Interview

17-jarige Instagrammer met 900.000 volgers ziet in ieder voorwerp kunst

Om haar surrealistische zelfportretten te componeren, maakt Annegien Schilling vaak gebruik van simpele fotobewerkingsapps als Superimpose en Deforme. Beeld annegien schilling
Om haar surrealistische zelfportretten te componeren, maakt Annegien Schilling vaak gebruik van simpele fotobewerkingsapps als Superimpose en Deforme.Beeld annegien schilling

De Utrechtse Annegien Schilling (17) maakt surrealistische zelfportretten, die ze op Instagram plaatst. Met bijna 900.000 volgers heeft ze een van de populairste accounts van Nederland. Nu is er een boek van haar verschenen, 'Imagine. Shoot. Create.'.

Isabel Baneke

Kalm kijkt ze om zich heen en wijst naar het plafond. Vlak boven een kauwend tweetal aan een van de tafeltjes hangt daar een kaal peertje. Het is verlichting in haar meest eenvoudige soort. Voor de meeste gasten valt de lamp aan het uiteinde van een zwart snoer dan ook niet op. Toch trekt de simpele lichtbol in een Utrechts lunchcafé de ogen van Annegien Schilling. In ieder voorwerp ziet de zeventienjarige kunst.

"Van verfpotten tot aanstekers en dollarbiljetten: ieder object dat in mijn blikveld verschijnt, sla ik op in mijn hoofd", zegt ze. "Zo heb ik een soort archief in mijn hersenen aangelegd. Broed ik op een idee, dan ga ik al die beelden langs om te kijken welk bij mijn foto's past."

Schilling is een instagramkunstenares. Iedere drie tot vier dagen maakt ze van allerlei afbeeldingen een surrealistisch zelfportret, dat ze op Fetching_tigerss zet, zoals haar eigen account op de populaire foto-app heet. De webpagina is als haar eigen museum, waarvan de tentoonstelling almaar groeit.

Tekst loopt door onder de afbeelding

Fanbase

Met haar kunstwerken veroverde Schilling vorige maand de eerste plek van De Beste Social Awards, in de categorie Beste Instagrammer. "Annegien blinkt uit omdat ze met haar creatieve content een enorme fanbase heeft opgebouwd", zo oordeelde de jury van de jaarlijkse prijzenregen voor originele accounts op sociale media.

Bijna 900.000 mensen volgen Fetchin_tigerss. Wie naar haar site surft, ziet gemiddeld zo'n duizend reacties onder een portret staan. Bewonderaars complimenteren Schilling daarin, stellen vragen over haar foto's en geven hun mening over de boodschap van haar portretten.

Vanwege haar grote fanschare werd vorig jaar een korte documentaire over Schilling gemaakt, kreeg ze in het kader van de Uitmarkt een eigen expositie op Amsterdam Centraal en werd ze op het kinderfilmfestival Cinekid uitgeroepen tot Talent of the Year. Nu is er een boek van haar verschenen, getiteld 'Imagine. Shoot. Create.', waarin Schilling uitlegt hoe ze te werk gaat.

"Soms kan ik niet bevatten wat er allemaal gebeurt", zegt ze verlegen. "Ik vind mezelf allesbehalve speciaal, wat ik doe is helemaal niet bijzonder. Vier jaar geleden begon ik een account op Instagram, dat toen nog een relatief klein platform was."

Herkenning

Omdat niemand voor haar lens wilde poseren, begon ze met het maken van zelfportretten. "Ik vond het vet om concepten te bedenken, foto's te combineren en die beelden te delen met mensen die fotografie leuk vinden."

Dat honderdduizenden mensen de foto's zouden bekijken en een uitgever haar zou benaderen voor een boek, had ze nooit kunnen bevroeden. "Ik hou eigenlijk niet van aandacht. Daarom heb ik ook gekozen voor fotografie, een veilige wereld waarin ik helemaal alleen kan experimenteren."

Tekst loopt door onder de afbeelding

Wat maakt Fetchin_tigerss zo populair? Hoewel haar kunstwerken ver van de werkelijkheid af staan, denkt Schilling zelf dat het komt omdat haar volgers zichzelf in haar beelden herkennen. Waar Instagram bekendstaat om haar modieuze filters en gelikte foto's, lijken Schillings zelfportretten ondanks haar uitgebreide bewerkingen minder gepolijst.

"Ik ben een doorsnee meisje, dat slechts met mascara op en vaak een simpele knot op haar hoofd foto's van zichzelf maakt", legt ze uit. "Kleding en make-up dragen niets wezenlijks bij aan mijn werk. Bovendien kies ik altijd voor onderwerpen die raken aan het normale tienerleven, bijvoorbeeld uiterlijke onzekerheden."

Universele thema's

Ze pakt haar telefoon en laat de statistieken van Fetchin_tigerss zien. Daaruit blijkt dat tachtig procent van haar fans jonge meisjes en vrouwen zijn, waarvan de meeste komen uit achtereenvolgens de Verenigde Staten, Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Maar Schilling heeft ook volgers in Duitsland en Indonesië.

"En laatst kreeg ik een reactie van een jongetje uit Syrië, dat me vertelde dat hij in deze akelige tijden zo blij werd van mijn foto's. 'Ik wil ook doen wat jij doet', schreef hij. Dat maakte een diepe indruk op me. Ik vind het heel bijzonder dat ik met mijn foto's mensen van over de hele wereld ontmoet."

Schilling snijdt universele thema's aan. Om verdraagzaamheid uit te dragen bijvoorbeeld, maakt ze een foto van haar oog, dat traant. "Vervolgens leg ik daar dan een afbeelding van een wereldkaart overheen en bewerk ik de foto zo dat het lijkt alsof mijn huid bijna getatoeëerd is met landen en zeeën." 'Ik zie mensen maar geen menselijkheid', luidt het bijschrift.

Knip- en plakwerk

De eerste twee jaar schoot ze foto's met haar iPod en smartphone. Tegenwoordig heeft ze een spiegelreflexcamera. Om de portretten van zichzelf te combineren met iets dat eigenlijk niet kan, zoals felgekleurde regen of de sterrenhemel opgesplitst in puzzelstukjes, gebruikt Schilling de simpele fotobewerkingsapps Superimpose en Deforme.

"Mijn techniek is een makkie, het is niet veel meer dan knip- en plakwerk." Wel vindt ze het soms moeilijk om elke paar dagen iets nieuws te verzinnen. "En nu ik zo veel volgers heb, voel ik druk om te presteren en ben ik nog strenger voor mezelf. Ik zie altijd foutjes, mijn foto's zijn nooit perfect."

Tekst loopt door onder de afbeelding

Schilling houdt altijd in de gaten hoeveel mensen haar foto's liken. "Beelden met roze doen het bijvoorbeeld zonder uitzondering goed en dan is het verleidelijk om die kleur steeds te gebruiken. Daar moet ik voor oppassen."

Ook laat ze haar ogen over iedere reactie glijden. "Dat is niet altijd leuk. Ik werd bijvoorbeeld dik genoemd en ik ben al best onzeker. Daarom houd ik eigenlijk ook niet van sociale media en ben ik los van mijn fotografie helemaal niet actief op internet. Ik wil voorkomen dat ik per ongeluk word geïnspireerd door andermans werk, maar bovenal vind ik het naar om constant perfect uitziende mensen met perfecte levens te zien."

Geen advertenties

Bij wijze van statement plaatste Schilling een foto van haar blote buik, met daaromheen een meetlint waar twee mensen aan trekken. Daarmee hoopt ze dat haar volgers beseffen dat ze datgene wat ze tegenkomen op sociale media in perspectief moeten plaatsen, en dat ze beter nadenken over wat ze allemaal op internet schrijven.

Leven van haar kunst kan Schilling niet. Sterker nog, ze slaat alle aanbiedingen van adverteerders af. "Bedrijven vragen mij vaak reclame te maken voor hun merk, door te poseren met hun producten bijvoorbeeld. Maar ik wil authentiek blijven, want van fotografie wil ik mijn carrière maken. En als ik mijn bereik verkoop, verlies ik mijn geloofwaardigheid."

Tekst loopt door onder de afbeelding

Gezakt

Om haar populariteit te behouden en vergroten, moet Schilling offers brengen. "Ik ben net gezakt voor mijn vwo-eindexamen", lacht ze. "Natuurkunde heeft me de das omgedaan. Dat komt voor een groot deel door Fetchin_tigerss."

Om iedere paar dagen een foto te kunnen plaatsen, is Schilling voor en na school non-stop bezig met haar kunst. Ze werkt ideeën uit of gaat naar locaties om te fotograferen. De zelfportretten maakt ze meestal in haar slaapkamer, maar af en toe ook in bossen, op straat of in parkeergarages.

Haar ouders vonden het niet zo erg dat ze het laatste schooljaar over moet doen. "Ze zijn geloof ik wel trots op me, begrijpen hoe belangrijk dit voor me is en dat ik mijn volgers niet kan verwaarlozen. Mensen wachten op mijn foto's."

Wat Schilling gaat doen als ze haar diploma in de zak heeft? Dat weet ze nog niet precies. "Ik was toegelaten voor de hogeschool voor de kunsten ARtez. Maar misschien ga ik wel naar Amerika, om daar te fotograferen." Eerst maar haar natuurkunde bijspijkeren. "En daarnaast ben ik met een vriendin een project aan het opzetten, waarin we langs Europese vluchtelingenkampen willen trekken om een serie surrealistische foto's over kinderen en hun dromen te maken."

Annegien Schilling
'Imagine. Shoot. Create.'
Kosmos Uitgevers, 160 blz, €20,00

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden