100 jaar nadat het schip zonk, wordt de beroemde Endurance mogelijk alsnog geborgen

De Endurance, vastgelopen op het ijs, op een foto uit een verzameling expeditiefoto's.Beeld Reuters

100 jaar nadat het zonk, wordt de Endurance mogelijk toch nog geborgen. De plannen om het beroemde schip te bergen voordat dit 100 jaar onder het ijs ligt, liggen klaar, zegt David Maerns, een Amerikaanse scheepswrakonderzoeker, tegen de BBC.

David Maerns, directeur van het Engelse Blue Water Recoveries, ziet de expeditie om de Endurance te bergen wel zitten. 'Het is een 100-jarige droom.' Als expert op het gebied van scheepswrakken denkt hij dat zo'n expeditie een enorme technische uitdaging zal zijn. 'Maar het kan binnen anderhalf jaar gerealiseerd worden.'

De plannen zijn nog niet heel concreet, maar worden momenteel besproken. 'Er is nu veel meer interesse in dit project dan twee jaar geleden.' Zo is er in de afgelopen twee jaar twee keer een bod uitgebracht om de het schip te bergen. 'Het bureauonderzoek is al jaren afgerond', zegt Maerns.

De wereldberoemde poolexpeditie van Ernest Shackleton van 1914 met de Endurance (ook wel de 'Imperial Trans-Antartic Expedition' genoemd) had als doel Antarctica te dookruisen. De Endurance vertrok op 6 augustus 1914 vanuit Plymouth met als bestemming Buenos Aires. Vanuit daar zeilde ze verder naar Grytviken. Nadat het schip Grytviken verliet, kwam het vast te zitten tussen het ijs in de Weddellzee, waardoor de bemanning gedwongen werd om het schip te verlaten. Uiteindelijk brak de Endurance door enorme de druk van het ijs en zonk op 21 september 1915.

Bergen
'We beginnen nu niet vanaf nul. Het kan dus heel snel gaan. We kunnen binnen anderhalf jaar een expeditie op gang zetten. Maar idealiter hebben we meer tijd nodig, zegt Maerns nu over de bergingsplannen. Hij voegt er aan toe dat de expeditie ongeveer 15 tot 20 miljoen dollar zal kosten.' Als dit wrak ergens anders had gelegen, dan was het al veel eerder gevonden. Door mij of door een ander.'

'De uitdaging is het ijs. Het is hetzelfde ijs wat Shackleton in de weg zat. De enige manier om er door heen te komen is met heel grote ijsbrekers. En dan niet een, maar minimaal twee.' Zodra het schip gevonden is, zal het eerst gefilmd worden om de precieze locatie te bepalen. De volgende stap is het breken van de ijsschotsen.'

Een ander probleem wat bij de berging van het schip een rol speelt is van territoriale aard. Wie heeft er recht op? 'Zolang het alleen om spullen uit het schip gaat (en dus niet het wrak zelf) spelen territoriale kwesties geen rol', meent Maerns. De berger heeft al afspraken gemaakt met de familie Shackleton. Tijdens de berging zal hij hun belangen behartigen.

Expeditie 1914
Nadat de bemanning van de Endurance het schip verlaten had, werden ze gedwongen om op een ijsschots te bivakkeren. Toen deze in tweeën brak, moesten ze de gevaarlijke reis voortzetten in kleine reddingssloepen. Uiteindelijk bereikten ze Olifanteneiland. Aldaar selecteerde Shackleton een kleine groep om hulp te zoeken. Het duurde tot augustus 1916 totdat de complete bemanning gered was.

Het schip was oorspronkelijk in opdracht van Adrien de Gerlache en Lars Christensen gebouwd voor tochten naar de Noordelijke IJszee. Daar konden toeristen op ijsberen jagen. Door financiële problemen werd de boot verkocht aan Shackleton, die het de Endurance noemde naar het familiemotto, 'door volharding overwinnen wij'.

Ondanks dat de missie van Shackleton mislukte, werd deze later gezien als een overwinning op de elementen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden