11 september en die andere 11de september

De gebeurtenissen op 11 september 2001 - en gevolgen - hebben fraaieromans opgeleverd ('Saturday' van Ian McEwan, 'Specimen Days' van MichaelCunningham en meer), maar speelfilms nog niet zo. Niet in de orde vangrootte van een film als 'Elephant' in ieder geval, waarin de schietpartijop de Columbine highschool de inspiratiebron vormde voor een lyrische odeaan de jeugd.

Een jaar na de aanslag verscheen 'September 11th', de verzameling vanelf korte films van beroemde regisseurs. Sindsdien komt Spielbergssf-horror 'War of the Worlds' nog het dichtst in de buurt met zijnindirecte verwijzingen: de met stof overdekte vluchtelingen (pas sinds 2001beseft men in Hollywood dat je stoffig wordt van instortende gebouwen), deopgeplakte foto's van vermisten, en de zich op (in dit geval ín) eigengrond schuilhoudende vijand.

Waarschijnlijk omdat iedereen de werkelijkheid van de aangeslagen torensal 'bigger than life' vond zijn ook letterlijke verfilmingen uitgebleven.Er staan er nu wel twee aangekondigd voor 2006. Oliver Stone gaat een filmmaken over twee reddingswerkers in het World Trade Center die de moed nietwillen opgeven. Paul Greengrass ('The Bourne Supremacy') maakt een filmover de gebeurtenissen in het vliegtuig dat neerstortte in Pennsylvania:'Flight 23'. Beide plannen suggereren volbloed rampenfilms met eenheroïsch tintje, eerder dan politieke of psychologische introspectie zoalswel aan de orde is in genoemde romans.

Documentaires die verder reiken zijn er wel. 'Fahrenheit 9/11' om eenomstreden voorbeeld te noemen. Distributeur 1morefilm brengt deze week'Echoes of War' uit van Joop van Wijk. Van Wijk sprak in New York,Afghanistan, Colombia en Sierra Leone met kinderen wier leven getekend isdoor oorlog en geweld. Zij volgen een speciaal programma dat hen leert tepraten over hun ervaringen. Zowel het getuige zijn van bloedig geweld inSierra Leone, de (angst voor) mijnen in Afghanistan, als het wachten opvermisten in New York.

Een meisje vertelt hoe zij pas na een jaar de dood van haar vader, eenbrandweerman, erkende. Tot dan waren er in New York nog steeds stratenafgesloten waar hij misschien zou kunnen zijn.

Distributeur 1morefilm brengt deze week ook 'Salvador Allende' uit overdie andere 11de september, 28 jaar eerder in Chili: een documentaire volhistorische opnames van de socialistische leider. 'Salvador Allende' isallereerst een ode aan de droom die met de staatsgreep in Chili verlorenging.

Soms is het meer een zelfportret van de toen ook gevluchte regisseur enzijn generatie dan een evenwichtige historische analyse, maar daarom is hetnog geen slechte film. Zonder zelfreflectie en verbeelding geen kunsttenslotte, al gaat het om de geschiedenis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden