreffende regelingen - die van de blaastest voorop - rechtsgeldig zijn.

Later in het jaar lijkt de schade mee te vallen. Er is reparatiewetgeving nodig, maar schadeclaims blijven vrijwel uit. Op 22 juli doet de Hoge Raad uitspraak over de blaastest: rijden onder invloed blijft strafbaar. 14 In de Grote Kerk van Naarden wint Ikon-journaliste Jacobine Geel de finale van de eerste door Trouw uitgeschreven wedstrijd om de Preek van het Jaar.

19 In Amsterdam eindigt de Eurotop, de bijeenkomst van de leiders van de landen van de Europese Unie met een mager akkoord. Het 'Verdrag van Amsterdam' opent de weg naar toetreding van Midden- en Oost-Europese landen, maar het probleem van de stemverhouding in die zich verder uitbreidende Unie blijft, anders dan gehoopt, liggen.

Meer dan de onderhandelingen trekken de extreme veiligheidsmaatregelen tijdens de top de aandacht. In totaal 607 mensen, de meesten preventief, worden aangehouden. Al tijdens de top oordeelt de rechter in kort geding dat dit niet deugt. In november volgt nog eens een vernietigend rapport van een commissie onder leiding van de Amsterdamse hoogleraar strafrecht T. M. Schalken.

Minister Zalm presenteert tijdens de top de muntstukken waarmee Europeanen in de toekomst gaan betalen. Het winnende ontwerp was van een Belg; er komen munten van 1, 2, 5, 10 en 50 eurocent, en van 1 euro.

30 Historie: in ijzig-stijve sfeer geeft Groot-Brittannië de kroonkolonie Hongkong na ruim anderhalve eeuw terug aan China. Hongkong, zo is overeengekomen, blijft kapitalistisch, zal verder democratiseren en behoudt een hoge mate van autonomie onder een eigen leider: Tung Chee-Hwa, die door een door China aangewezen kiescollege is 'gekozen'.

juli Het ruimteschip Pathfinder landt op Mars

4 De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie Nasa voert voor het eerst sinds 21 jaar weer een geslaagde operatie uit op Mars. Het ruimteschip Pathfinder landt en dropt het wagentje Sojourner dat het oppervlak van de planeet ter plaatse verkent. De missie is de eerste in een serie die begin volgende eeuw Mars-gesteente op Aarde moet brengen.

8 De Verenigde Staten winnen de slag om de uitbreiding van de Navo. Op een top in Madrid wordt besloten dat Hongarije, Tsjechië en Polen zullen worden uitgenodigd om tot het militaire bondgenootschap toe te treden. Roemenië en Slovenië, die ook dolgraag hadden gewild, gaan in de wachtkamer.

12 Bolivia geeft de beenderen van de revolutionair Ernesto 'Che' Guevara, dertig jaar na zijn dood, terug aan Cuba.

16 Nog een klap voor Roemenië. In Straatsburg maakt de Europese Commissie bekend dat zij de EU in 2006 of kort daarvoor met zes landen wil uitbreiden: Hongarije, Tsjechië en Polen, en Slovenië, Cyprus en Estland. Op 12 december, op de Europese top in Luxemburg, wordt de samenstelling van de kopgroep van zes door de EU-regeringsleiders bevestigd. Behalve Roemenië worden ook Bulgarije, Slowakije, Letland en Litouwen in de 'wachtkamer' gezet.

24 In januari kondigde Zwitserland, onder zware internationale druk, aan dat het het bankgeheim zou opheffen om Joodse organisaties zicht te geven op nog steeds bestaande rekeningen van slachtoffers van de holocaust. In een aantal grote kranten publiceert het wereldwijd de namen van buitenlandse eigenaren van 1 756 slapende rekeningen. Samen staat daarop 85 miljoen gulden. Een dag later wordt duidelijk dat er ook verdachte namen, van voormalige nazi-kopstukken, op de lijst staan. In oktober volgen meer namen, ook van slapende rekeningen van Zwitsers. Op die laatste rekeningen staat mogelijk geld dat door Zwitsers voor buitenlandse vrienden of zakenrelaties is gestoord. Zo'n 30 000 mensen hebben dan al op de eerste lijst gereageerd; zo'n 3 000 daarvan zijn verzilverd.

Nederland kent overigens een mini-variant van deze affaire: eind november meldt de commissie-Van Kemenade, die onderzoekt welke claims er vanuit Nederland nog bestaan op tegoeden uit de Tweede Wereldoorlog in het buitenland, dat zij van 70 nabestaanden claims op Nederlandse financiële instellingen heeft gekregen.

27 Jan Ullrich wint als eerste Duitser de Tour de France.

augustus Nederland vaardigt een arrestatiebevel uit tegen Bouterse.

6 Nederland vaardigt een internationaal arrestatiebevel uit tegen Desi Bouterse. De voormalig legerleider van Suriname, tegenwoordig Adviseur van Staat, wordt verdacht van betrokkenheid bij grootscheepse handel in cocaïne en naar later in het jaar blijkt van witwassen van drugsgeld, omkoping, fraude en mogelijke betrokkenheid bij een drievoudige moord, in 1985, in Rijswijk.

'Paramaribo' reageert woedend. Op 20 augustus ontstaat in 'Den Haag' beroering over een geheime missie van minister van buitenlandse zaken Van Mierlo naar Rio de Janeiro, waar hij op neutraal terrein de Surinaamse president Jules Wijdenbosch poogt te kalmeren. En dag later breekt de hel pas goed los: Van Mierlo blijkt op 18 juli een verzoek tot aanhouding aan Brazilië te hebben geblokkeerd. Bouterse was op dat moment in dat land, maar de kans op een negatieve beschikking was te groot, aldus de bewindsman. Op 27 augustus komt hij daar samen met minister Sorgdrager van justitie in de Tweede Kamer mee weg.

8 Op de drukste dag van het jaar op de luchthaven zelf (110 000 passagiers) spannen luchtvaartmaatschappijen een kort geding aan tegen Schiphol. Zij maken bezwaar tegen de maatregel waarmee de luchthaven de geluidsoverlast voor de rest van het jaar binnen de wettelijk vastgelegde grenzen wil houden: beperking van het luchtverkeer tijdens de nacht. De rechter geeft ze gelijk: niet Schiphol maar minister Jorritsma van verkeer dient zulke maatregelen te nemen.

Prinses Diana Goodbye England's rose...

Verslagenheid en bitterheid, dat blijken de gevoelens die in Groot-Brittannië maar ook daarbuiten om voorrang strijden, als bekend wordt dat Diana, Prinses van Wales, in Parijs om het leven is gekomen. Verslagenheid omdát ze dood is. Bitterheid om de manier waarop het gebeurde: door een auto-ongeluk.

In de late avond van zaterdag 30 augustus botst de auto waarin zij zich bevindt, met hoge snelheid op een betonnen paal in een tunnel en slaat over de kop. De chauffeur en Diana's vriend Dodi Al-Fayed zijn opslag dood, Diana overlijdt enkele uren later.

De gram van het publiek richt zich direct op een aantal paparazzi, roddelpersfotografen, die Diana en Dodi de hele avond al volgden en de chauffeur met hun motoren flink zouden hebben gehinderd. Een dag later moet dit beeld op zijn minst gedeeltelijk worden bijgesteld. De chauffeur, in dienst van de familie Al-Fayed, had stevig gedronken.

In Groot-Brittannië komt een rouwproces van ongekende schaal op gang: terwijl de bloemen zich voor Buckingham Palace blijven opstapelen, neemt de kritiek op de koninklijke familie, die zich heeft teruggetrokken op haar Schotse zomerverblijf Balmoral, toe.

De dag voor de begrafenis spreekt koningin Elizabeth de bevolking, voor het eerst sinds zij regeert, live via de televisie toe. Premier Blair neemt de Windsors in de dagen daarop in bescherming.

Op zaterdag 6 september komen naar schatting twee miljoen mensen naar Londen om afscheid te nemen. Een staatsbegrafenis mag het niet heten - Diana was sinds zij van prins Charles scheidde geen lid meer van het Britse koningshuis - maar het komt er heel dicht bij. Na een rijtour van de kist door hartje Londen, volgt de uitvaartdienst in Westminster Abbey. Met Diana's broer, Graaf Spencer, die zich opwerpt als de opvoeder van haar twee zoons. En met Elton John die zijn ode aan Marylin Monroe voor de gelegenheid herschreef: Goodbye England's rose...

september Het doek valt voort Gümüs

4 Het doek valt voor de kleermaker Zekeriya Gümüs en zijn gezin uit Amsterdam. Na weken van politiek getouwtrek stemt de Tweede Kamer uiteindelijk tegen een versoepeling van de zogenoemde witte-illegalenregeling, die bepaalt dat legaal werkende illegalen onder bepaalde omstandigheden een verblijfsvergunning kunnen krijgen. Voor Gümüs - regels zijn regels - wordt geen uitzondering gemaakt. Op 4 oktober keert hij met zijn vrouw en twee kinderen na een verblijf van acht jaar in Nederland terug naar Turkije.

16 Op Derde Dinsdag presenteert het kabinet een 'droombegroting'. Bij de aanhoudende groei van de economie kan in 1998 álles: de belastingen gaan met 4 miljard omlaag; álle inkomensgroepen gaan erop vooruit (de bejaarde met alleen AOW zelfs 4 procent) en het overheidstekort daalt tot 1,75 procent van het bruto binnenlands product, dat is stukken lager dan bij de formatie van 'paars' in 1994 werd verwacht.

Twee dagen later domineren de problemen rond Schiphol de Algemene Beschouwingen in de Tweede Kamer. VVD-fractievoorzitter Bolkestein is geschrokken van een nieuw voorstel van Schiphol: beperking van het luchtverkeer tijdens de piekuren. Hij stelt voor de overschrijding van de grenzen voor geluidsoverlast tot het eind van het jaar maar gewoon te gedogen. PvdA, D66 en de rest van de Tweede Kamer voelen daar niets voor.

19 Nederland herdenkt met een minuut stilte Meindert Tjoelker. Zes dagen eerder werd deze Fries in Leeuwarden door vier dronken mannen tussen 17 en 27 jaar doodgeslagen nadat hij riep: 'Hé klootzak, blijf van die fiets af'. Eind december werd tegen twee daders drie jaar cel geëist, tegen een derde een half jaar, terwijl de vierde verdachte werd vrijgesproken.

22 De Raad van Kerken opent in het Drentse Lheebroek een tentenkamp voor 'technisch onverwijderbare vreemdelingen': asielzoekers die zijn uitgeprocedeerd maar niet terugkunnen naar hun land van van herkomst. Volgens staatssecretaris Schmitz van justitie gaat het om vluchtelingen die niet aan hun uitzetting meewerken. Zij stelt een commissie in die moet uitzoeken wat daaronder precies moet worden verstaan.

Op 4 november verruilen de bewoners van het kamp, gedwongen door het weer, hun tenten voor bungalows in het park De Noordster in Dwingeloo.

oktober Justitie verricht de eerste arrestaties in 'de beursfraudezaak'.

3 Het kabinet komt eindelijk met een besluit over Schiphol: beperking van het luchtverkeer in de avond. Milieu- en bewonersorganisaties stappen naar de rechter omdat dát voorstel de facto overschrijding tot 1 januari 1998 van de grenzen voor geluidsoverlast betekent, maar zij vangen bot. Overigens past het kabinet de Luchtvaartwet aan in die zin dat de minister van verkeer voortaan vooraf, als de overschrijding zich aankondigt, kan ingrijpen. Tot nu toe kon dat alleen achteraf.

8 De Israëlische premier Benjamin Netanjahoe en de Palestijnse leider Jasser Arafat ontmoeten elkaar in Erez, de grensovergang tussen Israël en Gaza. Na een half jaar van aanslagen op Israëliërs en onrust onder Palestijnen over nieuwe joodse nederzettingen in bezet gebied, komen de besprekingen tussen Israël en de Palestijnen over de verdere uitvoering van de vredesakkoorden van 1993 weer op gang.

9 De Nobelprijs voor de literatuur gaat naar de Italiaanse toneelschrijver en acteur Dario Fo.

10 De Nobelprijs voor de vrede gaat naar de Internationale campagne voor het verbod op landmijnen ICBL en haar coördinator, de Amerikaanse Jody Williams. Indirect en postuum is het ook een prijs voor prinses Diana die zich voor de campagne had ingezet.

13 Met een gelijkspel (0-0) thuis tegen Turkije plaatst het Nederlands elftal zich voor het wereldkampioenschap voetbal 1998 in Frankijk. Op 4 december loot het voor dat toernooi een oude bekende: België vormt straks met Oranje, Mexico en Zuid-Korea een poule.

15 Op Cape Canaveral in Florida lanceert de Nasa Cassini. Met 32,7 kilogram plutonium aan boord als brandstof begint dit ruimteschip aan een reis van zeven jaar naar de planeet Saturnus.

24 Justitie verricht de eerste drie arrestaties in wat bekend wordt als 'de beursfraudezaak'. Op de Amsterdamse effectenbeurs zouden effectenhuizen hebben meegewerkt aan het op grote schaal witwassen van gelden van criminelen.

Al gauw blijkt de affaire zich verder uit te strekken dan de beurs. Onder de verdachten bevinden zich inmiddels de directeur van Holland Casino, een hoge manager van het Philips-pensioenfonds en de voorzitter van de raad van bestuur van NBM-Amstelland, een van de grootste bouwbedrijven in Nederland.

28 Op Wall Street herstelt de beurs zich krachtig van wat zich even liet aanzien als een krach, de eerste sinds die van 19 oktober 1987. De Dow Jones-index, die een dag eerder daalde met 7,2 procent, vertoont nu de grootste stijging ooit: 4,7 procent. Zowel in New York als op Europese en Aziatische beurzen blijven echter de koersen de komende tijd stevig fluctueren.

29 Bij gemeenteraadsverkiezingen in Drenthe boeken lokale partijen grote winst. Ook VVD en PvdA winnen licht, het CDA gaat iets achteruit. Grote verliezer is D66.

De verkiezingen waren nodig omdat het aantal gemeenten in de provincie op 1 januari 1998 van 34 naar 12 wordt teruggebracht.

november De dreiging rond Irak bereikt een hoogtepunt.

4 Minister Van Mierlo van buitenlandse zaken en de staatssecretarissen Patijn (buitenlandse zaken) en Schmitz (justitie) overleven in de Tweede Kamer een motie van afkeuring van de complete oppositie. De drie informeerden het parlement verkeerd over de zogenoemde monitoring van asielzoekers die terugkeren naar Iran. Die monitoring werd, anders dan Schmitz nog in juni meldde, eind 1996 al gestaakt.

5 De schrijfster Anna Enquist blijkt de lieveling van lezend Nederland. Zij krijgt voor haar roman 'Het Geheim' de Trouw Publieksprijs (15 000 gulden). 13 De toenemende oorlogsdreiging rond Irak bereikt een hoogtepunt als het land zes Amerikaanse wapeninspecteurs uitzet. De actie is een antwoord op een uitspraak van de Veiligheidsraad een dag eerder: die besloot de sancties tegen Irak aan te scherpen, omdat nieuwe, Amerikaanse wapeninspecteurs de toegang tot het land al veertien dagen lang wordt geweigerd. Volgens Irak misbruiken de Amerikanen hun lidmaatschap van de wapeninspectieteams van de Verenigde Naties om de relatie tussen Bagdad en de VN te ondermijnen. Russische bemiddeling brengt uiteindelijk uitkomst. Op 21 november hervatten de wapeninspecteurs hun werk.

17 Bij een aanslag in de Egyptische toeristenplaats Luxor brengen zes extremistische moslims 68 mensen, onder wie 58, meest Zwitserse toeristen, om.

21 Voor de tweede keer in een jaar is het raak: de 44-jarige Amsterdammer die in 1986 het doek 'Who is afraid of red, yellow and blue' van de Amerikaanse schilder Barnett Newman onder handen nam, beschadigt dit keer, met een stanleymes, het doek 'Cathedra/Troon' van dezelfde schilder. Op 4 januari spoot de Russische kunstenaar Alexandr Brener een dollarteken op het doek 'Suprematisme 1920-1927' van de Russische schilder Kazimir Malevitsj. Eind februari kreeg hij daarvoor vijf maanden cel.

28 Na vier weken discussie in het kabinet neemt premier Kok een flink voorschot op de discussie over de toekomst van de luchtvaart in Nederland. Op persoonlijke titel meldt hij dat er een tweede, aanvullende luchthaven moet komen. Het kabinet is nog niet verder dan het besluit dát de luchtvaart mag groeien. De bovengrens van 44 miljoen passagiers zoals die eerder voor Schiphol werd afgesproken, wordt losgelaten. Overschrijding van de geluidsoverlast wordt nu de norm.

december Eind jaren zestig nog werden sieraden verloot.

3 In een Amsterdams grachtenpand waar tot voor kort het Agentschap van het ministerie van financiën was gevestigd, heeft een kraakwacht het 'vergeten' archief van de Duitse roofbank Lippmann-Rosenthal gevonden, meldt het weekblad De Groene Amsterdammer. De bank confisqueerde tijdens de Tweede Wereldoorlog bezittingen van Nederlandse joden.

Nog voordat besloten kan worden dat het archief voorlopig in bruikleen zal worden gegeven aan een Joodse organisatie komt De Groene met een nieuwe onthulling: eind jaren zestig nog werden sieraden van vermoorde joden onder ambtenaren van het departement verloot. Minister Zalm van financiën belast oud-president Kordes van de Algemene Rekenkamer met een onderzoek.

17 Nog geen twee weken nadat zij voor de zogenoemde Commissie van de Waarheid in Zuid-Afrika alle beschuldigingen over haar betrokkenheid bij moorden, martelingen en intimidatie onder de Apartheid heeft ontkend, ziet Winnie Mandela af van het vice-presidentschap van het ANC.

18 De Haarlemse officier van justitie F. van Straelen rondt zijn requisitoir af in de zaak tegen Etienne Urka. De 'man met de twee gezichten', die met zes anderen wordt verdacht van grootscheepse handel in softdrugs en witwaspraktijken, hoort een straf eisen van 7,5 jaar.

Overleden in 1997:

Frank Govers (couturier, 64) Frans Swarttouw (topman Fokker, 64) Deng Xiaoping (Chinees leider, 96) Willem de Kooning (kunstschilder, 92) Benno Premsela (binnenhuisarchitect en homo-emancipator, 76) Wilhelm F. de Gaay Fortman (ARP-politicus, 85) Cor Galis (VPRO-stem, 86) Herman de Coninck (Vlaams dichter, 53) Jacques-Yves Cousteau (Franse diepzeefilmer, 87) Klazien Rotstein-van den Brink (Klazien uit Zalk, 78) James Stewart (Amerikaans filmster, 89) Gianni Versace (Italiaanse modekoning, 50) Sviatoslav Richter (Russisch pianist, 82) William S. Burroughs (Amerikaans schrijver, 83) Ida Gerhardt (dichteres, 92) Prinses Diana (36) Joop van Tijn (journalist Vrij Nederland, 58) Moeder Teresa (87) Joseph-Désiré Mobutu (Afrikaans leider, 66) Dolf Brouwers ('Sjef van Oekel', 85) John Denver (Amerikaans zanger, 53) Maarten van Traa (PvdA-Kamerlid, 52) Bert Haanstra (cineast, 81) Maarten Schakel (ARP-politicus en verzetsstrijder, 80) Georges Marchais (Franse communistenleider, 77)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden