102.000 bakstenen met een naam

Monument | Het ontwerp is er. Nu is er nog geld nodig om het Namenmonument voor de vermoorde Joden, Roma en Sinti te realiseren.

Tegenslag op tegenslag kreeg Jacques Grishaver te verwerken met zijn Holocaust Namenmonument in Amsterdam. De voorzitter van het Auschwitz Comité hoopte gisteren dat met de bekendmaking van het nieuwe ontwerp van het Namenmonument een grote stap voorwaarts gezet kon worden. "Het monument komt definitief aan de Weesper-straat, nu het geld nog", zo zei Grishaver.

Aan de Weesperstraat - tussen de Nieuwe Herengracht en de Nieuwe Keizersgracht, aan de achterkant van de Hermitage - verrijzen straks enkele muren die samen het Hebreeuwse woord 'ter nagedachtenis van' vormen.

De muren bestaan uit bakstenen waarin alle namen komen van 102.000 Joden en 220 Roma en Sinti die tijdens de oorlog zijn weggevoerd en vermoord. 'Zwevend' boven die muren komen roestvrijstalen platen die de namen weerspiegelen.

Het ontwerp is van architect Daniel Libeskind (1946), zoon van Poolse overlevenden van de Holocaust. Hij werd bekend met zijn ontwerp voor het Jüdisches Museum in Berlijn en het masterplan voor de herbouw van het World Trade Center in New York.

Vlak voor het uitspreken van zijn Nooit Meer Auschwitz Lezing in 2011 hoorde Libeskind tot zijn verbazing dat er in Nederland nog geen monument is met daarop alle namen van vermoorde Joden en Roma en Sinti. Hij twijfelde geen moment aan zijn medewerking. "Dit moet niet zo maar een mooi gebaar zijn. Dit monument is noodzakelijk om al die individuele mensen, al die families, dicht bij ons te krijgen", zei hij bij zijn presentatie.

Grishaver begon zijn strijd voor een Namenmonument tien jaar geleden. Aanvankelijk zou het monument in het Wertheimpark komen, vlak naast het spiegelmonument 'Nooit Meer Auschwitz' van Jan Wolkers. Buurtbewoners protesteerden, omdat zij vonden dat het kleine parkje aan de Plantage Middenlaan te vol zou worden. Ook Karina Wolkers trok haar steun in, omdat het nieuwe monument dat van haar man letterlijk zou overschaduwen. De gemeente Amsterdam zwichtte voor die argumenten.

Maar met de nieuwe plek, zo in het hart van waar ooit de Amsterdamse Jodenbuurt was, is Grishaver meer dan tevreden, zo zei hij gisteren. Het enige struikelblok is het geld. De bouw van het Namenmonument gaat in totaal zeven miljoen euro kosten. Nog maar een fractie van dat geld is opgehaald. De animo voor de actie om een baksteen voor vijftig euro te adopteren, viel flink tegen.

Maar ook de houding van de overheid viel Grishaver tegen. "De overheid is schatplichtig, omdat ze zo weinig heeft gedaan om de moord op Joden te stoppen. Ik weet dat we de doden er niet mee terugkrijgen, maar het zou wel een daad van respect zijn in de richting van de nabestaanden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden