10.000 donoren leveren één donatie per jaar op

Acteur Frank Lammers werft telefonisch orgaandonoren.  Beeld anp
Acteur Frank Lammers werft telefonisch orgaandonoren.Beeld anp

Wachtlijsten wegwerken is nog niet zo eenvoudig. Voor één orgaan heb je een veelvoud aan geregistreerde donoren nodig.

Hoeveel mensen moeten zich als donor registreren opdat aan de vraag naar organen kan worden voldaan? Er wachten nu ruim 1000 patiënten in Nederland op een nieuwe lever, nier of long. Vijf jaar geleden stonden er 1286 mensen op de wachtlijst, nu zijn het er 1115. De samenstelling wisselt sterk. Elk jaar worden er zeven- à achthonderd transplantaties uitgevoerd, patiënten overlijden of worden te ziek voor een transplantatie, en er komen nieuwe patiënten bij. Het lukt niet om de wachtlijst te verkorten.

Ruim zes miljoen Nederlanders hebben zich nu in het donorregister laten registreren. Zestig procent (3,7 miljoen) heeft ja gezegd. Vorig jaar 'leverde' dat 244 donoren op die samen 705 organen ter beschikking stelden. De helft van die donoren was aan een beroerte overleden. Jaarlijks zijn tien à vijftien donoren omgekomen in het verkeer.

Al die donoren gaan natuurlijk niet onmiddellijk dood. De Transplantatiestichting hanteert als vuistregel dat elk jaar een op de vijftig donoren overlijdt. Bovendien kan niet iedere donor uiteindelijk doneren. Een op de 200 overledenen is geschikt. Samen betekent dat dat elke 10.000 geregistreerde donoren (50 maal 200) één donor per jaar 'opleveren'.

Nieuwe nier

Twee derde van de patiënten wacht op een nieuwe nier. Dat is ook het meest gedoneerde orgaan: de 244 donoren stonden vorig jaar 416 nieren af. Dat verkortte de wachtlijst niet - er kwamen net zo veel nieuwe patiënten bij. Om de wachtlijst van 650 patiënten in één jaar weg te werken zijn 3,25 miljoen extra geregistreerde donoren nodig (650 maal 10.000 gedeeld door 2, want elke donor heeft twee nieren).

Op een alvleesklier wachten 27 mensen. Die 244 donoren uit 2017 leverden er slechts negen. Een alvleesklier is vaak al snel na overlijden niet meer geschikt voor donatie. Dat speelt ook bij het hart (107 patiënten; 38 donaties) of een long (178 om 74). Om die tekorten weg te werken zijn naar verhouding veel meer donoren nodig. Ook kunnen nier- en leverpatiënten ook geholpen worden door levende donoren.

Niet alle organen

Niet elke donor stelt al zijn organen ter beschikking. Het hart mag bijvoorbeeld niet ouder dan 65 jaar zijn, de dunne darm zelfs geen 50. Bovendien kunnen mensen bij registratie organen uitsluiten. Dat treft vooral de huid en de ogen (of het hoornvlies): een half miljoen van de 3,7 miljoen donoren willen die niet afstaan. En 175.000 donoren nemen hun hart liever mee het graf in.

Lees ook: Garanties aan nabestaanden stellen senatoren gerust in donordebat

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden